ਇਹ ਕਥਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰਮ ਪੂਜਨੀਯ ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਨੰਦ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਮਨੋਰਥ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਮਨੋਰਥ ਨਾਲ, ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿ্ণੂ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੇਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਦੇਹ-ਰਹਿਤ (ਕਾਮਦੇਵ) ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਸੀ ਖੱਟ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਫੈਦ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋੜੇ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੱਟ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—'ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।' ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਿੱਟੇ ਤਿਲ, ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਘੀ ਅਤੇ ਖੀਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਮਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਜੂਸੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਖ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਆਦਿਕ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਮਦਨ-ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਗ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਕਾਮਦੇਵ (ਸਮਰ) ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਗਜ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰੇ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ, ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪਰੰਤੂ ਤਿੱਖੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਦਿਤੀ ਲਈ ਫਿਰ ਤਪ ਕਰੇ। ਉਹਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਦਿਤੀ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ—'ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ ਜੋ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਤੁੱਟ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ।' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇ।' ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਧਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਰ ਮੈਂ ਆਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ।' ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਜ ਆਪਸਤੰਬਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯਜਨਾ ਕਰੇਗਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਵਾਵਾਂਗਾ। ਆਪਸਤੰਬਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਧਨ-ਸੰਪੰਨਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਥਾਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵੈਰੀ ਹੋਵੇ।' ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ, ਅਸੁਰ ਵੈਰੀ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਗਰਭ ਵਾਸਤੇ ਤੂੰ ਯਤਨ ਕਰ।' ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ—'ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਤੂੰ ਦਿਨ ਗਿਣੇ ਬਿਨਾਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ।' 'ਕਦੇ ਵੀ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਾ ਖੜੀ ਹੋਣ, ਨਾ ਪੀਸਣ-ਕੁਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣਾ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਣਾ, ਖਾਲੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹਿਣਾ, ਦੀਮਕਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰਨੀ।' 'ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਖਾਂ, ਕੋਇਲੇ ਜਾਂ ਰਾਖ ਨਾਲ ਨਾ ਖੁਰਚਣਾ, ਸਦਾ ਲੇਟਿਆ ਨਾ ਰਹਿਣਾ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ ਕਰਨੀ।' 'ਜਿੱਥੇ ਛਿਲਕੇ, ਰਾਖ, ਅੱਡੀਆਂ ਜਾਂ ਮਟਕੇ ਹੋਣ, ਉਥੇ ਨਾ ਜਾਣਾ; ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ।' 'ਵਿਖੁੱਲੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਖੜੀ ਹੋਣਾ, ਨਾ ਮੈਲੀ ਰਹਿਣਾ; ਸਿਰ ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਨਾ ਸੋਣਾ।' 'ਕਦੇ ਵੀ ਬਿਨਾ ਕੱਪੜਿਆਂ, ਮੰਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਤ ਜਾਂ ਭੀਜੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾ ਰਹਿਣਾ; ਅਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦ ਨਾ ਬੋਲਣੇ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੱਸਣਾ।' 'ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੁ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਔਸ਼ਧੀ ਵਾਲੇ ਗੁੰਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ।' 'ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਘਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਪਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੁ।' 'ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਆਚਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।' 'ਜੇਹਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗਾ, ਉਹ ਧਰਮੀ, ਦਿੜ੍ਹ ਆਯੂ ਅਤੇ ਵਧਦਾ ਰਹੇਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।' 'ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਇਹ ਆਚਰਨ ਨਿਭਾ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਵਿਧਾਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇੰਦਰ, ਡਰੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਦਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਲੱਭ ਲਏ। ਇੰਦਰ ਬਹੁਤ ਨਮ੍ਰ, ਧਿਆਨਮਗਨ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਦਿਤੀ ਉਸਦੇ ਮਨੋਰਥ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਜਦ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਫਲ ਸਮਝਿਆ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ; ਪਰ ਪੈਰ ਧੋਏ ਬਿਨਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਿਰ ਕਰਕੇ ਸੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਵਜਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਉਹ ਸੱਤੋਂ ਬੱਚੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਰੋਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਸੂਦਨ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਮੁੜ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਨੰਜਾ (੪੯) ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਾ ਰੋਵੋ।' ਫਿਰ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, 'ਇਹ ਕਿਸ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੀਵਿਤ ਹੋ ਗਏ?' ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਦਨ-ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਜਾਨ ਲਿਆ।