ਇੱਕ ਵਾਰ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਵੈਦਿਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਉੱਤਰ ਕੁਰੁ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਨੰਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਦਮੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਵਿਘਟਨ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬਨਿਆਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਨਿਆਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸੜਦੀ। ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਯਜਮਾਨ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ, ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੋਂ, ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸਾਧਿਆ, ਪਿਤਰ, ਸਨਤਕੁਮਾਰ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਉੱਚਤਮ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਨਾਗ, ਸੁਪਰਨ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਜੀਵ ਵੀ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਪਹਾੜ, ਨਾਗ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਅਤੇ ਖੁਦ ਹਰੀ ਜੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਗਰਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਯਾਗ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਭਾਰਤ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ, ਨਾਮ ਲੈਣ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਚੁਕਣ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡਟੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਸੰਗਮ ‘ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਡੋਲਣ ਨਾ ਦੇਵੋ। ਇਥੇ, ਕੁਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਾਠ ਕਰੋੜ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀ। ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਯੋਗ ਨਾਲ ਇਕਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਚਮੁਚ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦੇ; ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਾਹੂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਚੌੜੇ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ, ਨਾਗ ਕਮਬਲਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਤਰਾ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਪਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਦਸ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਘਟਨ ਤੱਕ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮੁਦਰਾ ਕੂਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਪੂਰਬ, ਹੰਸਪ੍ਰਪਤਨ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ-ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੰਸਪਾਂਡੁਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣੋ। ਰਾਜਾ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਛੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਤੇ ਕਿਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪੂਰਨ ਫਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਕਾਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੌ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਹ ਬਹੁਤੀਆਂ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਪੈਜਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜਾਗ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁੜ ਉਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੌ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ, ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਦਾਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁੜ ਉਹ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੁੰਦਰ ਸੰਧਿਆ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ, ਉਪਵਾਸੀ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਟਿਤੀਰਥ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਕਾਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਨੇ, ਜਵਾਹਰਾਤ, ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸੁੰਦਰ, ਧਨਵਾਨ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਾਸੁਕੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭੋਗਵਤੀ ਜਾਂ ਕੇ, ਦਸ-ਅਸ਼ਵਮੇਧਕ ਨਾਮਕ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉਥੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਧਨਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਨਿਪੁਣ, ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਅਸੰਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਸੁਖ, ਧਨ, ਰਾਜ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।