ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਅਤੇ ਲੀਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ: ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼। ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ — ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਅਨੁਹਲਾਦ, ਸੰਹਲਾਦ ਅਤੇ ਹਲਾਦ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ, ਸ਼ਿਬੀ ਅਤੇ ਬਾਸ਼ਕਲਾ ਹੋਏ। ਚੌਥਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰੋਚਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਲੀ ਜਨਮੇ। ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਹੇ ਸਾਧੂਜਨੋ। ਬਾਣਾ ਦੇ ਭਰਾ — ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਸੂਰਿਆ, ਚੰਦਰਾ, ਚੰਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਤਾਪਨ, ਨਿਕੁੰਭਨਾਭਾ, ਗੁਰਵਕਸ਼, ਕੁਕਸ਼ੀਭੀਮ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ — ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਸਨ। ਬਾਣਾ, ਜੋ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹਰੇਕ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕੀ ਨਾਲ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ — ਉਲੂਕਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਭੂਤਸੰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਭਾ — ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਵੰਸ਼ਜ — ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ — ਜਨਮੇ, ਜੋ ਵੱਡੇ, ਬਹੁਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਦਨੂ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਦਵੀਮੂਧਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ਿਰੋਧਰ, ਅਯੋਮੁਖ, ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਕਪੀਸ਼ਾ, ਮਾਰੀਚੀ, ਮੇਘਵਾਨ, ਇਰਾ, ਗਰਭਸ਼ਿਰਸ, ਵਿਦਰਾਵਨ, ਕੇਤੁ, ਕੇਤੁਵੀਰ, ਸ਼ਤਹ੍ਰਦਾ, ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ, ਸਪਤਜਿਤ, ਵਜ੍ਰਨਾਭ, ਏਕਚਕ੍ਰ, ਮਹਾਬਾਹੁ, ਵਜ੍ਰਾਖ਼, ਤਾਰਕ, ਅਸਿਲੋਮਾ, ਪੁਲੋਮਾ, ਬਿੰਦੁਰਬਾਣ, ਸਵਰਭਾਨੁ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ — ਇਹ ਦਨੂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਪੁਲੋਮਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਚੀ ਸੀ। ਉਪਦਾਨਵੀ, ਮੰਦੋਦਰੀ ਅਤੇ ਕੁਹੁ — ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ — ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਸੁੰਦਰਿ ਅਤੇ ਚੰਦਰਾ — ਸਨ। ਪੁਲੋਮਾ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ — ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ — ਵੀ ਜਨਮੀ। ਮਾਰੀਚੀ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਵ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਮਾਰੀਚੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੌਲੋਮ ਅਤੇ ਕਾਲਕੇਯ ਦਾਨਵ ਜਨਮਾਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਜੇਯ ਸਨ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਵਰਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੇ ਸਿੰਹਿਕਾ ਤੋਂ ਸੈੰਹਿਕੇਯਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਭਤੀਜੇ — ਵ੍ਯੰਸਾ, ਕਲਪਾ, ਨਲਾ, ਵਾਤਾਪੀ, ਇਲਵਲਾ, ਨਾਮੁਚੀ, ਸ਼ਵਸ੍ਰਪਾ, ਅਜਨਾ, ਨਰਕਾ, ਕਾਲਨਾਭਾ, ਸਰਮਾਣਾ — ਹੋਏ। ਕਾਲਵੀਯਾ, ਜੋ ਦਨੂ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੰਹਰਾਦ ਦੇ ਦੈਤ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਜਨਮੇ। ਇਹ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਅਜੇਯ ਸਨ, ਪਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਭਰਗ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਆਏ ਸਨ। ਮਾਰੀਚੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਤਾਮਰਾ ਨੇ ਛੇ ਧੀਆਂ ਜਨਮਾਈ — ਸ਼ੁਕੀ, ਸ਼ੈਨੀ, ਭਾਸੀ, ਸੁਗ੍ਰੀਵੀ, ਗ੍ਰਿਧ੍ਰਿਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚੀ। ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੋਤੇ ਅਤੇ ਉਲੂ ਜਨਮਾਏ; ਸ਼ੈਨੀ ਨੇ ਬਾਜ, ਭਾਸੀ ਨੇ ਚੀਲ, ਅਤੇ ਕੁਰਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਪੰਛੀ ਜਨਮਾਏ। ਗ੍ਰਿਧ੍ਰੀ ਨੇ ਗਿੱਧ ਅਤੇ ਕਬੂਤਰ, ਪਾਰਾਵਤੀ ਨੇ ਕਬੂਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ; ਹੰਸੀ ਨੇ ਹੰਸ, ਸਾਰਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ; ਪਲਵਾ ਨੇ ਜਲ-ਪੰਛੀ ਜਨਮਾਏ। ਸੁਗ੍ਰੀਵੀ ਨੇ ਬੱਕਰੀ, ਘੋੜੇ, ਭੇੜ, ਉਠ ਅਤੇ ਗਦਹੇ ਜਨਮਾਏ। ਇਸ ਤਾਮਰਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਹੋਈ — ਹੁਣ ਵਿਨਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਵਿਨਤਾ ਤੋਂ ਗਰੁੜ — ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ — ਅਤੇ ਅਰੁਣਾ — ਉਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ — ਜਨਮੇ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀ — ਸੌਦਾਮਨੀ — ਵੀ ਜਨਮੀ। ਅਰੁਣਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ — ਸੰਪਾਤੀ ਅਤੇ ਜਟਾਯੂ — ਜਨਮੇ। ਸੰਪਾਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਭਰੂ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੀਘਰਗਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਟਾਯੂ ਤੋਂ ਕਰਨਿਕਾਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਤਗਾਮੀ, ਸਾਰਸਾ, ਰੱਜੁਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭੇਰੁੰਡਾ ਜਨਮੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ — ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ — ਅਣਗਿਣਤ ਪੰਛੀ ਬਣੇ। ਸੁਰਸਾ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਪ ਜਨਮਾਏ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਪ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਜਨਮਾਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਛਬੀਸ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ — ਸ਼ੇਸ਼, ਵਾਸੁਕੀ, ਕਰਕੋਟਾ, ਸ਼ੰਖ, ਏਰਾਵਤ, ਕੰਬਲਾ, ਧਨੰਜਯ, ਮਹਾਨੀਲਾ, ਪਦਮਾ, ਅਸ਼ਵਤਰਾ, ਤਕਸ਼ਕ, ਇਲਾਪਤ੍ਰਾ, ਮਹਾਪਦਮਾ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਬਲਾਹਕ, ਸ਼ੰਖਪਾਲ, ਮਹਾਸ਼ੰਖ, ਪੁਸ਼ਪਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ, ਸ਼ੁਭਾਨਨ, ਸ਼ੰਕੁਰੋਮਾ, ਬਹੁਲਾ, ਵਾਮਨ, ਪਾਣਿਨਾ, ਕਪਿਲਾ, ਦੁರ್ಮੁਖ, ਪਤੰਜਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋ ਗਏ। ਜਨਮੇਜਯਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਲਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸੱਪ ਸੜ ਗਏ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜਨਮਾਏ, ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਨਾਮ ਸੀ; ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੰਦ-ਧਾਰੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਭੈਸਾਂ ਜਨਮਾਏ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਜਨਮਾਏ। ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨੇ ਕਿਨਨਰ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਜਨਮਾਏ। ਇਰਾ ਨੇ ਸਭ ਘਾਹ, ਰੁੱਖ, ਬੇਲਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਜਨਮਾਈਆਂ; ਵਿਸ਼ਵਾ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜਨਮਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ, ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਦੈਤ, ਪੰਛੀ, ਸੱਪ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਗਾਂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਰਿਸ਼ੀ, ਅਪਸਰਾ, ਗੰਧਰਵ, ਕਿਨਨਰ, ਪੌਦੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਜਾਤੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀਆਂ ਹਨ।