ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਖਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕੋਲ੍ਹੂ ਜਾਂ ਰਾਖ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਖੁਰਚੇ। ਉਹ ਸਦਾ ਪਏ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਕਸਰਤ ਵੀ ਨਾ ਕਰੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਚੋਲੇ, ਰਾਖ, ਹੱਡੀਆਂ ਜਾਂ ਮਟਕਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜਿਆਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚੇ। ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਕਰਕੇ ਨਾ ਖੜੀ ਹੋਵੇ, ਸਦਾ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੌਣ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨੰਗੀ ਨਾ ਰਹੇ, ਨਾ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਜਾਂ ਗਿੱਲੇ ਪੈਰਾਂ ਹੋਵੇ। ਅਸੁਭ ਸ਼ਬਦ ਨਾ ਬੋਲੇ ਅਤੇ ਬੇਹਦ ਹੱਸਣ ਦੀ ਆਦਤ ਵੀ ਨਾ ਪਾਲੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਵੱਲ ਭਗਤੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਕੇ, ਘਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਰਹੇ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ; ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਚਰਨ ਅਪਣਾਏ। ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਕਰੇਗੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਨੇਕ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਆਚਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। "ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ," ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਵਿਧਾਨ ਅਪਣਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੰਦਰ, ਜੋ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਦਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਲੱਭਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਬੜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਦਿਤੀ ਉਸਦੇ ਮਨੋਰਥ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੇ ਨੇਕਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸੋ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਫਲ ਸਮਝਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਸੀ। ਪਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਧੋਇਆਂ ਅਤੇ ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਕਰਕੇ ਸੁੱਤੀ। ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਿਰ ਕਰਕੇ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਇਹ ਮੌਕਾ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੱਤੋ ਪੁੱਤਰ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਪਰ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਰੋਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਨੇ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਨ, ਦੁਬਾਰਾ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਉਨੰਜਾ (49) ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, "ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਾ ਰੋਵੋ," ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਕਿਹੜੇ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ?" ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਦਨ-ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ। "ਇਹ ਸਾਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ।" "ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹੀ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਅਨੇਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਅਜੈਯ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਜਾਣ।" "ਜਦ ਮੈਂ 'ਨਾ ਰੋਵੋ' ਆਖਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਮਰੁਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਹ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਪਾਵਣ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਣ।" ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੋ; ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਗਲਤ ਕੀਤਾ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਰੁਤ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਗਏ; ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਦੁਤੀਆ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ, ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੋਖ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਾਇਆ; ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਵਾਣਾ ਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵਾਸੂਆਂ ਦਾ, ਦੱਖ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਯਮ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਵੇਤਾਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿਨਰਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਚਿਤਰਰਥ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਾਇਆ। ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਨਾਗਾਂ ਦਾ, ਤਖਸ਼ਕ ਨੂੰ ਸੱਪਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਏਰਾਵਤ—ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗਜੇਂਦਰ ਹੈ—ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਪਰਣ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ, ਉਚੈਸ਼੍ਰਵਾਸ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ, ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ, ਬਲਦ ਨੂੰ ਗਾਈਆਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਪਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਾਇਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਸੁਧਰਮਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਾਤਿਕੇਤੁ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ੰਖਪਦ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਦਾ, ਕੇਤੁਮੰਤ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਕੋਖ ਹੈ, ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਿਰਣਯਰੋਮਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਅੱਜ ਵੀ, ਇਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਿਥੂ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਯੁੱਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਯੁੱਗ ਆਇਆ, ਤਦ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ੀ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਕੇ, ਮਨੁ ਨੇ ਮੁੜ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਮਨੁਆਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ।