ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਰੁੰਧਤੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਪਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਸੰਕਲਪਾ ਤੋਂ ਸੰਕਲਪ ਜਨਮੇ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਵੋ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਇਉਂ ਹੋਈ: ਆਪ, ਧ੍ਰੁਵ, ਸੋਮ, ਧਰਾ, ਅਨਿਲ, ਅਨਲ, ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸ—ਇਹ ਅੱਠੇ ਵਸੂ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਪ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹਨ: ਸ਼ਾਂਤ, ਦੰਡ, ਸ਼ਾਂਬ ਅਤੇ ਮਣਿਵਕਤ੍ਰ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧ੍ਰੁਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਲਾ ਹੈ; ਸੋਮ ਤੋਂ ਵਰਚਾ ਜਨਮਿਆ; ਧਰਾ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ—ਦ੍ਰਵਿਣ ਅਤੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹ—ਉਪਜੇ। ਕਲਿਆਣਿਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਣ, ਰਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾ ਜਨਮੇ। ਮਨੋਹਰਾ ਨੇ ਧਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਸੰਤਾਨ ਹਨ। ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਮਨੋਜਵਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਤੀ ਅਗਿਆਤ ਹੈ। ਅਨਲ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਅਗਨਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਮਾਰਾ ਨੇ ਨਲਕਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਯਾਈ—ਸ਼ਾਖਾ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਨੈਗਮੇਯਾ—ਉਸਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਭੂ ਅਤੇ ਦੇਵਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਭਾਸ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਸ਼ਲ ਕਾਰੀਗਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਮਹਲ, ਮੰਦਰ, ਬਾਗ, ਮੂਰਤੀਆਂ, ਗਹਿਣੇ, ਸਰੋਵਰ, ਉਧਿਆਨ ਅਤੇ ਕੂਆਂ ਦੇ ਦੈਵੀ ਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਅਜੇਕਪਾਦ, ਅਹਿਰਬੁਧਨਯ, ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਸ਼, ਰੈਵਤ, ਹਰਾ, ਬਹੁਰੂਪ ਅਤੇ ਤ੍ਰੈਅੰਬਕ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੁਦ੍ਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਜਯੰਤ, ਪਿਨਾਕੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ—ਇਹ ਵੀ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗਿਆਰਾਂ ਨੇਤਾ ਹਨ। ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਨ-ਜਨਮੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚੌਰਾਸੀ ਕਰੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਵਿਨਾਸੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਣਪਤੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਤੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਜੋ ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਕੋਖੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ—ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੁ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਸੁਰਸਾ—ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸੁਰਭੀ, ਵਿਨਤਾ, ਤਾਮ੍ਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਇਰਾ, ਕਦਰੂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾ ਰਿਸ਼ੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਤੁਸ਼ਿਤ ਨਾਮਕ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿਤਿਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ, ਧਾਤਾ, ਭਗ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਯਮ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਸਵਿਤਾ, ਪੂਸ਼ਾ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਣੁ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਦਿਤਿਆ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿਤਿਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਾਸ੍ਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਦੈਵੀ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਰ ਮੰਵੰਤਰੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਤੀ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ: ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਅਨੁਹਿਲਾਦ, ਸੰਹਿਲਾਦ ਅਤੇ ਹਲਾਦ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਬੀ ਅਤੇ ਬਾਸ਼ਕਲਾ। ਚੌਥਾ ਵਿਰੋਚਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਲੀ ਜਨਮਿਆ। ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਸੂਰਯ, ਚੰਦਰ, ਚੰਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਤਾਪਨ, ਨਿਕੁੰਭਨਾਭ, ਗੁਰਵਕ੍ਸ਼, ਕੁਕ੍ਸ਼ੀਭੀਮ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ—ਇਹ ਬਾਣਾ ਦੇ ਭਰਾ ਸਨ। ਬਾਣਾ, ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਜਿਸਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਤਪਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕੀ ਵਾਂਗ ਸਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਲੂਕ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਭੂਤਸੰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਭ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੱਤਰ ਲੱਖ ਵੰਸ਼ਜ—ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ—ਜਨਮੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵੱਡੇ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਦਾਨੁ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਘਮੰਡੀ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਬਲੀ ਸੀ। ਦ੍ਵਿਮੂર્ધਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ਿਰੋਧਰ, ਅਯੋਮੁਖ, ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਕਪੀਸ਼ਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਮਾਰੀਚੀ, ਮੇਘਵਾਨ, ਇਰਾ, ਗਰਭਸ਼ਿਰਸ, ਵਿਦ੍ਰਾਵਨ, ਕੇਤੁ, ਕੇਤੁਵੀਰਯ ਅਤੇ ਸ਼ਤਹ੍ਰਦਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇੰਦਰਜਿਤ, ਸਪਤਜਿਤ, ਵਜ੍ਰਨਾਭ, ਏਕਚਕ੍ਰ, ਮਹਾਬਾਹੁ, ਵਜ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਤਾਰਕ—ਇਹ ਵੀ ਦਾਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਅਸੀਲੋਮਾ, ਪੁਲੋਮਾ, ਬਿੰਦੁਰਬਾਣ, ਸਵਰਭਾਨੁ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਾਰਵਨ—ਇਹ ਦਾਨੁ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਪੁਲੋਮਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਚੀ ਸੀ। ਉਪਦਾਨਵੀ, ਮੰਦੋਦਰੀ ਅਤੇ ਕੁਹੁ—ਇਹ ਮਾਇਆ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਸੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰ—ਇਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਾਰਵਨ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ। ਪੁਲੋਮਾ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮਾਰੀਚ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਵ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੌਲੋਮ ਅਤੇ ਕਾਲਕੇਯਾ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਭੇਧ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ। ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੇ ਸਿੰਹਿਕਾ ਤੋਂ ਸੈੰਹਿਕੇਯਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਭਤੀਜੇ—ਵ੍ਯੰਸ, ਕਲਪ, ਨਲ ਅਤੇ ਵਾਤਾਪਿ—ਹੋਏ। ਇਉਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਵੰਸ਼, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।