ਇਕ ਵਾਰ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਵਸੁ, ਸਾਧਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤ, ਅਸੁਰ, ਵਿਸ਼, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਦਿਵਤਾ-ਸਰੂਪ ਹਨ। ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਵੈ-ਜਨਮ, ਅਜਨਮੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਜੋ ਆਤਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਆਤਮ-ਸੰਯਮਿਤ ਹਨ, ਸਭ ਸਵਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਜੋ ਗੁਣ-ਰਹਿਤ, ਪਰ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਤੇ ਅਮਰ, ਅਵਰਨਣਯ, ਮਿੱਤਰ-ਸਰੂਪ, ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਜੋ ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਸਵਰਗ, ਮਹਤ, ਜਨਾ, ਤਪਸ ਅਤੇ ਸਤਯ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਅਵ੍ਯਕਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ, ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਸਵੈ-ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ, ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਸਦਾ-ਅਵਿਨਾਸੀ, ਆਤਮ-ਚਿੰਨ੍ਹਤ, ਸੁਖਮ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ-ਸਰੂਪ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਆਤਮਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਤਯ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੁਝ ਛੱਡ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਉਹ ਮਾਫ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਬੋਲ ਰੋਕ ਕੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਦੀ ਹੈਂ? ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਈ ਹੈਂ?” ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, “ਇਸ ਸਤੁਤੀ, ਭਗਤੀ, ਨਮ੍ਰਤਾ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ-ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੂੰ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।" "ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ? ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ? ਜੋ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।" ਜਯੰਤੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਤਪਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ; ਤੂੰ ਇਹ ਸੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।” ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਦਿਵ੍ਯ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਰਹੇਗੀ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ।" "ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਇੱਥੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀ, ਦਾਨ-ਯੋਗ, ਸੁੰਦਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ—ਇਹ ਇੱਛਾ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲੀ।” “ਜੈ ਹੋਵੇ! ਆਓ ਮੇਰੇ ਘਰ, ਹੇ ਮਸਤ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗਿਆ, ਜਯੰਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ। ਭਾਰਗਵ ਨੇ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਨਾਲ, ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਸਭ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ। ਪਰ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਕਾਵ੍ਯਾ ਵਰਤ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਉਸ ਲਈ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨੇ ਕਾਵ੍ਯਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਹ ਆਏ, ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਰਿਟੁਅਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਆਗਤ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।" “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗਿਆਨ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।” ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਲੈਣ ਆਏ। ਦਸ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਤੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਧ-ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਗੁਣਵਾਨ, ਤਿੰਨ-ਰੰਗੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ।” ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ; ਇਹ ਗੁਣਵਾਨ ਦਾ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੀ।” ਫਿਰ, ਜਾ ਕੇ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਕਾਵ੍ਯਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਕਾਵ੍ਯਾ ਜਾਣੋ; ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ। ਹਾਏ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਏ ਹੋ! ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦਾਨਵੋ।” ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਦੋ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲਗੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁੱਲ ਗਏ, ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਾ ਆਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਵ੍ਯਾ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਕਾਵ੍ਯਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਅੰਗਿਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਦੈਤਿਓ, ਤੇ ਇਸ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨੂੰ ਛੱਡੋ।” ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਫਰਕ ਨਾ ਪਾਇਆ। ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਧਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਕਾਵ੍ਯਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਹੇ ਦੈਤਿਓ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।” “ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਸੁਰੋ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ, “ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੱਚਮੁਚ ਸਾਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜਾ ਦੋਵਾਂ-ਜਨਮਿਆ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਓਹਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਧੋਖਾ ਨਾ ਖਾਏ। ਸਭ ਅਸੁਰਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਕਹਿੰਦੇ, “ਇਹ ਸਾਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਜਾ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ।