ਇਹ ਕਥਾ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਅਜੈਕਪਾਦ, ਅਹਿਰਬੁਧਨਯ, ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼, ਰੈਵਤ, ਹਰਾ, ਬਹੁਰੂਪ ਤੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਜਯੰਤ, ਪਿਨਾਕੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ—ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਜੋ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਵਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ, ਜੋ ਚੌਰਾਸੀ ਕਰੋੜ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਗਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਕਥਾ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਹੈ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ: ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੂ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਸੁਰਸਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਰਭੀ, ਵਿਨਤਾ, ਤਾਮਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਇਰਾ, ਕਦਰੂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾ, ਜੋ ਇਕ ਮਹਾਨ ਸਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਤੁਸ਼ਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ ਅਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਯ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਨ—ਇੰਦਰ, ਧਾਤਾ, ਭਗ, ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਯਮ, ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ, ਸਵਿਤਾ, ਪੂਸ਼ਾ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਣੁ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਯ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਰੀਚੀ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼੍ਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਹਨ ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰ ਧਾਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਹਰ ਇਕ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਵਿਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਅਨੁਹਲਾਦ, ਸੰਹਲਾਦ ਅਤੇ ਹਲਾਦ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੀਬੀ ਤੇ ਬਾਸਕਲ ਵੀ ਹੋਏ। ਵਿਰੋਚਨ ਚੌਥਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਲੀ ਜਨਮਿਆ। ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਬਾਣਾ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਭਰਾ ਹੋਏ—ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਸੂਰਯ, ਚੰਦਰ, ਚੰਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਤਾਪਨ, ਨਿਕੁੰਭਨਾਭ, ਗੁਰਵਕ੍ਸ਼, ਕੁਕ੍ਸ਼ੀਭੀਮ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ। ਇਹ ਸਭ ਬਾਣਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਣਾ ਆਪ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਰੇਕ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾਈ ਤੇ ਪਿਨਾਕੀ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ—ਉਲੂਕ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਭੂਤਸੰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਭ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੱਤਰ ਲੱਖ ਵੰਸ਼ਜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਦਾਨੂ ਨੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿੱਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ—ਦ੍ਵਿਮੂਰਧਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ਿਰੋਧਰ, ਅਯੋਮੁਖ, ਸ਼ੰਬਰ ਤੇ ਕਪੀਸ਼। ਮਾਰੀਚੀ, ਮੇਘਵਾਨ, ਇਰਾ, ਗਰਭਸ਼ਿਰਸ, ਵਿਦਰਾਵਨ, ਕੇਤੁ, ਕੇਤੁਵੀਰਯ ਅਤੇ ਸ਼ਤਹ੍ਰਦਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਇੰਦਰਜਿਤ, ਸਪਤਜਿਤ, ਵਜ੍ਰਨਾਭ, ਏਕਚਕ੍ਰ, ਮਹਾਬਾਹੁ, ਵਜ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਤਾਰਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਅਸੀਲੋਮਾ, ਪੁਲੋਮਾ, ਬਿੰਦੁਰਬਾਣ, ਸਵਰਭਾਨੁ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪರ್ವਨ—ਇਹ ਸਭ ਦਾਨੂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਪੁਲੋਮਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਚੀ ਹੋਈ। ਉਪਦਾਨਵੀ, ਮੰਦੋਦਰੀ ਅਤੇ ਕੁਹੁ ਮਾਇਆ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਪರ್ವਨ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਸੁੰਦਰਿ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾ ਸਨ। ਪੁਲੋਮਾ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਾਰੀਚੀ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਵ ਜਨਮੇ। ਮਾਰੀਚੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੌਲੋਮ ਅਤੇ ਕਾਲਕੇਯ ਦਾਨਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਜੇਯ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਰ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਵਿੱਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੇ ਸਿੰਹਿਕਾ ਤੋਂ ਸੈੰਹਿਕੇਯ ਦਾਨਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਭਤੀਜੇ—ਵਿਆੰਸ, ਕਲਪ, ਨਲ ਅਤੇ ਵਾਤਾਪੀ ਸਨ। ਇਲਵਲ, ਨਾਮੁਚੀ, ਸ਼੍ਵਸ੍ਰਪ, ਅਜਨ, ਨਰਕ, ਕਾਲਨਾਭ ਅਤੇ ਸਰਮਾਣ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਲਵੀਯ, ਜੋ ਦਾਨਵ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੰਹਲਾਦ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਦੈਤ੍ਯ ਜਨਮੇ। ਇਹ ਨਿਵਾਤਕਵਚ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ, ਸਾਪ ਅਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਅਜੇਯ ਸਨ, ਆਖ਼ਿਰ ਆਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ, ਜਦ ਉਹ ਭਰਗ ਦੇ ਸ਼ਰਨ ਗਏ। ਤਾਮਰਾ, ਜੋ ਮਾਰੀਚੀ ਤੋਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ: ਸ਼ੁਕੀ, ਸ਼ੇਨੀ, ਭਾਸੀ, ਸੁਗ੍ਰੀਵੀ, ਗ੍ਰਿਧ੍ਰਿਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚੀ। ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੋਤਿਆਂ ਤੇ ਉੱਲੂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਸ਼ੇਨੀ ਨੇ ਬਾਜ਼, ਭਾਸੀ ਨੇ ਚੀਲ, ਤੇ ਕੁਰਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ। ਗ੍ਰਿਧ੍ਰੀ ਨੇ ਗਿਧ ਤੇ ਕਬੂਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਪਾਰਾਵਤੀ ਨੇ ਫ਼ਾਖਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ; ਹੰਸੀ ਨੇ ਹੰਸ, ਸਾਰਸ ਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਪਲਵਾ ਨੇ ਜਲਚਰ ਪੰਛੀ। ਸੁਗ੍ਰੀਵੀ ਨੇ ਬੱਕਰੀ, ਘੋੜੇ, ਭੇੜ, ਊਠ ਤੇ ਗਧੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਇੱਥੇ ਤਾਮਰਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਮੁਕਦੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਵਿਨਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਵਿਨਤਾ ਤੋਂ ਗਰੁੜ, ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਰੁਣ, ਜੋ ਉਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ, ਜਨਮੇ। ਸੌਦਾਮਨੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੋਈ। ਅਰੁਣ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ—ਸੰਪਾਤੀ ਅਤੇ ਜਟਾਯੁ—ਜਨਮੇ। ਸੰਪਾਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਭ੍ਰੂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਸ਼ੀਘਰਗਾ। ਜਟਾਯੁ ਤੋਂ ਕਰਨਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਤਗਾਮੀ ਹੋਏ; ਸਾਰਸ, ਰੱਜੁਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭੇਰੁੰਡਾ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੌਤਰੇ, ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।