ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਧਰਤੀ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਹੇਂਦਰ ਆਦਿ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ, ਟਿਕੀ ਰਹੇਗੀ, ਤਦ ਤਕ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵਰਗ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਉਸਦੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਮੀਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲਾ, ਨਿਰਮਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ। ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਫਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦਾ ਉੱਤਮ ਵਰਤ, "ਵਿਭੂਤੀ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ" ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ, ਚੈਤ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਾਖ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼, ਫਾਲਗੁਨ ਜਾਂ ਆਸ਼ਾਢ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਦਸ਼ਮੀ ਨੂੰ, ਵਿਅਕਤੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਣਾ ਖਾਏ, ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ। ਗਿਆਰਵੀ ਤਰੀਕ ਨੂੰ, ਬਿਨਾ ਖਾਧਾ ਰਹੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬਾਰਹਵੀਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਾਏ। ਉਹ ਕੇਸ਼ਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬੇਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਵਰਤ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ "ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਆਖੇ। ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪੁੰਡਰੀਕਾਖਸ਼ ਦੀ ਸਫੈਦ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਵਿਭੂਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਗੁਟਨਿਆਂ 'ਤੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੱਟਿਆਂ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਦੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਕੰਦਰਪ ਦੇ ਗੁਪਤਾਂ 'ਤੇ, ਆਦਿਤਯ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ, ਦਾਮੋਦਰ ਦੇ ਪੇਟ 'ਤੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ, ਮਾਧਵ ਦੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ, ਲਾਲਸਾ ਵਾਲੇ ਗਲ 'ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਸਾਰੰਗਧਰ ਦੇ ਪਿੱਠ 'ਤੇ, ਵਰਦਾ ਦੇ ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ—ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਅਸੀ, ਗਦਾ, ਪਦਮਾ—ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ, ਅਤੇ "ਸਰਵ-ਆਤਮਾ" ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਜਿਤਨਾ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਛੀ ਅਤੇ ਕਮਲ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਜਲ-ਪਾਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਰਖੇ। ਗੁੜ ਅਤੇ ਤਿਲ ਭਰਿਆ ਪਾਤਰ, ਸਫੈਦ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਰਖੇ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਹਾਕਾਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਗੇ। ਸਵੇਰੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਅਤੇ ਜਲ-ਪਾਤਰ ਭੇਟ ਕਰੇ, ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਜੋਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੈਲ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲਓ। ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਅ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਦੀ ਕਮਲ ਨਾਲ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ, ਜਿੰਨਾ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ, ਵਾਮਮਾਰਗੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਭੇਟ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੰਨਾ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਬਾਰਹ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪਲੰਗ, ਨਮਕ ਦਾ ਪਹਾੜ, ਅਤੇ ਗਾਂ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਜੋ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਖੇਤ, ਘਰ ਸਮੇਤ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਨੇ, ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੇ। ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਜਿੰਨਾ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਭੋਜਨ, ਕੱਪੜੇ, ਗਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜੀ ਕਰੇ। ਜੇ ਘੱਟ ਸਮਰਥ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਲ ਭਰ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਕਰੇ। ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਗਰੀਬ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਧਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋ ਸਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਵਿਭੂਤੀ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੌ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਤਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਲੱਖ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਨਾ ਬਿਮਾਰੀ ਆਉਂਦੀ, ਨਾ ਗਰੀਬੀ, ਨਾ ਬੰਧਨ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਭਗਤ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ। ਇਕ ਲੱਖ ਅਠਠ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਰਾਥੰਤਰਾ ਕਲਪ ਵਿਚ, ਪੁਸ਼ਪਵਾਹਨ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਪस्या ਕਰਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਫਿਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ। ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਉਹ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਟਾਪੂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਲ ਰੂਪੀ ਯਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਪਵਾਹਨ ਆਖਿਆ। ਤਪस्या ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਮਲ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਲਾਵਣਯਵਤੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਭਾਵਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਪਾਰਵਤੀ ਵਰਗੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਮਿਸ਼ਾਲ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਤੀਰ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਇਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਕਿਉਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਦੇਵ-ਮਾਨਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੈ, ਸਭ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਘੱਟ ਤਪस्या ਕੀਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਮਲ-ਮਹਿਲ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸਰਜਨਹਾਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ?" "ਇਸ ਵਿਚ, ਜੇਕਰ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਰਾਜੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ, ਹਾਥੀ, ਰਥ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਸ ਵਿਚ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ—ਮੇਰੇ ਕਰਮ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ, ਜਾਂ ਇਸ ਮਹਿਲਾ ਦੇ? ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਜੀ, ਇਹ ਸਭ ਪੂਰੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਹੋਈਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਅਦਭੁੱਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਿਹਾ: "ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮੇ, ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ, ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਪ ਕਰਦੇ।" "ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਬਦਬੂਦਾਰ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ। ਕੋਈ ਦੋਸਤ, ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪਿਤਾ, ਭੈਣ, ਜਾਂ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ।" "ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਗਈ, ਰਾਜਾ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੈਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਭਿਆਨਕ ਖ਼ੁਸ਼ਕਸਾਲੀ ਵਰਗੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ—ਨਾ ਅਨਾਜ, ਨਾ ਫਲ, ਨਾ ਮਾਸ।" "ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝੀਲ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਮਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਢੇ ਮੈਲਿਓਂ। ਉਥੋਂ ਕਮਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਵੈਦਿਸ਼ਾ ਨਗਰ ਗਏ।" "ਉਹ ਕਮਲ ਵੇਚਣ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਸ ਦਿਨ, ਕੋਈ ਖਰੀਦਦਾਰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਤੁਸੀਂ ਬੈਠ ਗਏ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਘਰ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿਚ ਬੈਠੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਸ਼ੁਭ ਧੁਨ ਸੁਣੀ।