ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਦ੍ਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤਪੋਵਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੀਲੂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਧਾਤਕੀ, ਘਣੇ ਸਿਰਿਬਿਲਵਾ, ਇਮਲੀ, ਲੋਧਰਾ, ਵਿਦੰਗਾ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਅਸ਼ਮੰਤਕ, ਕਾਲਾ, ਜੰਬੀਰਾ, ਚਿੱਟੇ ਕਦੰਬ, ਭੱਲਾਤਕ, ਇੰਦਰਯਾਵ, ਵਲਗੁਜਾ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਪੌਦੇ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾਗਕੇਸਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਰਮਾਰਦਾ, ਕਸਾਮਰਦਾ, ਅਰਿਸ਼ਟਕ, ਵਰੀਸ਼ਟਕ, ਰੁਦਰਾਖ, ਅੰਗੂਰ, ਸਪਤਹਵਾ ਅਤੇ ਪੁਤ੍ਰਜੀਵਕ ਵੀ ਉਥੇ ਪੈਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਨਕੋਲਾ, ਲਵੰਗ, ਦਾਲਚੀਨੀ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਪਾਰਿਜਾਤ ਅਤੇ ਪੀਪਲ ਦੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ, ਨਾਗਵੱਲੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਮਰੀਚਾ ਦੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ, ਨਵੇਂ ਚਮੇਲੀ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੇ ਬਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੰਡਪ ਅਤੇ ਅਤਿਮੁਕਤਾ ਦੇ ਮੰਡਪ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਟਰਪੁਸ਼ਾ ਤੇ ਨਰਤਿਕਾ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਸੋਹਣੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਝੂਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਕੁਸ਼ਮੰਡ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਲਾਬੂ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਚਿਰਭੀਤਾ, ਪਟੋਲਾ, ਕਰਵੈਲਾ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ, ਕਰਕੋਟਕੀ ਦੇ ਛੱਜੇ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਫਲ ਵਾਲੇ ਬੈਂਗਣ ਵੀ ਉਥੇ ਪੈਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਾਂਟਿਆਂ, ਮੂਲੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੜੀਆਂ, ਕਹਲਾਰਾ, ਵਿਦਾਰੀ, ਰੁਰੂਟਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਵੀ ਉਥੇ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਔਖਧੀਆਂ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਉਜਲੀ ਸਨ, ਉਥੇ ਮਿਲਦੀਆਂ, ਜੋ ਆਯੁ, ਯਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਔਖਧੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬੁਢਾਪਾ, ਮੌਤ ਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਡਰ ਹਟਾਉਂਦੀਆਂ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰ ਪੌਦੇ ਉਥੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਬੇਲਾਂ, ਕੀਚਕ ਬਾਂਸ, ਕਾਸ਼ਾ ਘਾਹ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਕਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨਲੀਆਂ ਦੇ ਝਾੜ ਉਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਘਾਹਾਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਘਾਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਲੇ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਰੂਈ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਕੇਲੇ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਉੱਤਮ, ਪੰਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਘਾਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਇਰਾ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਕੇਸਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਤਾਗਰਾ, ਅਤਿਵਿਸ਼, ਮਾਂਸੀ, ਗ੍ਰੰਥਿਕਾ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਸੁਰਾਗਦਾ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਫੁੱਲ, ਹੋਰ ਧਰਾਤਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਜੰਬੀਰਾ, ਜਮੀਨੀ ਘਾਹ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਤੋਤੇ ਵੀ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਦਰਕ, ਅਜਮੋਦਾ, ਕੁਬੇਰਕਾ, ਪ੍ਰਿਯਾਲ, ਜਲ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਸੁਗੰਧਤ ਲਤਾਵਾਂ ਉਥੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਪੌਦੇ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਵਰਗੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਵਰਗੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਤੇ ਅਲਸੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਖਦੇ। ਹੋਰ ਪੌਦੇ ਸ਼ੂਕਾ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਾਤਲ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਥੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਮਲ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਕੁਮੁਦ, ਅੱਗ ਦੀ ਜੀਭ ਵਰਗੇ ਫੁੱਲ, ਤੇ ਹਾਥੀ-ਮੁਖੀ ਮੰਗਲਮਈ ਕਮਲ ਵੀ ਖਿੜਦੇ। ਨੀਲੇ ਕਮਲ, ਕਹਲਾਰਾ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਗੁੰਜਾ, ਅਟਕਾ, ਕੇਸੇਰੂ, ਸ੍ਰਿੰਗਾਟਕਾ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ, ਮ੍ਰਿਨਾਲ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ, ਕਰਟਾ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ ਕਮਲ ਵੀ ਸਨ। ਉਥੇ ਜਲ ਤੇ ਧਰਾਤਲ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ, ਫਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੀਵਾਰਾ ਅਨਾਜ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਿਲਦੇ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਅਨਾਜ, ਫਸਲ, ਸਬਜ਼ੀ, ਫਲ, ਜੜ, ਕੁੰਧ, ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਉਥੇ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਦੈਵੀ ਉਤਪਾਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਗਦਾ, ਜਲ-ਥਲ ਜਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਥੇ ਸੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਰ ਪੌਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ, ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਦ੍ਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬੇਅੰਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ—ਮੋਰ, ਕਮਲ, ਕਲਵਿੰਗਕ, ਕੋਇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ। ਕਦੰਬਕ, ਹੰਸ, ਕੋਯਸ਼ਟੀ, ਖੰਜਰੀਟ, ਕੁਰਰਾ, ਕਾਲਕੂਟ, ਖਟਵਾਂਗ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਗੋਕਸ਼ਵੇਡਕ, ਕੁੰਭ, ਧਾਰਤਰਾਟ੍ਰ, ਸ਼ੁਕ ਤੋਤੇ, ਬਕ, ਘਾਤੁਕ, ਚਕਰਵਾਕ, ਕਟੁਕ, ਟਿਟਟਿਭ ਤੇ ਭਟ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਿਆ, ਲੋਹਪ੍ਰਿਸ਼ਠ, ਗੋਚਰਮਾ, ਗਿਰਿਵਰਤਕ, ਕਬੂਤਰ, ਕਮਲ, ਸਾਰਿਕਾ ਅਤੇ ਜੀਵਜੀਵਿਕਾ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਲਾਵਕ, ਵਰਤਕ, ਵਾਰਤਾਕ, ਰਕਤਵਰਤਮਾ, ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕ, ਤਾਮਰਚੂੜ, ਹੇਮਚੂੜ, ਘਰੇਲੂ ਤੇ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ। ਕਪਿੰਜਲ, ਕਲਵਿੰਗਕ, ਕੁਂਕੁਮਚੂੜ, ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ, ਸੀਰਪਾਦ, ਭੂਲਿੰਗ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਡਿੰਡੀਮਾ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ। ਮੰਜੁਲੀਤਕ, ਦਾਤਯੂਹ, ਭਾਰਦਵਾਜ, ਚਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਮੋਹਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਉਥੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜਾਨਵਰ, ਹਰਣ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਹਰਣ, ਚੀਤੇ, ਗੁੱਛ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ, ਸਿੰਘ, ਤੇਂਦੂਏ, ਸ਼ਰਭ ਅਤੇ ਭੇਡੀਆਂ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਥੇ ਕਈ ਰਿੱਛ, ਲੱਕੜਬਘੇ, ਪੂੰਛ ਵਾਲੇ ਬੰਦਰ, ਖਰਗੋਸ਼, ਕਦੰਬ ਪੰਛੀ, ਬਿੱਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਸਨ। ਚੂਹੇ, ਨੇਵਲੇ, ਗਿੱਦੜ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਮਹਿਸ, ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ, ਸਾਂਡ, ਉੱਠ, ਹਰਣ, ਗੌਰ ਤੇ ਖੋਤੇ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ। ਉਥੇ ਮੇਢੇ, ਭੇਡਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ, ਕੁੱਤੇ, ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਜਾਨਵਰ, ਵੱਡੇ ਸੱਪ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਮਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਸਨ। ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਸੂਰ, ਸ਼ਰਭ, ਸਾਰਸ, ਕਸ਼ੰਬਰ ਵਰਗੇ ਪੰਛੀ, ਭਿਆਨਕ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਕਾਲੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ, ਗੇਂਡੇ, ਸੂਰ, ਘੋੜੇ, ਖਚਰ ਤੇ ਖੋਤੇ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵੈਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਜਾਨਵਰ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਉਥੇ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਅਤ੍ਰਿ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਥਾਨ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚਲਦੀਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਜਾਨ-ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕੁਦਰਤਿ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ। ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜਾਨਵਰ ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਫਲਾਂ 'ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।