ਮੰਗਲਮਈ ਧੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿਚ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੁਸਤਾਈ ਨਾਲ ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਸੋਲਾਂ ਤੀਲੀਆਂ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕਮਲ ਰੂਪ ਹੈ, ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਗੋਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੱਕਰ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੱਛੂਏ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵਰੁਣ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਆਸਰੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਵਿਣੂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਵਿਦਵਾਨਤਾ ਨਾਲ ਬਿਠਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਨਾਇਕ ਅਤੇ ਕਮਲ ਜਨਮੀ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਭੂਤਗਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜਲ ਭਰੇ ਘੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਆਰਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਆਚਾਰਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਦਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਪਾਠਕ ਪੂਰਵ ਵੱਲ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਅਥਰਵੇਦ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਬਿਠਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਜਮਾਨ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਉੱਤਮ ਉਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਖੜਾ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਛਿੜਕਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਰੁਣ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਘੀ ਅਤੇ ਸਮਿੱਧਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਰੁਣ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗ੍ਰਹਾਂ, ਇੰਦਰ, ਮਰੁਤਗਣ, ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਿਗਵੇਦ ਪਾਠਕ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰਾਤ ਦਾ ਸੁਕਤ, ਰੁਦ੍ਰ ਸੁਕਤ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਾਲਾ ਸੁਕਤ, ਮੰਗਲ ਸੁਕਤ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਸੁਕਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਯਜੁਰਵੇਦ ਪਾਠਕ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇੰਦਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸੋਮ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ, ਜਾਤਵੇਦਸ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੁਕਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀਰਾਜ, ਪੁਰੁਸ਼, ਹੀਰਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਸੰਹਿਤਾ, ਬਚਪਨ, ਪੰਜ ਮੌਤਾਂ, ਗਾਇਤਰੀ ਅਤੇ ਜ੍ਯੇਠਾ ਸਾਮ ਆਦਿ ਸੁਕਤ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਮਵੇਦ ਗਾਇਕ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਸੁਕਤ, ਬ੍ਰਿਹਤ ਸਾਮ, ਰੌਰਵ, ਸਰਥੰਤਰ, ਗਾਊਂ ਦਾ ਵਰਤ, ਕਣਵ ਸੁਕਤ, ਰਾਕਸ਼ੋਘਨ ਅਤੇ ਵਾਯਸਾ ਸੁਕਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅਥਰਵੇਦ ਪਾਠਕ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਸੁਕਤ ਵਰੁਣ ਦੇ ਆਸਰੇ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਸਤੇ, ਚਿਟੀ ਦੇ ਟਿੱਲੇ, ਝੀਲ ਅਤੇ ਗੌਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਰੋਚਨਾ, ਸਿੱਧਾਰਥ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਗਗਲ ਅਤੇ ਗਊ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਅਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਸੋ ਗਊਆਂ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਖਿਆਵਾਂ (ਅਠਾਹਠ, ਪੰਜਾਹ, ਛੱਤੀ, ਜਾਂ ਪੱਚੀ) ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਦ ਸਾਲ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਵੇਲੇ, ਵੇਦ ਪਾਠ, ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਊ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਗਊ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੋਨੇ ਦਾ ਘੜਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਕਰਾ, ਮੱਛੀ ਆਦਿ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਇਹ ਘੜਾ ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਅਨਾਜ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਗਊ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਥਰਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, “ਮੁੜ ਨਾ ਆਵੀਂ” ਅਤੇ “ਜਲ, ਕਿਰਪਾ ਕਰ” ਆਦਿ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਗਊ ਨੂੰ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਝੀਲ ਉੱਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਦਿਨ ਤਕ, ਹੇ ਉਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਜਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਵੀ ਯਥਾ ਸਮਰਥ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ। ਯਜਨ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਮੰਡਪ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਘੜਾ ਅਤੇ ਖਟਿਆ ਸਥਾਪਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਅੱਠ ਸੌ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਯਥਾ ਸਮਰਥ ਪੰਜਾਹ ਜਾਂ ਵੀਹ ਨੂੰ। ਇਹ ਝੀਲਾਂ ਲਈ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਕੂਆਂ, ਪੋਖਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਮਲ ਸਰੋਵਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵੀ। ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਧੀ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਯਜਨਾ ਵਾਂਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਜੂਸੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ। ਜੇਕਰ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਫਲ ਅਗ्नਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨਾ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੜ ਅਤੇ ਸ਼ੀਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਵਾਜਪੇਯ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜਨਾ ਵਰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਇਹ ਰਾਜਸੂਯ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕਲਪਾਂ ਤਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਪਰਾਰਧਾਂ ਤਕ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਅਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਯਜਨਾ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਸਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਦਰਖ਼ਤ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਠੀਕ ਵਿਧੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦਰਖ਼ਤ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰੇ। ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਫਲ ਕੀ ਹਨ—ਸਭ ਕੁਝ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ, ਝੀਲਾਂ ਵਾਲੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ, ਮੰਡਪ ਬਣਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਆਚਾਰਿਆ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੋਨੇ, ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।