ਇਹ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਨ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕੀਰਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਅਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਵਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ, ਪੌਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭੂ, ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਚਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੈਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਣੁ, ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ, ਜੇਠ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਅਤੇ ਆਢ ਵਿੱਚ ਉਗ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ੍ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਵ, ਨਭਸ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਵਿੱਚ ਹਰ ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾਨ ਦੀ ਉਪਾਚਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਗਊਆਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਪੰਜ ਗਉ ਉਤਪਾਦ (ਗਉ ਮੂਤਰ, ਘਿਉ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਗੋਬਰ), ਤਿਲ, ਜੌ, ਕੁਸ਼ਾ ਜਲ, ਗਉ ਸਿੰਗ, ਸਿਰਿਸ਼, ਅਰਕ, ਬਿਲਵ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਛੇ ਰੁੱਖ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਅਸ਼ਵੱਥ, ਵਟ, ਉਦੁੰਬਰ, ਪਲੱਖ, ਪਲਾਸ਼ ਅਤੇ ਜੰਬੂ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਤੇ ਆਢ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਦੰਦ-ਪਾਵਨ ਪੱਤੀ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇਣਾ, ਕਾਲੀ ਗਊ ਕਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ-ਚਾਵਲ, ਛਤਰੀ, ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਪੰਖਾ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਜਲ-ਘੜੇ, ਕਾਲੀਆਂ ਗਊਆਂ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤ੍ਰ ਦਿਓ; ਜੇ ਯੋਗਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਗਊ ਦਾਨ ਕਰੀਏ। ਧਨ-ਸੰਬੰਧੀ ਕਪਟ ਨਾ ਕਰੋ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਸੱਤ ਸੋ ਤਿੰਨ ਕਲਪ ਵਰਤ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਾਧਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਅਕਟ ਧਾਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਵਰਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਚਿਤ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਖੁੱਟ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਗੁਪਤਿ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਪੁਰਾਣ ਵਿਦਵਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਰੋਹਣੀ-ਚੰਦਰ-ਸ਼ਯਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਆਵੇ, ਜਾਂ ਪੂਰਨਿਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤ੍ਰ ਨਕਸ਼ਤਰ 'ਚ ਪਵੇ, ਤਦ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਅਤੇ ਸਾਰਸੋਂ ਨਾਲ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ 'ਅਪ੍ਯਾਯਸ੍ਵ' ਮੰਤਰ ਅੱਠ ਸੋ ਵਾਰੀ ਜਪੇ। ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ, ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਕੁਟਿਲ ਬੋਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਵਿਣੁ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਜਪ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਕੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਫਲ-ਫੁੱਲ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਜਾਣ ਕੇ ਪੂਜੇ, ਉਸਦੇ ਘੁੱਟ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ, ਦੋ ਜੰਘੇ ਜਲੋਦਰ, ਕਮਰ ਅਨੰਤਬਾਹੁ, ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਅਮ੍ਰਿਤੋਦਰ ਜਾਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਕਰੇ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਮੁਖ ਨੂੰ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ, ਹਾਸ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਕਮਲ-ਪ੍ਰਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੋਠਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜੇ। ਨੱਕ ਨੂੰ ਵਣੌਸਧੀ-ਪਤੀ, ਭੋਹਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦੁ, ਅਤੇ ਸ਼ੌਰੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਸਮਾਨ ਪੂਜੇ। ਉਹ ਜੋ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਦੋ ਕੰਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਾਸ਼ਕ, ਮੱਥਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਿਯ, ਵਾਲ ਸੁਸ਼ੁਮਨਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਲਈ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾਅਕਟ, ਮੁਰਾਰੀ, ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ, ਕਮਲ-ਪ੍ਰਿਯ, ਰੋਹਣੀ (ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ), ਉਹ whose ਸੁੰਦਰ ਸਰੂਪ ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੈ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ, ਭੋਗ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਣਾ, ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਭੋਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਨਾਲ, ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਗਊ ਮੂਤਰ ਚੱਖ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਮਾਸ ਤੇ ਲੂਣ ਦੇ, ਦੁੱਧ-ਘਿਉ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਅੱਠ ਜਾਂ ਵੀਹ ਲੁੰਬੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਖਾ ਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਕੋਈ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਦੰਬ, ਨੀਲਾ ਕਮਲ, ਕੇਤਕੀ, ਚਮੇਲੀ, ਕੁਮੁਦ, ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਅਮਲਾਨ, ਕੁਬਜਾ, ਸਿੰਦੁਵਾਰ ਅਤੇ, ਨਾਰਦ, ਚਿੱਟੀ ਮੱਲਿਕਾ, ਕਰਵੀਰ, ਵਿਣੁ ਲਈ, ਚੰਪਕਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਲਈ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਫੁੱਲ ਭੀ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਸਾਵਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਫੁੱਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਭੇਟ ਕਰੋ; ਜਿਸ ਮਹੀਨੇ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਆਦਿ ਵਾਲਾ ਵਿਛੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੋਹਣੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਓ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਛੇ ਅੰਗੁਲ ਅਤੇ ਰੋਹਣੀ ਚਾਰ ਅੰਗੁਲ ਦੀ ਹੋਵੇ। ਅੱਠ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਘੜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਕਾਂਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਵੇਰੇ ਮੰਤਰ ਸਹਿਤ, ਚਾਵਲ ਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਚਿੱਟੀ ਗਊ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੁਖ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਕਪੜਾ, ਭਾਂਡਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ੰਖ ਵੀ ਦਿਓ। ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਣੀ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਰੂਪ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਵਿਛੋਨੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਗ ਕਦੇ ਨ ਟੁੱਟੇ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਓ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਭੋਗ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਰਹੇ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਰੂਪ, ਆਯੁ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਸੋ ਕਲਪ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਜਾਂ ਰੋਹਣੀ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰ-ਸ਼ਯਨਾ ਵਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਫਲ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਭੀ ਮਨੁੱਖ ਮਧੁਮਥਨ ਦੀ ਚੰਦ੍ਰ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਰੀ ਦੇ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।