ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕਿ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਮਝਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਦੇ ਨਿੰਦਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਐਸੇ ਬਚਨ ਕਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ। ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬਚਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਝੱਟ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਤੇ ਅਭਾਗਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ। ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਿੱਛੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹਿਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਰਿਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਚਨ ਵੀ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਝੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤਕ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਐਸੇ ਤੀਖੇ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਐਸਾ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦੋਸਤੀ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣੇ; ਜੋ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ—ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਯਯਾਤਿ ਸੀ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਸਾਰੇ ਧਰਮਿਕ ਕਰਤੱਬ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਯਯਾਤਿ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਪਰ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ, ਉੱਚੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ; ਮੇਰਾ ਪੂਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹਾਂ। ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਮੇਰੇ ਸਵਰਗ ਘੱਟ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, "ਤੂੰ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਦਰਜਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਜਾਂ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਨਾ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਯਾਤਿ, ਜੋ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਭੋਗੇ ਗਏ ਧੰਨ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਅਸ਼ਟਕ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਨੌਜਵਾਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ?" ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਸਨ, ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ, "ਇਹ ਕੌਣ ਚਮਕਦਾਰ ਪਿੰਡ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਅਸ਼ਟਕ ਨੇ ਅੱਗੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਇੰਦਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਵਿਣੂ ਵਰਗੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ ਹਾਂ, ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।" "ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ?" ਫਿਰ ਅਸ਼ਟਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ, "ਡਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਦੁਖ ਤੇ ਭੁਲਾਵਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਤੇਰੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਬੜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਖ ਖੋ ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਤੂੰ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸਾੜਨ ਵਿਚ ਮਾਹਰ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਸਹਿਣ ਵਿਚ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਣ ਵਿਚ, ਇੰਝ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਜੋ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਹਰ ਹੈ।" ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਰਚਾ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਯਯਾਤਿ ਹਾਂ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਰੂ ਦਾ ਪਿਤਾ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਮੇਰਾ ਪੂਣ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਵਿਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਿਆਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਜਨਮ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਦਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਅਸ਼ਟਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋ, ਪਰ ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਵਿਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਅਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੁਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਮੰਦ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।" ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਇਹੀ ਰਸਤਾ ਫੋਲਦੇ ਹਨ।" "ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਆਧੀਨ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਰਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ; ਜੋ ਕੁਝ ਨਸੀਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅਕਲ ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।" "ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖ, ਜੀਵ ਉਸਨੂੰ ਤਕਦੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਭਾਗ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਨਾ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਕਦੇ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ।" "ਦੁੱਖ ਆਵੇ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ, ਤੇ ਸੁਖ ਆਵੇ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਮਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ; ਗਿਆਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਗ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰਹੇ।" "ਅਸ਼ਟਕ, ਮੈਂ ਡਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਗਤ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ।" "ਪਸੀਨੇ, ਅੰਡਿਆਂ, ਅੰਕੁਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ, ਕੀੜੇ, ਮੱਛੀਆਂ, ਪੱਥਰ, ਘਾਹ, ਲੱਕੜ—ਸਭ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਯਤ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਰਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਵਾਂ, ਅਸ਼ਟਕ? ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵਾਂ? ਇਸ ਲਈ, ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੈਂ ਦੁਖ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਸ਼ਟਕ ਨੇ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪਿਤਾਮਾ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇ?" "ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਲੋਕ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਭੋਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਕਿਹੜੇ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹੋ।" ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਥੇ, ਮੈਂ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵੱਸਿਆ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਹੋਰ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਫਿਰ ਮੈਂ ਪੁਰੂਹੂਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਵਿਚ, ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਨ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਮੀ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵੱਸਿਆ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਫਿਰ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਅਮਰ ਤੇ ਅਕਾਲ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵੱਸਿਆ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਆਸਥਾਨ ਵਿਚ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨਮੁਤਾਬਕ ਵੱਸਿਆ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ, ਰੌਣਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਨੰਦਨ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖੇ।" "ਉੱਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦੂਤ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਆਖਿਆ, 'ਨਾਸ ਹੋ ਜਾ!'" "ਇਤਨਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘ, ਫਿਰ ਨੰਦਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਪੂਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।" "ਅਚਾਨਕ, ਮੈਂ—ਯਯਾਤਿ, ਜਿਸਦਾ ਪੂਣ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ—ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?'" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਯਾਤਿ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਕਥਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸੁਖ-ਦੁਖ, ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।