ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਧਰਮ-ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਦਾਨ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਚੌਂਹ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ ਵਰ ਦਿਵੇ। ਇਹ ਗਾਂ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸਵਧਾ ਹੈ, ਯਜਮਾਨਾਂ ਲਈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਸਭ ਗਾਂਵਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਦਸ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੂਪ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪਹਿਲੀ ਹੈ ਗੁੜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਦੂਜੀ ਘੀ ਵਾਲੀ, ਤੀਜੀ ਤਿਲ ਵਾਲੀ, ਚੌਥੀ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ। ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ; ਸੱਤਵੀਂ ਚੀਨੀ ਵਾਲੀ, ਅੱਠਵੀਂ ਦਹੀਂ ਵਾਲੀ, ਨੌਵੀਂ ਰਸ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਦਸਵੀਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲੀ। ਜਿੱਥੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਘੜੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਬਾਕੀਆਂ ਲਈ ਢੇਰੀਆਂ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਾਂ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਖਣ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਹੀ ਯੋਗ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ, ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੁੜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਲਮਈ, ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਹਨ ਤੇ ਯਜਨਾ ਦਾ ਪੂਰਨ ਫਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਸ਼ੋਕਾ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿਚ ਗੁੜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਸੰਕਰਾਂਤੀ, ਵਿਸ਼ੁਵ, ਸ਼ੁਭ ਯੋਗ, ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਆਦਿ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ‘ਤੇ, ਗੁੜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੋਕਾ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਪਰਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸੁਖ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤੇ ਚੰਗਾ ਸਿਹਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ, ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਕੋਈ ਦੁੱਖ, ਪੀੜ ਜਾਂ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਵੀ ਕਰੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਨ੍ਰਿਤਯ ਤੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਜੋ ਵੀ繁ਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਹਰੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਰਤਨ ਕਰੇ। ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੁਰਾ-ਵਿਧਾਰਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੰਨਤਿ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਉਹ ਪਰਮ ਮਹਾਤਮ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵਤੇ-ਮੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੈ।” ਉੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਦਸ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਰੂ ਦਾ ਦਾਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹਨ। ਪੁਰਾਣਿਆਂ, ਵੇਦਾਂ, ਯਜਨਾਂ ਜਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਪਾਠ ਜਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਰਵਤਾਂ ਦੀ ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਪਹਿਲਾ ਹੈ ਅਨਾਜ ਦਾ ਪਰਵਤ, ਦੂਜਾ ਨੂਣ ਦਾ ਪਰਵਤ, ਤੀਜਾ ਗੁੜ ਦਾ, ਚੌਥਾ ਸੋਨੇ ਦਾ, ਪੰਜਵਾਂ ਤਿਲ ਦਾ, ਛੇਵਾਂ ਰੂਈ ਦਾ, ਸੱਤਵਾਂ ਘੀ ਦਾ, ਅੱਠਵਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦਾ, ਨੌਵਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ, ਤੇ ਦਸਵਾਂ ਚੀਨੀ ਦਾ ਪਰਵਤ। ਇਹ ਪਰਵਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਉਣੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਸੰਕਰਾਂਤੀ, ਵਿਸ਼ੁਵ, ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਾਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ, ਚੰਦ੍ਰ ਗ੍ਰਹਿਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ, ਵਿਆਹ, ਤਿਉਹਾਰ, ਯਜਨਾ ਜਾਂ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਨੂੰ। ਪੂਰਨਿਮਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ, ਜੋ ਵਿਧੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨਾਜ ਆਦਿ ਦੇ ਪਰਵਤ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਤੀਰਥ, ਮੰਦਰ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਘਰ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵੱਲ ਢਲਾਨ ਵਾਲਾ ਚੌਕੋਣ ਪੰਡਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਲੀਪ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਵਿਛਾਈ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਵਿਚ ਪਰਵਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜਿਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟਿੱਬੇ ਹੋਣ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਰਵਤ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਪ ਅਨਾਜ ਨਾਲ, ਮੱਧਮ ਪੰਜ ਸੌ ਨਾਲ, ਤੇ ਛੋਟਾ ਤਿੰਨ ਸੌ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੂ ਚੰਗੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੰਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਯਜਨਾ ਲਈ ਗੋਮੇਦ ਤੇ ਪੀਲਾ ਪੋਖਰਾਜ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੀਲੇ ਤੇ ਨੀਲੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਿਦੂਰ, ਕਮਲ ਰਤਨ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਜੜੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮੁੱਲਮੁੱਲ ਦੀ ਬੇਸ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਸਭ ਸੋਨੇ ਦੇ, ਪਰਵਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੁਜਿਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ। ਚਾਰ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹੋਣ, ਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਚਾਂਦੀ। ਗੁਫਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਗੰਨੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਘੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਵਹਦੀਆਂ ਹੋਣ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੀਲੇ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚਿੱਟੇ-ਪੀਲੇ-ਲਾਲ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ, ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ। ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਅੱਠ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਜੋ ਲੋਕਪਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਲੇਪ ਹੋਣ। ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਛਤਰੀ, ਕਦੇ ਨਾ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਰੰਗਤ ਨਾਲ, ਪਰਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੂ ਪਰਵਤ ਤੇ ਉਸਦੇ ਉਪ-ਪਹਾੜ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਚਉਥੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਚਾਰਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜ ਬਣਾਏ ਜਾਣ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ, ਜੌ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਆਮ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਵੇ। ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਫੁੱਲ, ਵਸਤ੍ਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਲੇਪ ਨਾਲ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਝੀਲ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨਾਲ, ਨਿਪੁਣਤਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਗੇਹੂੰ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਬਰਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਘੀ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਦਾਨ ਦੇ ਵਿਧਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਵਿਧੀ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਰਨਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।