ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਿਆਪ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਸੁਰ, ਪੰਛੀ, ਸਰਪ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ। ਦਾਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਵਿਮੂੜ੍ਹਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ਿਰੋਧਰ, ਅਯੋਮੁਖਾ, ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਕਪੀਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦੇ ਅਸੁਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ। ਮਾਰੀਚੀ, ਮੇਘਵਾਨ, ਇਰਾ, ਗਰਭਸ਼ਿਰਸ, ਵਿਦਰਾਵਣ, ਕੇਤੁ, ਕੇਤੁਵੀਰਯ ਅਤੇ ਸ਼ਤਹਰਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇੰਦਰਜਿਤ, ਸਪਤਜਿਤ, ਵਜ੍ਰਨਾਭ, ਏਕਚਕ੍ਰ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਵਜ੍ਰਾਕ्ष ਅਤੇ ਤਾਰਕਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਣਨਯ ਅਸੁਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਅਸਿਲੋਮਾ, ਪੁਲੋਮਾ, ਬਿੰਦੁਰਬਾਣ, ਸਵਰਭਾਨੁ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ—ਇਹ ਦਾਨੁ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੁਲੋਮਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਚੀ। ਉਪਦਾਨਵੀ, ਮੰਦੋਦਰੀ ਅਤੇ ਕੁਹੂ ਮਾਇਆ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਸੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਾ ਸੀ। ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਪੁਲੋਮਾ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ ਸਨ। ਮਾਰੀਚਾ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੋਲੋਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਕੇਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਜੈਯ ਸਨ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੇ ਸਿੰਹਿਕਾ ਤੋਂ ਸੈੰਹਿਕੇਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਭਤੀਜੇ—ਵਯੰਸਾ, ਕਲਪਾ, ਨਲਾ, ਵਾਤਾਪੀ, ਇਲਵਲਾ, ਨਾਮੁਚੀ, ਸ਼ਵਸ੍ਰਪ, ਅਜਨਾ, ਨਰਕਾ, ਕਾਲਨਾਭਾ ਅਤੇ ਸਰਮਾਣਾ—ਜਨਮ ਲਏ। ਕਾਲਵੀਯਾ, ਜੋ ਦਾਨੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਧਤ ਕਰਦੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਸੰਹਰਾਦਾ ਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਵੀ ਹੋਏ। ਇਹ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸਰਪਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਅਜੈਯ ਸਨ, ਪਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਰੀਚਾ ਦੀ ਬੀਜ ਤੋਂ ਤਾਮਰਾ ਨੇ ਛੇ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ—ਸ਼ੁਕੀ, ਸ਼ੇਨੀ, ਭਾਸੀ, ਸੁਗ੍ਰੀਵੀ, ਗ੍ਰਿਧ੍ਰਿਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚੀ। ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਤਰਕੀਆਂ ਅਤੇ ਉਲੂਕਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਸ਼ੇਨੀ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ; ਭਾਸੀ ਨੇ ਚੀਲਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਕੁਰਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ। ਗ੍ਰਿਧ੍ਰੀ ਨੇ ਗਿਧਾਂ ਅਤੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਪਾਰਾਵਤੀ ਨੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ; ਹੰਸੀ ਨੇ ਹੰਸ, ਸਾਰਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪਲਵਾ ਨੇ ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ। ਸੁਗ੍ਰੀਵੀ ਨੇ ਬਕਰੀਆਂ, ਘੋੜੇ, ਭੇਡਾਂ, ਊਠ ਅਤੇ ਗਧਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਤਾਮਰਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਹੈ। ਵਿਨਤਾ ਤੋਂ ਗਰੁੜ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਅਰੁਣਾ, ਉਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਜਨਮ ਲਏ। ਸੌਦਾਮਨੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਧੀ, ਵੀ ਜਨਮੀ। ਅਰੁਣਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੰਪਾਤੀ ਅਤੇ ਜਟਾਯੂ ਹੋਏ; ਸੰਪਾਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਭਰੂ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੀਘਰਗਾ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਜਟਾਯੂ ਤੋਂ ਕਰਨਿਕਾਰਾ, ਸ਼ਤਗਾਮੀ, ਸਾਰਸਾ, ਰੱਜੁਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭੇਰੁੰਡਾ ਜਨਮ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋ ਗਈ। ਸੁਰਸਾ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਸਰਪਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਰਪ ਜਨਮ ਲਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਛਬੀਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਸ਼ੇਸ਼, ਵਾਸੁਕੀ, ਕਰਕੋਟਾ, ਸ਼ੰਖ, ਏਰਾਵਤ, ਕਮਬਲਾ, ਧਨੰਜਯ, ਮਹਾਨੀਲ, ਪਦਮਾ, ਅਸ਼ਵਤਰਾ, ਤਕਸ਼ਕ, ਇਲਾਪਤ੍ਰ, ਮਹਾਪਦਮਾ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟ੍ਰ, ਬਲਾਹਕਾ, ਸ਼ੰਖਪਾਲਾ, ਮਹਾਸ਼ੰਖਾ, ਪੁਸ਼ਪਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ, ਸ਼ੁਭਾਨਨ, ਸ਼ੰਕੁਰੋਮਾ, ਬਹੁਲਾ, ਵਾਮਨ, ਪਾਣਿਨਾ, ਕਪਿਲਾ, ਦੁਰਮੁਖਾ ਅਤੇ ਪਤੰਜਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਨਮੇਜਯਾ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਈਆਂ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਕਈ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ; ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਕਸ਼ਿਆਪ ਤੋਂ ਰੁਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਭੈਸਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਜਨਮ ਲਏ; ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਰਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਘਾਹ, ਰੁੱਖ, ਬੇਲਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟੇ ਜਨਮ ਲਏ; ਵਿਸ਼ਵਾ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜਨਮ ਲਏ। ਫਿਰ, ਦਿਤੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਕਸ਼ਿਆਪ ਤੋਂ ਉਨਤਾਲੀ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅਮਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਇਹ ਮਰੁਤ, ਜੋ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਨ, ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲਏ? ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਬਣੀ? ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਗਏ। ਸਯਮੰਤਪੰਚਕ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਦਿਤੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਪੱਕੇ ਵਰਤਾਂ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਆਦਿ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ; ਫਿਰ, ਤਪ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਵਰਤ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ ਅਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਭਾਗ ਦਾ ਫਲ ਦੇਵੇ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਮਦਨ-ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" ਹੁਣ, ਸੁਤਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਦਨ-ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦੇ ਬਾਰੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਉਨਤਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਮੁੜ ਮਿਲੇ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਵਰਤ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।