ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਕਾਂਪ ਉਠਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਚਲਦਿਆਂ, ਕਦੇ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ, ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲੇ ਮਾਣਕ-ਮੋਤੀ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਨਾਗਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਾ ਸੀ। ਨਾਗ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਾੜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਦਿਸਦਾ। ਇੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਤਪ ਕਰਕੇ ਵੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਝਰਨਿਆਂ, ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤਰ ਬਤਰ ਰਹਿੰਦੀ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਇੰਨੀ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਨਾਲ ਇੰਨੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਕਿ ਮਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦੇਵਦਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਅਟੁੱਟ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਬਾਂਸਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਥੰਮਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਦਿਸਦੇ। ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਛਤਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਝਰਨਿਆਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਕੇ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤਾਂ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਦ ਮਦ੍ਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉੱਥੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ਼ਵਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾ ਸੁੰਦਰ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਇਥੋਂ ਹੀ ਇਰਾਵਤੀ ਨਦੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘੂਰੀ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਤੇ ਕਰਨਿਕਰ ਰੁੱਖ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਆਗਰੋਧ, ਅਸ਼ਵੱਥ, ਸਿਰਿਸ ਤੇ ਸਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਤਕ, ਆਮਲਾ, ਹਰੀਤਕੀ, ਬੀਹੜ, ਭੂਰਜ, ਸਮੁੰਜਕ, ਬਾਣ ਤੇ ਸਪਤਛਦ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸਨ। ਵੱਡੇ ਨਿੰਮ, ਨਿੰਬ, ਨਿਰਗੁੰਡੀ, ਹਰਿਦ੍ਰਾ, ਮਹਾਨ ਦੇਵਦਾਰ ਤੇ ਕਲੇਯਕ ਰੁੱਖ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਕਮਲ, ਚੰਦਨ, ਬੇਲ, ਕਪਿੱਠ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ, ਮਾਤਮਰਾ, ਰਿਸ਼ਟਕ, ਅਖਰੋਟ, ਅਬਦਕ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਰੁੱਖ ਵੀ ਮਿਲਦੇ। ਹਸਤੀਕਰਨ, ਸੁਮਨਸਾ, ਕੋਵਿਦਾਰ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਮਲਾ, ਧਨਕ ਤੇ ਸਮਰਾਟਕ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਖਜੂਰ, ਨਾਰੀਅਲ, ਪ੍ਰਿਯਾਲ, ਅਮਰਟਕ, ਇੰਗੁਦ, ਤੰਤੁਮਾਲਾ, ਧਾਵਾ, ਭਵਿਆ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਪੈਦੇ ਹੋਏ। ਜਾਇਫਲ, ਸੁਪਾਰੀ, ਕਟਫਲ, ਅਵਲੀਫਲ, ਮੰਦਰ, ਕੋਵਿਦਾਰ, ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਤੇ ਕੁਸੁਮਾਂਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਜੌ, ਸ਼ਾਮੀਪਰਨ, ਵੇਤਸ, ਅੰਬੁਵੇਤਸ, ਲਾਲ ਅਤਿਰੰਗਾ, ਨਾਰੰਗਾ, ਹਿੰਗੁ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ, ਅਕੱਲਾ, ਅਵਿਚਾਰਕ, ਮੁਚੁਕੁੰਦ, ਕੁੰਦ ਤੇ ਅਤਰੁਸ਼ਾ-ਪਰੁਸ਼ਕਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮਿਲਦੇ। ਕਿਰਾਤ, ਕਿੰਕਿਰਾਤ, ਕੇਤਕਾ, ਚਿੱਟਾ ਕੇਤਕਾ, ਸ਼ੋਭਾਂਜਨਾ, ਅੰਜਨਾ, ਸੁਕਲਿੰਗਾ-ਨਿਕੋਟਕ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਲੱਕੜ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਆਸਨ ਰੁੱਖ, ਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਆਮ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਕ ਸਨ। ਹਲਦੀ ਯੁਥਿਕਾ, ਚਿੱਟੀ ਯੁਥਿਕਾ, ਜਾਸਮਿਨ, ਚੰਪਕ-ਜਾਤੀ, ਤੁੰਬਾ ਅਤੇ ਅਤੁੰਬਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਹੋਏ। ਮੋਚਾ, ਲੋਚਾ, ਲਕੂਚਾ, ਤਿਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਾ, ਸੁਪੁਸ਼ਪਾਵਰਨ, ਚਾਵਯਕ ਤੇ ਕਾਮਿਵੱਲਭ ਰੁੱਖ ਵੀ ਮਿਲਦੇ। ਬਕੁਲਾ, ਪਰਿਭਦ੍ਰ, ਹਰਿਦ੍ਰਾ, ਧਰਾਕਦੰਬ, ਕੁਟਜ, ਕਦੰਬ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਕੁਟਜ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਆਦਿਤਯ-ਮੁਸਤਕ, ਕੁੰਭ, ਕੇਸਰ, ਕਾਮਵੱਲਭ, ਕਟਫਲ, ਬਦਾਰ, ਨੀਪਾ ਰੁੱਖ ਚਮਕਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੌਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀਆਂ। ਲਾਲ ਪਾਲੀਵਨ, ਚਿੱਟਾ ਅਨਾਰ, ਚੰਪਕ ਰੁੱਖ, ਬੰਧੂ, ਸੁਬੰਧੂ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਪਾਤਾਲਾ, ਜਾਸਮਿਨ, ਕਰਵੀਰ, ਕੁਰਾਬਕ, ਹਿਮਾਵਰਾ, ਜਾਮੁਨ ਤੇ ਰਾਜਾ ਜਾਮੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ। ਬੀਜ ਫਲ, ਕਪੂਰ, ਸੁਗੰਧੀ ਅਗਰ ਰੁੱਖ, ਫਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਛਾਈਆਂ, ਤੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਬੈਲਾਂ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਗੁਗਲ ਰੁੱਖ, ਚਿੱਟੇ ਹਿੰਤਾਲਾ ਪਾਮ, ਗੰਨਾ, ਕਰਵੀਰ (ਜੋ ਘਾਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ), ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਚਕਰਮਰਦ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮਿਲਦੇ। ਪੀਲੂ ਰੁੱਖ, ਧਾਤਕੀ, ਘਣੇ ਚਿਰਿਬਿਲਵਾ, ਇਮਲੀ, ਲੋਧਰਾ, ਵਿਦੰਗ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਅਸ਼ਮੰਤਕ, ਕਾਲਾ, ਜੰਬੀਰਾ, ਚਿੱਟਾ ਕਦੰਬ, ਭੱਲਾਤਕ, ਇੰਦਰਯਾਵ, ਵਲਗੁਜ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਉੱਥੇ ਪੈਦੇ ਹੋਏ। ਨਾਗਕੇਸਰ ਰੁੱਖ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਕਰਮਾਰਦਾ, ਕਾਸਮਾਰਦਾ, ਅਰਿਸ਼ਟਕ, ਵਰੀਸ਼ਟਕ, ਰੁਦਰਾਖ, ਅੰਗੂਰ, ਸਪਤਹਵਾ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਜੀਵਕ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮਿਲਦੇ। ਕਨਕੋਲਾ, ਲਵੰਗ, ਦਾਲਚੀਨੀ ਰੁੱਖ, ਪਾਰੀਜਾਤ, ਪੀਪਲ ਦੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਨਾਗਵੱਲੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਮਰੀਚਾ ਲਤਾਵਾਂ, ਨਵੀਂ ਜਾਸਮਿਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਤਿਮੁਕਤਾ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਟੋਣੀਆਂ 'ਤੇ ਟਰਪੁਸ਼ਾ, ਨਰਤਿਕਾ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਫਲ, ਕੁਸ਼ਮੰਡਾ ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਲਾਬੂ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਵੀ ਦਿਸਦੀਆਂ। ਚੀੜਭੀਤਾ, ਪਟੋਲਾ, ਕਰਵੈਲਾ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ, ਕਾਰਕੋਟਕੀ ਦੇ ਛਤਰੀ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਫਲ ਵਾਲੀਆਂ ਬੈਗਨ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਕਾਂਟਿਆਂ, ਮੂਲੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੜੀਆਂ, ਕਹਲਾਰਾ, ਵਿਦਾਰੀ, ਰੁਰੂਟਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰੇਕ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਸੀ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਬੂਟੀਆਂ ਬੁਢੇਪਾ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀਆਂ, ਭਾਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਰੁਚਿਕਰਤਾ ਅਤੁੱਲ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁਲ ਗਈ।