ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਸ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਖੁੱਟ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਆਦਿਤਯਸ਼ਯਨਾ ਵਰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਕੁਝ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਲਈ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸੱਤਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਹਸਤਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਆ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਦਿਨ ਸੂਰਜਵਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਹਰ ਮਨੋਰਥ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਘਰ ਵਿਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਮਾਪਤੀ ਅਤੇ ਰਵੀ ਵਿਚ ਕਦੇ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਹਥਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਅਰਕ ਨੂੰ, ਗਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਚਿਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ ਨੂੰ, ਗੋਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਧਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਨੁਰਾਧਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਸ੍ਰਭਾਨੁ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਰਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਜੇਠ ਵਿੱਚ ਅਨੰਗ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਤੇ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਕਮਰ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਪੂਰਵਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾ ਸ਼ਾਢਾ ਦੇ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਨਾਭੀ ਤੇ ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੂੰ, ਸਪਤਤਰੰਗਮ ਨੂੰ, ਸ਼ਰਵਣ ਵਿੱਚ ਤੀਖਣਾਂਸ਼ੂ ਨੂੰ ਪੇਟ ਤੇ, ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰਤਨ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਤੇ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਧਿਪ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਪੂਜਣਾ, ਪੂਰਵਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾ ਭਾਦਰਪਦਾ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਡਕਰ ਵਜੋਂ ਪੂਜਣਾ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਹਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਜੋਂ, ਰੇਵਤੀ ਵਿੱਚ ਨਖਾਂ ਨੂੰ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਦੇ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਭਰਣੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ ਨੂੰ ਦਿਵਾਕਰ ਵਜੋਂ, ਅਗਨੀਰੀਕਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਲ੍ਹਾ, ਰੋਹਿਣੀ ਵਿੱਚ ਹੇ ਨਾਰਦ, ਹੇਠਲਾ ਹੋਠ ਅੰਬੁਜੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਗ ਵਿੱਚ ਦੰਦ ਮੁਰਾਰੀ ਦੇ, ਹਰਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੀਭ ਤੇ ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ, ਨੱਕ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਸੂ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਮੱਥਾ ਕਮਲਪ੍ਰਿਯ ਦਾ, ਪੁਸ਼ਯਾ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਵੈਦਿਕ-ਦੇਹਧਾਰੀ ਦੇ, ਸਾਰਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਦੇਵਤਾ ਦਾ, ਮਘਾ ਵਿੱਚ ਕੰਨ ਗੋਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਜਣੇ ਹਨ। ਪੂਰਵਾ ਫਲਗੁਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੋਊਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ, ਉੱਤਰਾ ਫਲਗੁਨੀ ਵਿੱਚ ਭੌਂਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੀਆਂ ਪੂਜਣੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਫੰਦਾ, ਅੰਕੁਸ਼, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਕਮਲ, ਖੋਪੜੀ, ਸੱਪ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਗਜਾਸੁਰ, ਕਾਮ, ਪੁਰ, ਅੰਧਕ ਆਦਿਕ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਮੂਲ ਕਾਰਣ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮੰਨ ਕੇ, ਸਦਾ ਪੂਜਣੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਤੇਲ, ਸਾਗ, ਮਾਸ, ਲੂਣ ਜਾਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ। ਫਿਰ, ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪੁਨਰਵਸੂ ਨੂੰ, ਉਦੁੰਬਰਾ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਚੌਲ ਤੇ ਘਿਉ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਦਿਓ, ਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜੋੜਾ ਭੀ ਦਿਓ। ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ, ਨਾਰਦ ਸੰਵਤ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਗੁੜ, ਦੁੱਧ, ਘਿਉ ਆਦਿ ਖਿਲਾਓ। ਫਿਰ, ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਗੁੰਝ ਨਾਲ, ਲਾਲ ਮਾਣਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸ਼ੁੱਧ, ਅੱਠ ਅੰਗੁਲ ਚੌੜਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਬਣਾਓ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਛੌਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੰਢਾਂ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਕੀਆ, ਆਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ, ਬੈਠਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਪੱਖਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਬਰਤਨ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਛਤਰੀ, ਚਮਰ, ਆਸਨ, ਦਰਪਣ, ਗਹਣੇ, ਫਲ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਰੱਖੋ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੁਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਗਊ ਰੱਖੋ—ਜੋ ਚੰਗੀ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ, ਕਪੜੇ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗ, ਬੱਚੜਾ, ਤੇ ਕਾਂਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਮੰਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਦਿਓ। ਗਊ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਪੈਰ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਹੇ ਸੂਰਜ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਵਿਛੌਣਾ ਕਦੇ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ, ਅਡੋਲ, ਸੁਖਮਈ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਵੀ ਐਸੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿਣ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ। ਫਿਰ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ—ਵਿਛੌਣਾ ਆਦਿ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜੋ। ਇਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾਊਲੀ ਵਰਤ ਕਦੇ ਵਿਕਾਰੀ, ਪਖੰਡੀ, ਕੁਤਾਰਕ, ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧੇਰੇ ਬੁਰਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਗੁਪਤ ਰੱਖੋ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਯੰਮੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਰਾਜ ਹੈ। ਵੇਦ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸਦਾ ਇਕ ਅੱਖਰ ਵੀ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਧਨ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਰੋਗੀ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਦੁਖੀ, ਨਾ ਪੀੜਤ; ਅਤੇ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਜੋ ਭੀ ਇਸਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਵਰਤ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਨਗਰ-ਵਿਜੇਤਾ, ਕੁਬੇਰ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ, ਪੌਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭੂ, ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਚੈਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਣੁ, ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ, ਜੇਠ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੁਪਤੀ, ਆਢ ਵਿੱਚ ਉਗ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਸ਼ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਵ, ਨਭਸ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਵਿੱਚ ਹਰਾ, ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਹਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਗਊ, ਜਮੀਨ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਗਊ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦ—ਗੋਮੂਤ੍ਰ, ਘਿਉ, ਦੁੱਧ, ਤਿਲ, ਜੌ, ਕੁਸ਼ਾ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਗਊ ਦਾ ਸਿੰਗ, ਉਪਲੇ, ਸਿਰਿਸ, ਅਰਕ, ਬਿਲਵ ਪੱਤੇ ਤੇ ਦਹੀਂ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਛੇ ਰੁੱਖ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਪੀਪਲ, ਬੋਹੜ, ਉਦੁੰਬਰਾ, ਪਲੱਖ, ਪਲਾਸ਼ ਅਤੇ ਜਾਮੁਨ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਤੇ ਆਢ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਇਕ ਇਕ ਦੰਦ-ਸਾਫ਼ੀ ਵਾਲੀ ਪੱਤੀ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਰਘਯ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਕਾਲੀ ਗਊ ਕਾਲੇ ਕਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ-ਭਾਤ, ਛਤਰੀ, ਝੰਡਾ ਤੇ ਪੱਖਾ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵਿਧੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।