ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਧੀ ਸੁਨੀਥਾ ਨੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਵੇਨਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਵੇਨਾ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਰਗੜ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਵਾਨ ਪ੍ਰਥੁ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਥੁ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਅੰਤਰਧਾਨ ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨੀ ਤੋਂ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਵਿਰਧਾਨਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਧਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ: ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿਸ਼, ਸਾਂਗਾ, ਯਮ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਬਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਾ। ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿਸ਼ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਆਦਰਨੀਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਵਿਰਧਾਨਾ ਨਾਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ਜ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਸਵਰਨਾ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਸੇ ਧਨੁਰ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਰੱਖੇ-ਰਖਾਵ ਨਾਲ, ਵਨਸਪਤੀਆਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਲ-ਫੂਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੋਮਕਨਿਆ ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਦਕਸ਼, ਮਿਲਿਆ। ਦਕਸ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਸੋਮਕਨਿਆ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ, ਜੜੀਆਂ ਅਤੇ ਚੰਦਰਵਤੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਕਸ਼, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰ ਮੰਡਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਤੋਂ ਅਸੀ ਕਰੋੜ ਵੰਸ਼ਜ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਬਤਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਬਹੁ-ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਝੁਰਰੀਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਸੰਖ-ਆਕਾਰ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੰਨ-ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਘੋੜੇ ਜਾਂ ਰੁੱਖ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਸ਼ੇਰ ਦੇ, ਕੁਝ ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਸੂਰ ਦੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਉਠ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਲੇਛ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਮਨ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ, ਦਕਸ਼ ਨੇ ਫਿਰ ਔਰਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦਸ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਤੇਰਾਂ, ਅਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਸਤਾਈ (27) ਪਤਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ 'ਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਬਣੀ। ਸੂਤ ਜੀ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕਰੋ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਸੰਕਲਪ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ; ਪਰ ਦਕਸ਼, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਚਨਾ ਸੰਭੋਗ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ। ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੱਪ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸੰਸਾਰ ਵਧਿਆ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਦਕਸ਼ ਨੇ ਪਾਂਚਜਨੀ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸੰਭੋਗ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਰੀਅਸ਼ਵ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। "ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਪ ਸਾਰਥਕ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ, ਜਾਣੋ। ਫਿਰ, ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਸੇ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ—ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਜਦ ਹਰੀਅਸ਼ਵ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਵੈਰਿਨੀ ਤੋਂ ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸ਼ਬਲਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਚਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। "ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਪ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੁੜ ਕੇ ਆਓ, ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਕਰੋ।" ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ—ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਦੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰਸਤਾ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਵੀ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਵੈਰਿਨੀ ਤੋਂ ਸੱਠ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ, ਸਤਾਈ ਸੋਮ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੋ, ਵਿਦਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਦੋ, ਅਤੇ ਅੰਗੀਰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦੋ ਧੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਰੰਭ ਤੋਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਵਿਆ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਈ ਸੁਣੋ: ਮਰੁਤਵਤੀ, ਵਸੂ, ਯਾਮੀ, ਲੰਬਾ, ਭਾਨੁ ਅਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ। ਸੰਕਲਪਾ, ਮੁਹੂਰਤਾ, ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਾ ਅਤੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੁਣੋ। ਵਿਸ਼ਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵ ਹਨ; ਸਾਧਿਆ ਤੋਂ ਸਾਧਿਆ; ਮਰੁਤਵਤੀ ਤੋਂ ਮਰੁਤਵੰਤ; ਅਤੇ ਵਸੂ ਤੋਂ ਵਸੂ। ਭਾਨੁ ਨੇ ਭਾਨਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਮੁਹੂਰਤਾ ਨੇ ਮੁਹੂਰਤਕ; ਲੰਬਾ ਨੇ ਘੋਸ਼ਾ; ਅਤੇ ਯਾਮੀ ਨੇ ਨਾਗਵੀਥੀ। ਅਰੁੰਧਤੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਪਰਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਸੰਕਲਪਾ ਤੋਂ ਸੰਕਲਪ। ਹੁਣ ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹਨ, ਵਸੂ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੁਣੋ। ਆਪ, ਧ੍ਰੁਵ, ਸੋਮ, ਧਰਾ, ਅਨਿਲ, ਅਨਲ, ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ—ਇਹ ਅੱਠ ਵਸੂ ਹਨ। ਆਪ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹਨ: ਸ਼ਾਂਤਾ, ਦੰਡਾ, ਸ਼ਾਂਬਾ ਅਤੇ ਮਣਿਵਕਤ੍ਰ; ਇਹ ਯਜਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੁੱਖ ਹਨ। ਧ੍ਰੁਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਲਾ ਹੈ; ਸੋਮ ਤੋਂ ਵਰਚਾ; ਧਰਾ ਤੋਂ ਦ੍ਰਵਿਨ ਅਤੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹ; ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਕਲਿਆਣਿਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਣ, ਰਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਮਨੋਹਰਾ ਨੇ ਧਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ। ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਮਨੋਜਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਲ ਅਣਜਾਣ ਹੈ; ਅਨਲ ਤੋਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਅਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਮਾਰਾ, ਨੀਂਹ 'ਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸ਼ਾਖਾ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਨੈਗਮੇਯਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿੱਤਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਭੂ ਅਤੇ ਦੇਵਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ, ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਮਹਲਾਂ, ਮੰਦਰਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਮੂਰਤੀਆਂ, ਗਹਣੇ, ਤਲਾਬ, ਉਪਵਨ ਅਤੇ ਕੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਹੈ।