ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸੰਤ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਨੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਹਾਰ ਅਤੇ ਆਚਾਰ-ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਲੈਣਾ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਘਿਉ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦਾ ਮੂਤਰ, ਤੇ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਤਿਲ ਅਤੇ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਾਲਗੁਣ ਵਿੱਚ ਲਲਿਤਾ, ਵਿਜਯਾ, ਭਦਰਾ, ਭਵਾਨੀ, ਕੁਮੁਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਸੁਦੇਵੀ, ਗੌਰੀ, ਮੰਗਲਾ, ਕਮਲਾ, ਸਤੀ ਅਤੇ ਉਮਾ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਲਈ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈਣੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਲਿਕਾ, ਅਸ਼ੋਕ, ਕਮਲ, ਕਦੰਬ, ਨੀਲਾ ਕਮਲ, ਮਾਲਤੀ, ਕੁਬਜਕਾ, ਕਰਵੀਰ, ਬਾਣਾ, ਤਾਜ਼ਾ ਕੇਸਰ ਅਤੇ ਸਿੰਧੁਵਾਰ—ਇਹ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਜੋ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਰਤਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਰਵੀਰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਹੋਵੇ, ਭਗਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੁਆਰੀ—ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਵਾਲਾ ਵਿਛੋਣਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਛੋਣੇ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦਾਨ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਜੋੜੇ, ਕਪੜੇ, ਅਨਾਜ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਹ ਤਾਂ ਕੰਜੂਸੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾਹ ਹੀ ਅਹੰਕਾਰ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਮੰਗਲ ਵਿਛੋਣੇ ਦਾ ਵਰਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਫਲ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੁਭਾਗ, ਸਿਹਤ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਸ਼ੋਭਾ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ, ਜਾਂ ਸੱਤ ਜਾਂ ਅੱਠ ਸਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰਾਂ ਵਾਂਗ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਰੀ ਜਾਂ ਕੁਆਰੀ ਜੇ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਹੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਿਰਫ ਸੁਣ ਲਵੇ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਦਿਆਧਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਿਰਕਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਮਦਨ, ਸ਼ਤਧਨਵਨ, ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਜਾਂ ਨੰਦਿਨ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ! ਫਿਰ, ਦੈਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਲੋਕ—ਭੂਰਲੋਕ, ਭੁਵਰਲੋਕ, ਸਵਰਲੋਕ, ਮਹਰਲੋਕ, ਜਨਲੋਕ, ਤਪੋਲੋਕ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਲੋਕ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਖਿਆਤ ਹਨ। ਪਰ, ਹਰੇਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇੱਥੇ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਭਾਗ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ? ਇਕ ਸਮੇਂ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਸੁਰ ਸੜ ਗਏ, ਤਦ ਤਾਰਕ, ਕਮਲਾਕ੍ਸ਼, ਕਾਲਦੰਸ਼ਟ੍ਰ, ਪਰਾਵਸੁ ਅਤੇ ਵਿਰੋਚਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਸੇ, ਪਰ ਅਗਨੀ ਤੇ ਵਾਯੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜਿੱਤ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅਸੁਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁੱਸ ਜਾਂਦੇ, ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀੜ੍ਹਦੇ। ਪੰਜ ਤੇ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਆਖ਼ਿਰ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕਾ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।" ਅਗਨੀ ਤੇ ਵਾਯੂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਅਧਰਮ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਇੰਦਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਮਿਲ ਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਨਾ ਮੰਨਿਆ, ਤੇ ਰਾਜ-ਧਰਮ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਧੂਆਂ ਵਾਲਾ ਅਹਿੰਸਾ ਦਾ ਵਰਤ ਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਵਜੋਂ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੋਗੇ।" "ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਗਸਤਿਆ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕਾ ਦਿਓਗੇ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਜਾਵੋਗੇ।" ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਇੱਕ ਘੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕੱਠੇ ਜਨਮ ਲਏ। ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵರುਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਬਣੇ; ਅਗਸਤਿਆ, ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੇ, ਮੁੜ ਸਾਧੂ ਬਣੇ। ਹੁਣ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਭਰਾ ਬਣੇ? ਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਅਗਸਤਿਆ ਦਾ ਜਨਮ ਘੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਵਿਣੂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਅਨੰਗ ਨੂੰ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ, ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਪਰ, ਹਰਿ ਜੀ ਗੀਤ, ਸੰਗੀਤ, ਸੁਗੰਧ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਭੀ ਇੰਦਰੀ ਵਿਕਾਰ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਮਾਧਵ ਤੇ ਅਨੰਗ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾ ਸਕੇ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਨਾਰੀ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਗੜ ਗਏ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਹਰਿ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ...