ਸ਼੍ਰੇਤ ਪਰਬਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਸ਼੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਢਲਾਣ ’ਤੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਹਿਰਣਵਤ। ਇੱਥੇ ਹਿਰਣਵਤੀ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਚੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਸਭ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ੧੧,੧੫੦ ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਲਕੂਚਾ ਰੁੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਂ ਪਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਖਰਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਰਸ ਪੀ ਕੇ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਸਾਹਵਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਚੋਟੀ ਹਨ—ਇੱਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਇੱਕ ਸਭਿ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਿੰਗ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਕੁਰੂ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਮਿਠੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਦੇਵੀ ਸਮਾਨ ਅੰਬਰ ਰੂਪੀ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਕਪੜੇ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਗਹਿਣੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਰੁੱਖ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਦੁੱਧ ਵਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੇਤ ਨਾਲ ਢੱਕੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਹਾਵਣੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਚੁੱਪ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਦਾ ਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋੜੇ ਜੋੜੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਔਰਤਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਰੂਪ ਤੇ ਸੁਭਾਉ ਇਕੋ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਗ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਮਨ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ੧੦,੧੦੦ ਸਾਲ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਭਾਰਤ ਯੁਗ ਦੇ ਇਹੀ ਵਰ੍ਹੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਉੱਚ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ। ਉੱਤਰੀ ਪਾਠ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਕਥਾ ਸਾਨੂੰ ਫਿਰ ਸੁਣਾਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪੁਰਾਣਿਕ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਪਾਠ ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਚੌਦਾਂ ਮਨੂਆਂ ਨੇ, ਸਵਾਂਭੂਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਇਥੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਹੀ ਲੋਕ ਸਵਰਗ, ਮੋਖਸ਼ ਅਤੇ ਮੱਧ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਨਵਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਦੇ ਨੌਂ ਖੰਡ ਸੁਣੋ: ਇੰਦਰਦਵੀਪ, ਕਸ਼ੇਰੁ, ਤਾਮ੍ਰਪਰਨ, ਗਭਸਤਿਮਾਨ, ਨਾਗਦਵੀਪ, ਸੌਮਯ, ਗੰਧਰਵ, ਵਾਰੁਣ ਅਤੇ ਨੌਂਵਾਂ ਇਹ ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਤੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਹੈ। ਕੁਮਾਰੀ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉਤਸ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਯਵਨ ਅਤੇ ਕਿਰਾਤ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਜਾ, ਵਪਾਰ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੰਜ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਭਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਰਮ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਵਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਤਿਰਯਗਯਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਜਿੱਤ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਮਰਾਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੱਧ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਲ-ਪਹਾੜ ਹਨ: ਮਹੇਂਦ੍ਰ, ਮਲਯ, ਸਹਯ, ਸ਼ੁਕਤਿਮਾਨ, ਰਿਕਸ਼ਾਵਨ, ਵਿਂਧਿਆ ਤੇ ਪਰਿਯਾਤ੍ਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਤੇ ਵਿਅਪਕ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਵਸਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰੀਆ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਅਨੇਕ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ: ਗੰਗਾ, ਸਿੰਧੂ, ਸਰਸਵਤੀ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਸਰਯੂ, ਐਰਾਵਤੀ, ਵਿਤਸਤਾ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਦੇਵਿਕਾ, ਕੂਹੁ, ਗੋਮਤੀ, ਧੌਤਪਾਪਾ, ਬਹੁਦਾ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ, ਤੀਜੀ ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਤੇ ਗੰਧਕੀ। ਇਕਸ਼ੁਰ ਤੇ ਲੌਹਿਤਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਦਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਵੇਤ੍ਰਾਵਤੀ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਘਨੀ, ਸਿੰਧੁਰਾ, ਪਰਨਾਸ਼ਾ, ਨਰਮਦਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕਾਵੇਰੀ ਵੀ ਇਥੇ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਰਾ, ਧਨਵਤੀ, ਵਿਦੂਸ਼ਾ, ਵੇਣੁਮਤੀ, ਸ਼ਿਪਰਾ, ਅਵੰਤੀ ਤੇ ਕੁੰਤੀ—ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਪਰਿਯਾਤ੍ਰ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਰਤ ਖੰਡ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਲੋਕ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਨਦੀਆਂ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।