ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ—ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪਿੱਪਲਾਦ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਉਹ ਪਿੱਪਲਾਦ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: “ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਚਿੱਤ, ਉੱਨਤੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ, ਸ਼ਿਵ ਭਗਤੀ ਜਾਂ ਵਿ্ণੁ ਭਗਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?” ਇਸ ਉੱਤੇ, ਪਿੱਪਲਾਦ ਜੀ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਹਨ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਗਾਰਾ ਵਰਤ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਵਿਰੋਚਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ।” ਇਸ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਭਗਤ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰੋਚਨ, ਜੋ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਦੁੱਤੀਅ ਰੂਪ ਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਵਿਰੋਚਨ! ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ!” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਐਨੀ ਅਚਾਨਕ ਹੱਸ ਕੇ ‘ਸ਼ਾਬਾਸ਼’ ਕਿਉਂ ਆਖਿਆ? ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।” ਸੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਕਰਕੇ ਹੱਸਿਆ ਹਾਂ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਦੱਖ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਯਜ੍ਯ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਬੂੰਦ ਡਿੱਗੀ। ਉਹ ਬੂੰਦ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਛੀਦ ਕੇ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੋਈ, ਅਣਗਿਣਤ ਮੁੱਖਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਭੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਰਭਦ੍ਰ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਯਜ੍ਯ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਵਿਰਭਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਦੱਖ ਦੇ ਯਜ੍ਯ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਭ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹੋ ਜਾ। ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ।” ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਅੰਗਾਰਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਹੇ ਧਰਤੀਪੁੱਤਰ; ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਅਦੁੱਤੀਅ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਸੋਭਾ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲੇਗੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਰਭਦ੍ਰ ਨੇ ਮਨਮਾਨੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੁੜ ਗ੍ਰਹ ਬਣ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਉਤਮ ਪੂਜਾ ਤੇ ਹੋਮ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਕਰਦੇ ਵੇਖੇ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਕੋਲ ਖੜੇ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਦੁਸ਼ਮਨ, ਤੁਸੀਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ; ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਭਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵ ਤੇ ਦਾਨਵ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਰੋਚਨ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਮੈਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅਦੁੱਤੀਅ ਰੂਪ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ! ਜੇਕਰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵਧੀਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਏਗੀ!” ਧਰਤੀਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਗਊਆਂ ਆਦਿ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹੋਈ, ਪਰ ਇਹ ਤੇਰੇ ਦੇਵਦੁਸ਼ਮਨ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦਪੁੱਤਰ ਵਿਰੋਚਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਵਰਤ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਦਾਨ ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਵਿਧੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।” ਸੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ: “ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਅੰਗਾਰਕ ਦਾ ਦਿਨ ਹੋਵੇ, ਦਾਨਵ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਿਕਣ ਮਿਟੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠੇ, ਭੌਮ (ਅੰਗਾਰਕ) ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੇ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਉਪਰੰਤ, ਅੰਗਣ ਨੂੰ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਲਿਪ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਮਗਰੋਂ, ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਅੱਠ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜੇਕਰ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ। ਚਾਰ ਪਾਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਸ਼ਾਲੀ ਚੌਲਾਂ ਤੇ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਭਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਚਾਰਾਂ ਕੋਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਤਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ, ਸੁਗੰਧ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਆਦਿ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ। ਇੱਕ ਪੀਲੀ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਗੌ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਾਤਰ, ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਬਰਤਨ, ਬੱਚੜੀ ਵਾਲੀ ਗਊ, ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਸੁਲਝਿਆ ਲਾਲ ਪਸ਼ੂ, ਤੇ ਸੱਤ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਅਨਾਜ ਭੇਂਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ, ਲੰਬੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਗੁੜ ਤੇ ਘਿਉ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਉੱਤਮ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਘਰਸਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਸਾਰੀ ਯਜ੍ਯ ਵਿਧੀਆਂ ਲਈ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਦਿਓ। ਕਦੇ ਵੀ ਪਖੰਡੀ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਓ, ਸਿਰਫ਼ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੀ ਭੇਂਟ ਕਰੋ। ਮੰਤਰ ਇਹ ਹੈ: “ਹੇ ਧਰਤੀਪੁੱਤਰ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਰੂਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਇਹ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।” ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਇਸੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਭੌਮ ਦੀ ਭੇਂਟ, ਗਊਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਲੰਗ ਆਦਿ ਵੀ ਦਿਓ। ਜੋ ਕੁਝ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਅਖੁੱਟ ਪੁੰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪ੍ਰਦੱਖਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਲੂਣ ਵਾਲਾ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਭੋਜਨ ਖਾਓ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿੱਪਲਾਦ ਜੀ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ, ਤੇ ਸੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ ਨੇ ਵਿਰੋਚਨ ਨੂੰ, ਅੰਗਾਰਕ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਵਿਧੀ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸੋਭਾ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ।