ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕੁੰਦਿਕੇਰਾ ਅਤੇ ਤਲਾਜੰਘਾ ਜਿਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵੀਰ ਯੋਧੇ ਹੋਏ। ਵਿਤਿਹੋਤਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਨਰਤਾ, ਜੋ ਬੜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਅਜੈਯ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਰ ਮਿਤਰਕਰਸ਼ਣਾ ਹੋਇਆ। ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਅਰਜੁਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਭਾਗਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਘਟਦੀ, ਜੋ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਪਾਵਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਲਾ ਦਿੱਤਾ? ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਸੁਣੋ। ਸੂਰਜ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸन्तੁਸ਼ਟੀ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੋਗੇ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਦਿਆਂ?" ਸੂਰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਦਿਓ; ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਜਲ ਸਕਦੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਸੂਰਜ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅਜਰ ਅਣਮਿੱਟ ਬਾਣ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਹਰ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੰਦੇ, ਸੁੱਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਕੇ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲੀ। ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਇਹ ਬਾਣ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਿੰਡ, ਆਸ਼ਰਮ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ, ਸ਼ਹਿਰ, ਮਨਮੋਹਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਵਨ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ — ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਨੇ ਜਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਪੂਰੇ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਜਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਧਰਤੀ ਬਿਨਾ ਰੁੱਖ ਤੇ ਘਾਹ ਦੇ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰੀ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਉਜਲੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਭਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਅਰਜੁਨ ਵਲੋਂ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਜੋ ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਤੋਂ ਆਈ। ਉਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਜਨਮੇ। ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਜਿਨੀਵਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ। ਵ੍ਰਜਿਨੀਵਾਨ ਤੋਂ ਸਵਾਹਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਸਵਾਹਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਸ਼ੰਗੁ ਸੀ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਰੁਸ਼ੰਗੁ ਨੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਚਿਤ੍ਰਾ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਿਤ੍ਰਰਥਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਫਿਰ ਚਿਤ੍ਰਰਥੀ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਦਾਨਵੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੁ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ: ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੁ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸਭ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਧਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਥੁਸਾਹਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਥੁਸ਼ਰਵਾ, ਪ੍ਰਥੁਯਸ਼ਾ, ਪ੍ਰਥੁਧਰਮਾ, ਪ੍ਰਥੁੰਜਯ, ਪ੍ਰਥੁਕੀਰਤੀ, ਪ੍ਰਥੁਮਨਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੁ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੋਏ। ਪੁਰਾਣੇ ਵੰਸ਼-ਗਿਆਨੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਥੁਸ਼ਰਵਾ, ਸੁਯਜ्ञ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਯਜ्ञ ਦੇ ਰਾਜ-ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ਼ਨਾ, ਸੁਯਜ्ञ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਨੇ ਸੌ ਵਧੀਆ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਹੋ ਕੇ। ਉਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਿਤਿਕਸ਼ੁ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਤਾਪਨ ਆਖਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੁੱਤਾ, ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸੀ। ਮਰੁੱਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਬਲਾਬਰਹਿਸ਼ਾ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ; ਕੰਬਲਾਬਰਹਿਸ਼ਾ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਵਚ ਪਹਿਨਦਾ ਸੀ। ਰੁਕਮਕਵਚ ਨੇ ਹੋਰ ਕਵਚ-ਧਾਰੀ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਯਜਨ ਸਮੇਂ, ਰੁਕਮਕਵਚ ਵਿਰੋਧੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਸਨ: ਰੁਕਮੇਸ਼ੁ, ਪ੍ਰਥੁਰੁਕਮਾ, ਜਯਾਮਘਾ, ਪਰਿਘਾ, ਅਤੇ ਹਰੀ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਰਿਘਾ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵਿਦੇਹ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ; ਰੁਕਮੇਸ਼ੁ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਪ੍ਰਥੁਰੁਕਮਾ ਉਸ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਸੀ। ਜਯਾਮਘਾ ਨੇ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ, ਸ਼ਾਂਤ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ। ਇਕੱਲਾ, ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਲਈ, ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਚੌਕੜੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਵੱਲ। ṛਕਸ਼ਵੰਤ ਪਹਾੜ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਖਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ; ਜਯਾਮਘਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਚੈਤਰਾ, ਜੋ ਪੱਕੀ ਤੇ ਭਗਤਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਉਥੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਲੈ ਆਇਆ। ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ-ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਤੇਰੀ ਵੁਹੂ ਹੋਵੇ।" ਚੈਤਰਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਵੁਹੂ ਹੋਵੇ?" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਵੇ, ਉਹ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਲਈ, ਚੈਤਰਾ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਕੁਆਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਧੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤੀ। ਚੈਤਰਾ, ਜੋ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪੱਕੀ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵਿਦਰਭਾ ਜਨਮਿਆ; ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਜ ਕੁਆਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ — ਕਰਥਕੈਸ਼ਿਕ ਅਤੇ ਲੋਮਪਾਦ — ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ।