ਭਗਵਾਨ ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਕਾਵ੍ਯਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ: “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਸੁਭਾਗਿਆਵਤੀ? ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈਂ? ਜਦ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਿਸ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈਂ?” ਉਸ ਨੇ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਨਮਰਤਾ, ਸਯਮ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਸੁੰਦਰ ਕਟਿ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।” ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਟਿ ਵਾਲੀ? ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ? ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।” ਜਯੰਤੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਤੂੰ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਲੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੀ ਹੈਂ।” ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, “ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਕਟਿ ਵਾਲੀ, ਦਸ ਸਾਲ ਰਹੇਗੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ। ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀ, ਵਰਦਾਨਯੋਗ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਇਹ ਇੱਛਾ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ।” “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ! ਚਲੋ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਚਲੋ, ਹੇ ਮਦਭਰੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ।” ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜਯੰਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ। ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਦਸ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟ ਕੇ। ਜਦ ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸਦੇ ਘਰ ਆਏ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਆਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਾਵ੍ਯਾ ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਸਾਲ ਤਕ ਐਸਾ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਉਤਪ੍ਰੇਰਣ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਾਵ੍ਯਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਆਏ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਵਾਗਤ ਹੈ ਮੇਰੇ ਯਜਮਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਿਆਨ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ।” ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਲੈਣ ਆਏ। ਦਸ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਤੋਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲ ਲਾਇਆ। “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ।” ਜਯੰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਵਾਲੇ; ਇਹ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੀ।” ਫਿਰ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਆਚਾਰਯ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਕਾਵ੍ਯਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਧੋਖਾ ਖਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਕਾਵ੍ਯਾ ਜਾਣੋ; ਪਰਬਤ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ। ਹਾਏ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਏ ਹੋ! ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦਾਨਵੋ।” ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਚੌਂਕ ਗਏ, ਦੋਵੇਂ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਅਸ਼ਚਰਯ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ। ਸਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਝ ਗਏ, ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ। ਐਸੇ ਹੀ ਉਲਝੇ ਹੋਏ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਚਾਰਯ ਕਾਵ੍ਯਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਅੰਗਿਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਚਾਰਯ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਾਲਣ ਕਰੋ, ਹੇ ਦੈਤਿਓ, ਤੇ ਇਸ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ।” ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਾ ਪਾਇਆ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੁਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਕਾਵ੍ਯਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਆਚਾਰਯ, ਹੇ ਦੈਤਿਓ; ਇਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।” “ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਧੋਖਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਸੁਰੋ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ, “ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਆਚਾਰਯ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਵਾਰਾ-ਜਨਮਿਆ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਦਖਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ, ਨਮ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਲੰਬੀ ਸਿਖਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਕਹਿੰਦੇ, “ਇਹ ਸਾਡਾ ਆਚਾਰਯ ਅਤੇ ਉਪਕਾਰਕ ਹੈ; ਤੂੰ ਜਾ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ।” “ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਗਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਾਂਗਿਰਾ, ਇਹ ਸਤਿਕਾਰੀ ਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਜਾ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਆਏ; ਉਹ ਕਾਵ੍ਯਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਨਹੀਂ। ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਾਰਨ; “ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।” “ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਬੁਧੀ ਗਵਾ ਬੈਠੋਗੇ ਅਤੇ ਪਰਾਜਿਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ”—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਉਥੇ ਤੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ, ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਾਪਸ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਅਸੁਰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪਰਾਜਿਤ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਦਾਨਵ ਉਲਝ ਗਏ। “ਹਾਏ, ਅਸੀਂ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਏ!”—ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ, ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ, ਆਂਗਿਰਸਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ। ਧੋਖੇ ਨਾਲ, ਹਰੇਕ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ, ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਕਾਵ੍ਯਾ ਕੋਲ ਗਏ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਥੱਲੇ ਮੁੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋਏ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਕਠੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: “ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਮੇਰੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਅਸਮਾਨਤਾ ਕਾਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਪਰਾਜਿਤ ਹੋ ਗਏ ਹੋ।