ਇਹ ਸਭ ਦੇ ਸੰਤੋਖ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਉਪਵੀਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਵੀਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਸਨਕ, ਸਨੰਦਨ, ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਨਾਤਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਪਿਲ, ਆਸੁਰੀ, ਵੋਢੂ ਅਤੇ ਪੰਚਸ਼ਿਖ ਵੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਅਰਪਿਤ ਜਲ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿਣ। ਫਿਰ ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਅੰਗਿਰਸ, ਪੁਲਸਤਯ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਵਸੀਠ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਪਵੀਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪਸਵਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਸਵਿਆ ਕਰਕੇ, ਸੱਜਾ ਘੁੱਟ ਜਮੀਨ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਗ્નਿਸ੍ਵਾਤ, ਸੌਮ੍ਯ, ਹਵਿਸ੍ਮਤ, ਅਤੇ ਉਸ਼ਮਪਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਰਹਿਸ਼ਦ, ਵਾਜ੍ਯਪਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਤਿਲ ਤੇ ਚੰਦਨ ਮਿਲੇ ਜਲ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਯਮ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ, ਅੰਤਕ, ਵੈਵਸ੍ਵਤ, ਕਾਲ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਔਦੁੰਬਰ, ਦਧ੍ਨ, ਨੀਲ, ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਗੁਪਤ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਫੜ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ। ਜਦ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰਕੁਲ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਤੇ ਗੋਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਕ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਰਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ; ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲ ਪੀ ਕੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਕਮਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਫੁੱਲ, ਜਲ ਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਭ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦਿਵਯ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਮਲ ਤੇ ਬੈਠੇ, ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਬਾਜੂਬੰਦ ਪਹਿਨੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਸੱਚ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਭਾਸਕਰ ਜੀ। ਦੀਵਾਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਯਾਗ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂਪੁਤਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਜਦ ਭਾਰਤ ਯੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਰੰਵਾਰ ਸੋਚਦਾ ਤੇ ਸੁਯੋਧਨ, ਜੋ ਗਿਆਰਾਂ ਅਖਾੜਿਆਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਕੇਵਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿ ਕੇ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ। ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਮਹਾਬਲੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਹੋਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀਰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ; ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਰਾਜ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵੀ ਕੀ ਲਾਭ? 'ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਹੋਇਆ,' ਸੋਚ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਚੁੱਪ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਕਰੀਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇ। 'ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕਰਵਾਇਆ? ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤ੍ਰ ਮਾਰੇ ਗਏ? ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਵੰਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ?' ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ—ਪਾਂਡਵ, ਕੁੰਤੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ, ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਸਨ। ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਰੋਂਦਾ ਤੇ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਸੀ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਫੌਰਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ: "ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਰਿਸ਼ੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜੇ ਹਨ।" ਧਰਮਪੁਤ੍ਰ ਫੌਰਨ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਲ ਗਿਆ। "ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ! ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ! ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਬਚ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।" ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਚਰਣ ਧੋਣ ਤੇ ਹੋਰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋ, ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਨਾਪਸੰਦ ਹੈ?" "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹਾਂ।" "ਸੁਣੋ, ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਨ, ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਨਿਯਮ ਇਹ ਹੈ: ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਲਈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਖ਼ਤਰੀ ਲਈ, ਇਹ ਪਾਪ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਦਿਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖੋ, ਪਾਪ ਉੱਤੇ ਦੁਖ ਨਾ ਕਰੋ।" ਫਿਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ। "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋ: ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਉਪਾਏ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?