ਨਗਨਾ ਜਿਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਿਤਰਵਾਨ, ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾ ਮਹਿਲਾ—ਮਿਤਰਬਾਹੁ ਅਤੇ ਸੁਨੀਥਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੇ ਹੋਏ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਲੱਖ ਵੀ ਸੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ। ਉਪਸੰਘ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਸੰਕਸ਼ਿਪਤ; ਗਵੇਸ਼ਣ ਦੇ ਭੂਰੀਂਦ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਭੂਰੀ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਵੈਦਾਰਭੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਅਨਿਰੁੱਧ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਅਰੁੱਧਾ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਕੇਤਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਦੀ ਧੀ ਕਾਸ਼ਿਆ ਨੇ ਸੰਬਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸਾਠ ਲੱਖ ਬੜੇ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਬੜੀ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਅਸੁਰ ਵੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹੀ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਮ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸੋ ਵੱਡੇ ਵੰਸ਼ ਹੋਏ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਅਗਵਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਯਾਦਵ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੁਬੇਰ, ਯਕਸ਼ ਮਣਿਕਾਰਾ, ਸ਼ਲਾਕਾ, ਨਾਰਦ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਧਨਵੰਤਰੀ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ। ਆਦਿ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਥਿਆਂ ਵਜੋਂ ਕਿਉਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਹੋਈਆਂ? ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਹੋਣਗੇ? ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਛੱਡਿਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਇਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਯੁੱਗ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੀ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਦੈਤ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਬਲੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਦੋਸਤੀ ਸੀ। ਸੰਸਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਯੁਗਾਖ੍ਯਾ ਨਾਮਕ ਸੀ; ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਏ। ਬਲੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ। ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ, ਉਹ ਇਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਇਉਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਖੁਦ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ? ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ, ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵੰਡਣ ਲਈ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋਏ; ਦਸ, ਜੋ ਵਰਾਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋ ਹੋਰ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੰਡ ਅਤੇ ਅਮਰਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਪਹਿਲਾ ਨਰਸਿੰਘ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਵਾਮਨ। ਤੀਜਾ ਵਰਾਹ ਹੈ, ਚੌਥਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਮੰਥਨ ਦਾ ਯੁੱਧ, ਪੰਜਵਾਂ ਤਾਰਕਾਮਯ ਯੁੱਧ। ਛੇਵਾਂ ਆਡੀਬਕ, ਸੱਤਵਾਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਅੱਠਵਾਂ ਅੰਧਕ, ਨੌਵਾਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ। ਦਸਵਾਂ ਧਾਤ੍ਰ, ਫਿਰ ਹਾਲਾਹਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬਾਰਵਾਂ ਭਿਆਨਕ ਕੋਲਾਹਲ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੀ ਹੈ। ਦੈਤ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਮਾਰਿਆ; ਬਲੀ ਨੂੰ ਵਾਮਨ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਵਰਾਹ ਦੇ ਦੰਦ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਮੰਥਨ ਸਮੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ; ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰੋਚਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਤਾਰਕਾਮਯ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੀਰਤਾ ਦਿਖਾਈ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਠਹਿਰ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੇ ਮਾਰਿਆ; ਅੰਧਕ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੁਆਰਾ; ਭਿਆਨਕ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਹਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਮਹਿੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ; ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਓਟ ਵਿੱਚ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਝੰਡੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉੱਤੇ ਮਹਿੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਲਦ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੰਯਮਤ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਯਜਨਾ ਦੇ ਅੰਤਮ ਕਰਮ ਵਿੱਚ, ਕਿਨਨਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਇਹ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਯੁੱਧ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ, ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੋਏ; ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਹੋਰ ਬਹੱਤਰ ਯੂਗ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਦਹਾਂ ਮਿਲੀਅਨ, ਅਤੇ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਫੇਰ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਲੱਖ ਸਾਲ, ਫਿਰ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਵੀਹ ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਜਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਬਲੀ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚੁਣਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਵੰਸ਼, ਯੁੱਧ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੱਚਾਈ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।