ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ: "ਹੇ ਸੱਜਨੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਅਗਨੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਗਨੀਆਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹੇ, ਜਲ-ਥਲ ਦੇ ਜੀਵ-ਅਜੀਵ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਪੁਜਾਰੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ, ਪੂਰਵਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਜੋ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਗਨੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਭ ਪਹਿਲੇ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨੀ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ 'ਸਥਾਨ' ਜਾਂ 'ਮੂਲ' ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਤ ਸਾਵਰਨੀ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਵਰੋਚਿਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਅਗਨੀ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸਭ ਆਏ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਅਗਨੀਆਂ ਯਮ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਥੇ ਵਸਣਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅਗਨੀਆਂ ਦੀ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ—ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਗੁਪਤ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਬਾਰਾ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ। ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ ਨੇ ਮਨੂ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ। ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਕਰਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੁਆਰਾ ਕਹੀ ਕਰਮ-ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਮ-ਵਿਧੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗਿਆਨ-ਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਕਰਮ-ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਹੀ ਉੱਚਤਮ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਕਰਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ-ਸੱਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪੂਰਾ ਵੇਦ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਅੱਠ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਸਥਾਪਤ ਹਨ: ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਰਖਾ-ਰਹਿਤਤਾ, ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੇ ਬਾਹਰੂਨੀ) ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ, ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਨਿਭਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਚਾਲ-ਚਲਨ। ਧਨ ਦੀ ਕੰਜੂਸੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ; ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਪਰਾਈਆਂ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਹ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅੱਠ ਗੁਣ ਪੁਰਾਣ-ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸੇ ਹਨ; ਇਹੀ ਕਰਮ-ਵਿਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਰਮ-ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਸ੍ਰੁਤੀ ਅਤੇ ਸ్మ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪਾਠ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯਤ ਹਵਨ ਨਾਲ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ-ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਯਜਨ ਘਰ-ਸੰਬੰਧੀ ਪੰਜ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦੀ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ: ਖਲ, ਪਿਸਣ-ਪੱਥਰ, ਚੁੱਲ੍ਹਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਟਕੀ, ਅਤੇ ਝਾੜੂ। ਇਹ ਪੰਜ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਗ੍ਰਹਸਥ ਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਪਾਪ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇਹ ਪੰਜ ਯਜਨ ਉਚਾਰਿਤ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਈ-ਦੋ ਅਤੇ ਅੱਠ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਜ ਹੈ, ਪਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਸਦਾ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣੇ ਧਨ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਾਂਵਾਂ, ਜਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਵਸਤ੍ਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਮੰਗਲਮਈ ਪ੍ਰਭੂ—ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸੂਰਜ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਰਤ, ਉਪਵਾਸ, ਵਿਧੀ-ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਇਰਖਾ-ਰਹਿਤ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸੁਖਮ, ਅਪ੍ਰਤੱਖ, ਨਿਤ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਹੈ—ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਭਗਵਾਨ, ਸੂਰਜ, ਬੁਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਠ ਵਸੁ, ਗਿਆਨ-ਸਮੂਹ ਦੇ ਗਿਆਨ-ਪਤੀ, ਲੋਕ-ਰੱਖਵਾਲੇ, ਪਿਤਰ, ਅਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਚਲ-ਅਚਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਾਰ, ਅਪਰਤੱਖ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਓਮ, ਓਮ—ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੂਰਜ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਵਿਭੇਦ-ਰਹਿਤ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਚਲ-ਅਚਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਉੱਚਤਮ ਸਥਾਨ, ਅਤੇ ਤਿੰਨੋਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਵੇਦ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਪੁਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਵਰਤ, ਉਪਵਾਸ, ਪਾਠ, ਹਵਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਧੀ-ਕਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਦਾਂਤ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰਮ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਹੁਣ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸੁਣਾਓ। ਇਹੀ ਉਪਦੇਸ਼, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿ-ਪੁਰੁਸ਼, ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਪੁਰਾਣਾ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਵੇਦ ਉਪਜੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪਿਛਲੇ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸੀ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਸੌ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕੜਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਧਨ। ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਸੜ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਅੰਗ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। ਮੀਮਾਂਸਾ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵੀ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ, ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ, ਕਰਮ-ਧਰਮ, ਅਤੇ ਅਗਨੀਆਂ ਦੀ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਮ-ਅਨੁਸਾਰ, ਅਤੇ ਗੁਣ-ਸਹਿਤ, ਸੱਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ।