ਇੱਕ ਵਾਰ, ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੋ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਕਰੋ, ਪ੍ਰਭੂ।" ਪਰ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਿਆ। ਉਹ, ਉਸ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮਿਲ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਛੱਡਿਆ, ਤਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬੱਚਾ ਬੋਲ ਪਿਆ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਵਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਵੇਲੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਤੇ ਐਸਾ ਬੋਲਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਡੂੰਘੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਰਘਤਮਸ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਤਕੀਰਤੀ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ। ਦੀਰਘਤਮਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਚਰੀਆ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ, ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਅਤੇ ਸੌਰਭੇਯਾ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਇੱਕ ਬਲਦ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ-ਚਾਚਾ, ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਵੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾ-ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਆ ਗਿਆ। ਸੌਰਭੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯਜਨ ਲਈ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਦੀਰਘਤਮਸ ਨੇ ਬਲਦ ਦੇ ਸਿੰਗ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਚੌਪਾਏ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਬਲਦ, ਜੋ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੀ ਕਦਮ ਨਾ ਚਲ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਬਲਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਮਜ਼ਬੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ!" ਬਲਦ ਨੇ ਆਗੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਇਕ ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਦੀਰਘਤਮਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਚੌਪਾਏ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ।" ਬਲਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਨਾ ਚੋਰੀ; ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ। ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਈ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਪਰ ਗਾਂਵਾਂ ਲਈ ਇਹ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ—ਜਾਣ-ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ।" ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੀਰਘਤਮਸ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬਲਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਜਿੰਨਾ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਕੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਦੀਰਘਤਮਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਗੌਤਮ ਦੀ ਛੋਟੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਝ ਗਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਾ ਹੋਈ। ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੁਤਰੀ-ਵਧੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ, ਰੋਕਿਆ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਪਤਨੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਵਡਿਆਨ ਨਾਲ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਉਲਟ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਬਾਂਝ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਠੀਕ ਤੇ ਗਲਤ ਕੀ ਹੈ; ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਪੁਤਰੀ ਚਾਹ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਡ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਦੁਸ਼ਟ! ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਹ ਲਓ।" ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪੱਟੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਭਾਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।" ਜਦ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਵ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਬਲੀ, ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਸੁਆਦਿਸ਼ਟ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਬਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਦੀਰਘਤਮਸ ਨੇ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਵਰ ਮੰਗਿਆ, "ਮੇਰੀ ਮਹਾਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ, ਜੋ ਧਰਮ, ਲਕਸ਼ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਐਸਾ ਹੋਵੇ!" ਪਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ, ਪਰ ਰਾਣੀ ਨੇ ਜਾਣਾ ਨਾ ਚਾਹਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਨਰਸ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਕਸ਼ੀਵਤ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿਤੇ, ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਏ। ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਦਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ। ਕਕਸ਼ੀਵਤ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੇਰੇ ਹਨ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੇਰੇ ਹਨ।" "ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ੂਦਰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਣੀ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਨੇ, ਮੈਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਜਾਣ ਕੇ, ਦਾਸੀ ਭੇਜੀ, ਰਾਜਾ ਜੀ।" ਬਲੀ ਨੇ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਰਾਣੀ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਜਾ-ਸਵਾਰ ਕੇ, ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ; ਰਾਣੀ ਨੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ। "ਦਹੀਂ, ਨਮਕ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਾ ਲੋ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪੈਰ ਤੋਂ ਸਿਰ ਤੱਕ ਚਾਟੋ, ਵਿਅਰਥਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ; ਫਿਰ, ਰਾਣੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ।" ਰਾਣੀ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਪੀਣ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਚ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਦਿਓ। ਜਿੰਨਾ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦਿਓ।" "ਸੁਭਾਗੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੋਤੇ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣਗੇ।" ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਪੀਣ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਯੋਗਤਾ ਹੋਈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੀਰਘਤਮਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਚਾਟਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਨਨ-ਅੰਗ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਰਾਤ ਵਾਲੀ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਥਾ, ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਪੂਰਵ ਕਰਮਾਂ, ਧਰਮ ਤੇ ਸ਼ਾਪ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਅਮਰ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।