ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਗਾਂ ਅਤੇ ਘਿਉ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਬਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਤਿੰਨ ਸੌ (23,000) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸ਼੍ਵੇਤਕਲਪ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਵਾਯੂ ਨੇ ਇਥੇ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਵਾਯੂ ਸੰਬੰਧੀ ਪੁਰਾਣ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਰਾਣ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ (24,000) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗਾਂ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਬਲਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਇਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਸੁਰ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਸਵਤ ਕਲਪ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕੀ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ (18,000) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਮਹਾਨ ਕਲਪਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਨਾਰਦੀਆ ਪੁਰਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੱਚੀ ਹਜ਼ਾਰ (25,000) ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਅਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਸ਼ਕੁਨਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ (9,000) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਮਲ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਾਨ ਕਲਪ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਰਣਨ ਸੰਬੰਧੀ, ਜੋ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਅਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਸਮੇਤ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਲਿਖ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ (16,000) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਅਘੋਰ ਕਲਪ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਮਨੁ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ (14,500) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਵਿਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਬਿਨਾ ਵੈਰ ਦੇ, ਗੁੜ ਦੇ ਘੜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਥੰਤ੍ਰ ਕਲਪ ਦੇ ਵਰਣਨ ਸੰਬੰਧੀ, ਜੋ ਸਾਵਰਣੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਉੱਤਮ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰ (ਵਰਾਹ) ਦਾ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ (18,000) ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਅੱਗ ਦੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਲਈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਆਗਨੇਯ ਭਾਗ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਇਸਨੂੰ ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ (11,000) ਸ਼ਲੋਕ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਸੂਰ (ਵਰਾਹ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਇਥੇ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁ ਅਤੇ ਕਲਪ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ (24,000) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋਨੇ ਦਾ ਗਰੁੜ, ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਧੁ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸੂਰ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਸ਼ੈਵ ਧਰਮਾਂ, ਸ਼ਣਮੁਖ ਦੇ ਕਲਪ ਅਤੇ ਤਤਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਪੁਰਾਣ ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਇਕ ਸੌ (81,100) ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਭਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੀਨ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸ਼ੈਵ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਲਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਵਾਮਨ ਪੁਰਾਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਰਮ ਕਲਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ (10,000) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁਭ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਰਦ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਕਛੂਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਹੀ, ਇੰਦਰਦੁਯੁਮਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਲਪ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ (18,000) ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕੁਰਮ ਪੁਰਾਣ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਛੂਏ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਲਪ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਜਨਾਰਦਨ ਮਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਨੁ ਨੂੰ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਲਈ, ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਵਰਣਨ ਸਮੇਤ, ਸੱਤ ਕਲਪਾਂ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਮਛ ਪੁਰਾਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ (14,000) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਛੀ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਰੁੜ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਗਰੁੜ ਦੇ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ, ਉਹ ਗਰੁੜ ਸੰਬੰਧੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਇਥੇ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਥੇ, ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ (18,000) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਭਾਗ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੰਸ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅੰਡੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪੁਰਾਣ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦੋ ਸੌ (12,200) ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪੁਰਾਣ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਕਟ ਕੀਤਾ।