ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕਸ਼્યਪ ਜੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਅਣਗਿਣਤ ਜੀਵ ਜਨਮੇ। ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਔਲਾਦਾਂ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤੜੇ, ਬੇਹੱਦ ਵਧ ਗਏ। ਸੁਰਸਾ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਕਦਰੂ ਨੇ, ਜੋ ਬੜੀ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਪ ਜਨਮਾਏ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛਬੀਸ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼, ਵਾਸੁਕੀ, ਕਰਕੋਟਕ, ਸ਼ੰਖ, ਏਰਾਵਤ, ਕਮਬਲ, ਧਨੰਜਯ, ਮਹਾਨੀਲ, ਪਦਮ, ਅਸ਼੍ਵਤਰ ਅਤੇ ਤਕਸ਼ਕ ਹਨ। ਇਲਾਪਤ੍ਰ, ਮਹਾਪਦਮ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟ੍ਰ, ਬਲਾਹਕ, ਸ਼ੰਖਪਾਲ, ਮਹਾਸ਼ੰਖ, ਪੁਸ਼ਪਦੰਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਾਨਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ੰਕੁਰੋਮਾ, ਬਹੁਲਾ, ਵਾਮਨ, ਪਾਣਿਨ, ਕਪਿਲ, ਦੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਪਤੰਜਲੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਔਲਾਦਾਂ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤੜੇ, ਅਣਗਿਣਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜੇ ਗਏ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਕਈ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਸਨ; ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਦੰਦਧਾਰੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਰਭੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਅਡਿੱਠ ਰਹੀ, ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਰੁਦਰਾਂ, ਗਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮੱਝਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਗਣ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਜਨਮਾਏ। ਇਰਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਘਾਹ, ਦਰੱਖਤ, ਬੇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜਨਮਾਏ। ਫਿਰ ਦਿਤੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਉਣੰਜ ਮਾਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਹੁਣ, ਇਹ ਮਾਰੁਤ, ਜੋ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮੇ? ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ? ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਲੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਰਤੀ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਿਆਮੰਤਪੰਚਕ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸੁਭ ਅੰਕ ਤੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਦਿਤੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਫਲਾਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਤਮ ਤਪਸਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਤਪ ਨਾਲ ਤਪ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਵਰਤ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰੇ ਅਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਭਾਗ ਦਾ ਫਲ ਦੇਵੇ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮਦਨ-ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਦਨ-ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਥਾ ਸੁਣਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਣੰਜ ਪੁੱਤਰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਰਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਚਾਵਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਨਿਰਮਲ ਘੜਾ ਰੱਖੇ। ਇਸ ਘੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲਾਂ, ਇਕ ਗੰਨੇ ਦੀ ਡੰਡੀ, ਦੋ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਘੜੇ ਦੇ ਉੱਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤਾਮਬੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਕੇਲਾ ਪੱਤਾ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਨੀ ਦੀ ਬਣੀ ਰਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੋ। ਫਿਰ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਧੂਪ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦਿਓ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ; ਜੇ ਇਹ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਕਾਮ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹੋ। ਹਰੀ ਨੂੰ 'ਕਾਮ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੂਜੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਜਲ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਉ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ, ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਤਿਲ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਕਾਮ ਲਈ ਪੈਰ, ਸੁਭਾਗ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਜੰਘਾ, ਸਮਰ ਲਈ, ਫਿਰ ਮਨਮਥਾ ਲਈ, ਕਮਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਪਵਿੱਤਰ ਪੇਟ ਵਾਲੇ ਲਈ ਪੇਟ, ਅਨੰਗ ਲਈ ਹਰੀ ਦਾ ਸੀਨਾ, ਕਮਲ-ਮੁਖੀ ਲਈ ਚਿਹਰਾ, ਪੰਜ-ਬਾਣੀ ਲਈ ਬਾਂਹਾਂ ਪੂਜੋ। ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ 'ਕੇਸ਼ਵ' ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਘੜਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ, ਖੁਦ ਬਿਨਾ ਲੂਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਕਰੋ ਤੇ ਨਿਯਤ ਦਾਨ ਦਿਓ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ: "ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰੋ। ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੋਵੋ; ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਭ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਪਲੰਗ, ਕਮਦੇਵ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਣੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿਓ ਤੇ ਪਲੰਗ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਸਮਾਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਕਹੋ, "ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ, ਕਾਮ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰੋ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਘੀ ਅਤੇ ਖੀਰ ਨਾਲ ਵੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਅਨੁਸਾਰ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਭੋਜਨ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਜੇਹੜਾ ਕੋਈ ਇਹ ਮਦਨ-ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਾਮਦੇਵ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਹੈ—ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ। ਜੋ ਕੋਈ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਗਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰੇ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।