ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ‘ਆਨੂਨਮ’ ਮੰਤਰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੁਰਗਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ‘ਜਾਤਵੇਦਸੇ ਸੁਨਵਾਮਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਦਿਤਯ ਦੇ ਲਈ ‘ਪ੍ਰਤਨਸ੍ਯ ਰੇਤਸਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਸੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਯੂ ਦੇ ਲਈ ‘ਕ੍ਰਾਣਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰਮਹੀਨਾਮ’ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਲਈ ‘ਏਸ਼ੋ ਉਸ਼ਾ ਅਪੂਰਵਿਆ’ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਆਹੁਤੀ ਸਿਰ ਤੇ ‘ਦਿਵਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੰਸਕਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਾਜਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿਚ, ਪੂਰੇ ਘੜੇ ਨਾਲ, ਹੋਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਚੱਜੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਚਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਦੇਵਤਾ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਣ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਬਖ਼ਸ਼ਣ। ਆਖੰਡਲ, ਅਗਨਿ, ਭਗਵਾਨ, ਯਮ, ਨਿਰ੍ਰਿਤਿ, ਵਰੁਣ, ਪਵਨ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਯਸ਼, ਧਨ, ਧੈਰਜ, ਬੁੱਧੀ, ਪੋਸ਼ਣ, ਸ਼ਰਧਾ, ਕਰਮ, ਚਿਤ, ਗਿਆਨ, ਲਜਾ, ਸੋਭਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਉੱਨਤੀ—ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਵਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਮੰਗਲ, ਬੁਧ, ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਸ਼ੁਕਰ, ਸ਼ਨੀ, ਰਾਹੂ ਅਤੇ ਕੇਤੂ—ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ। ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਸੱਪ, ਰਿਸ਼ੀ, ਤਪਸਵੀ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਵਾਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ। ਦੇਵੀਆਂ, ਰੁੱਖ, ਹਾਥੀ, ਦੈਤ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ। ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਰਤਨ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਗ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਤੀਰਥ, ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ। ਫਿਰ, ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਚਿੱਟੀ ਸੁਗੰਧ ਲਾ ਕੇ, ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਯਜਮਾਨ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਧਨ ਤੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗਵਾਂ ਲਾਲ ਗਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਲਾਲ ਪਸ਼ੂ, ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਕੁਬੜ ਵਾਲਾ ਬਲਦ। ਬੁਧ ਨੂੰ ਸੋਨਾ, ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਘੋੜਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਗਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਲੋਹਾ, ਕੇਤੂ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਬੱਕਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਸੋਨੇ ਵਿਚ ਸਮਾਨ ਮੁੱਲ ਦੇ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬਦਲੇ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਸੋਨਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ। ਹਰ ਥਾਂ, ਸਹੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਗਾਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਨੀਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਰੋਹਿਨੀ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਸ਼ੰਖ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈਂ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਧਰਮ, ਬਲਦ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਤੂੰ ਹੀ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈਂ, ਅਗਨਿ ਦਾ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਬੀਜ, ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਵਿਸ਼ਣੁ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਸਦਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਹੈਂ, ਕੇਸ਼ਵ ਵਰਗੀ ਗਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਤੂੰ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈਂ, ਅਗਨਿ ਦਾ ਵਾਹਨ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲੇ। ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਕਦੇ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਮੇਰਾ ਵੀ ਸਿਰਹਾਣਾ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਭਰਿਆ ਰਹੇ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਰਤਨ-ਦਾਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਰਤਨ ਮਿਲਣ। ਹੋਰ ਦਾਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਸੋਲਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇਥੇ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਜੂਸੀ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਰਤਨਾਂ, ਸੋਨੇ, ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਧਾਰ, ਧੂਪ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਇਤਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗ੍ਰਹ ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਦੇਂਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹ, ਗਾਂਵਾਂ, ਰਾਜੇ, ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਜਦ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵਾਪਸ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਅਣਾਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਬਕਤਰ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿਵ੍ਯ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰੇ; ਪੂਰੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਸਦਾ ਨਵ-ਗ੍ਰਹ ਯਜਨਾ, ਵਿਆਹ, ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਯਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਫਲਾਂ ਲਈ, ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ; ਹੁਣ ਲੱਖ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਸੁਣ। ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਲੱਖ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।