ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯਜਨਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਨਾਇਕ, ਦੁರ್ಗਾ, ਵਾਯੂ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਅਾਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ—ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਨਾਲ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਗਹੂਂਏ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਕੇਤੂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਗੁਲਾਲ, ਚੰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਗਈ। ਸੁਗੰਧਿਤ ਧੂਪ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਫਲਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਛਤਰ ਸਜਾਇਆ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਚੌਲ, ਸੋਮ (ਚੰਦਰਮਾ) ਨੂੰ ਘਿਉ ਵਾਲੀ ਖੀਰ, ਮੰਗਲ ਨੂੰ ਗਹੂੰ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਚੌਲ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਦਹੀਂ ਵਾਲਾ ਚੌਲ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਘਿਉ ਵਾਲਾ ਚੌਲ, ਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਦਾਲ ਵਾਲਾ ਚੌਲ, ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਮਾਸ, ਅਤੇ ਪੁਚਲ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਚੌਲ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ। ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ, ਅਖੰਡ ਅਨਾਜ, ਆਮ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਫਲ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਪੰਜ ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਨਿਰਮਲ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਭ ਨਦੀਆਂ, ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ, ਝੀਲਾਂ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਮ—ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਸਤੇ, ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਬਿਲ, ਟਾਲਾਬ, ਅਤੇ ਗਾਈਆਂ ਦੇ ਚਰਾਗਾਹ—ਸਭ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਔਸ਼ਧੀਯੁਕਤ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਮਿੱਟੀ ਲਿਆ ਕੇ, ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਸਨਾਨ ਲਈ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ, “ਸਭ ਸਮੁੰਦਰ, ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ, ਯਜਮਾਨ ਵਾਸਤੇ ਆਉਣ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ ਨੇ, ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਘਿਉ, ਜੋ, ਚੌਲ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਹੋਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਅਰਕ, ਪਲਾਸ਼, ਖਦੀਰ, ਅਪਾਮਾਰਗ, ਪਿੱਪਲ, ਉਦੁੰਬਰ, ਸ਼ਮੀ, ਦੂਬ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ, ਇਸੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਸਮੱਗਰੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਗਈ। ਹਰ ਇਕ ਲਈ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅੱਠ ਸੌ ਜਾਂ ਅਠਾਈਂ ਲੱਕੜੀਆਂ, ਸ਼ਹਿਦ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ, ਹਰ ਯਜਨਾ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਕ ਹੱਥ ਲੰਬਾਈ ਦੀ, ਗਠੜੀ, ਟਾਹਣੀ ਜਾਂ ਪੱਤਾ ਰਹਿਤ ਲੱਕੜੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਉੱਚਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੱਕੜੀਆਂ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਫੇਰ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਦਸ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸ਼ੁਭ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ‘ਆਕ੍ਰਿਸ਼ਣੇਤੀ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ। ਸੋਮ ਲਈ ‘ਆਪਿਆਯਸ੍ਵੇਤੀ’, ਧਰਤੀ ਲਈ ‘ਅਗਨਿਰਮੂర్ధਾ ਦਿਵੋ ਮੰਤ੍ਰ’ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਸੋਮਪੁੱਤਰ ਲਈ ‘ਅਗਨੇ ਵਿਵਸਵਦੁਸ਼ਸਾ’, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਲਈ ‘ਪਰਿਦੀਆ ਰਥੇਨੇਤੀ’ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ। ਸ਼ੁਕਰ ਲਈ ‘ਸ਼ੁਕ੍ਰੰ ਤੇ ਅਨ੍ਯਦ’ ਅਤੇ ‘ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰਾਯ’ ਮੰਤ੍ਰ, ਫਿਰ ‘ਸ਼ੰ ਨੋ ਦੇਵੀ’ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਹੂ ਲਈ ‘ਕਯਾ ਨਸ਼ਚਿਤ੍ਰ ਆਭੁਵਤ’ ਮੰਤ੍ਰ, ਕੇਤੂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਰੁਦ੍ਰ ਲਈ ‘ਆ ਵੋ ਰਾਜੇਤੀ’ ਨਾਲ ਬਲੀ ਹੋਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਮਾ ਲਈ ‘ਆਪੋ ਹਿ ਸ੍ਠ’ ਅਤੇ ‘ਸ੍ਯੋਨੇਤੀ’ ਮੰਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਲਈ ਵੀ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ‘ਵਿਸ਼ਨੋਰਿਦੰ ਵਿਸ਼ਨੁਰਿਤੀ’, ਸਵਯੰਭੂ ਲਈ ‘ਤਮੀਸ਼ੇਤੀ’, ਇੰਦਰ ਲਈ ‘ਇੰਦਰਮਿ ਦੇਵਤਾਤੇਤੀ’ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਯਮ ਲਈ ‘ਚਾਯੰ ਗੌਰ’, ਕਾਲ ਲਈ ‘ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਜ੍ਯਾਨੰ’ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਲਈ ‘ਆਜ੍ਯਾਤੰ’ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਲਈ ‘ਅਗਨਿੰ ਦੂਤੰ ਵ੍ਰਣੀਮਹ’ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ। ਵਰੁਣ ਲਈ ‘ਉਦੁਤਤਮੰ ਵਰੁਣੰ’ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਲਈ ‘ਭੂਮੇਹ ਪૃਥਿਵ੍ਯੰਤਰੀਕ੍ਸ਼ੰ’ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ‘ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰਸ਼ਾ ਪੁਰੁਸ਼’ ਅਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਲਈ ‘ਇੰਦਰਾਏਂਦੋ ਮਰੁਤ੍ਵਤਾ’ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ। ਦੇਵੀ ਲਈ ‘ਉੱਤਾਨਪਰਨੇ ਸੁਭਗੇ’, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਲਈ ‘ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਹ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕੀਤਾ। ਸੱਪਾਂ ਲਈ ‘ਨਮੋ ਅਸਤੁ ਸਰਪੇਭ੍ਯ’ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ ‘ਏਸ਼ ਬ੍ਰਹਮਾ ਯ ਰਿਤਵਿਗ੍ਭ੍ਯ’ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਵਿਨਾਇਕ ਲਈ ‘ਆਨੂਨਮ’, ਦੁರ್ಗਾ ਲਈ ‘ਜਾਤਵੇਦਸੇ ਸੁਨਵਾਮ’ ਮੰਤ੍ਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਆਦਿਤਯ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਲਈ ‘ਪ੍ਰਤਨਸ੍ਯ ਰੇਤਸ’, ਵਾਯੂ ਲਈ ‘ਕ੍ਰਾਣਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰ ਮਹੀਨਾਮ’ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਲਈ ‘ਏਸ਼ੋ ਉਸ਼ਾ ਅਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ’ ਅਤੇ ਸ਼ਿਰੋਭਾਗ ਲਈ ‘ਦਿਵ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਸੰਸਕਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੇ ਘੜੇ ਨਾਲ, ਹੋਮ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ—ਇਹ ਸਭ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਆਖੰਡਲ, ਅਗਨੀ, ਭਗਵਾਨ, ਯਮ, ਨਿਰ੍ਰਿਤਿ, ਵਰੁਣ, ਪਵਨ, ਧਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਭ ਯਜਮਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯਸ਼, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧੀਰਜ, ਬੁੱਧ, ਪੋਸ਼ਣ, ਸ਼ਰਧਾ, ਕਰਮ, ਵਿਚਾਰ, ਗਿਆਨ, ਲਾਜ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਉਨਤੀ—ਇਹ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ, ਮੰਗਲ, ਬੁੱਧ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸ਼ੁਕਰ, ਸ਼ਨੀ, ਰਾਹੂ ਤੇ ਕੇਤੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕ੍ਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਸੱਪ, ਰਿਸ਼ੀ, ਤਪਸਵੀ, ਗਾਈਆਂ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵੀ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾ ਪੂਰਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੱਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।