ਗਾਥਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਗਾਇਤਰੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਰਧ-ਦੇਹ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਵ ਦੇਵੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੌ ਰੂਪ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੁਖ, ਮਨ, ਤਪ, ਬੁੱਧੀ, ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਭੁੱਲ ਭੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਰੀਚਿ ਆਦਿਕ, ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਵਾਮਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨਤਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਨ, ਨੂੰ ਰਚਿਆ। ਵਾਮਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਖੱਤਰੀ, ਜੰਘਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣਾਏ। ਉਸਨੇ ਬਿਜਲੀ, ਗੜਗੜਾਹਟ, ਬੱਦਲ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਛੰਦ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਜਨਯਾ ਨੂੰ ਰਚਿਆ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਾਧਯ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਚੌਰਾਸੀ ਕਰੋੜ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ ਜੋ ਬੁੱਢੇਪੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ। ਵਾਮ ਨੇ ਮਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੀ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਬੁੱਢੇਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਹ ਰਚਨਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਦੋਵੇਂ ਗੁਣ ਹਨ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਰੰਭ ਵਿਚ ਸਥੰਭ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਸਵਾਇੰਭੂ ਮਨੂੰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਅਨੰਤਾ ਨਾਮਕ ਵਧੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤਾਨਪਾਦ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਸੁਨ੍ਰਿਤਾ ਨਾਮ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਧੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਤਾਨਪਾਦ ਤੋਂ ਮੰਥਰਾਗਾਮਿਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਅਪਸਯਤੀ, ਅਪਸਯੰਤ, ਕੀਰਤਿਮੰਤ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ। ਉਤਾਨਪਾਦ ਨੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ, ਸੁਨ੍ਰਿਤਾ ਤੋਂ ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਤੀਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਅਤਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਦਿਵ੍ਯ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਧ੍ਰੁਵ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਮਨੂੰ ਦੀ ਧੀ ਧੰਯਾ ਨੇ ਧ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਅੱਗਨੀ ਦੀ ਧੀ ਸੁਚਾਯਾ ਨੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ। ਕ੍ਰਿਪ, ਰਿਪੁ, ਜਯ, ਵ੍ਰਿਤ, ਵ੍ਰਿਕ, ਵ੍ਰਿਕਤੇਜਸ ਅਤੇ ਚਕਸ਼ੁਸ਼ ਜਨਮੇ। ਵੀਰਿਨੀ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੌਤਰੀ ਸੀ, ਤੋਂ ਰਿਪੁੰਜਯਾ ਜਨਮਿਆ। ਚਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ, ਵੀਰਣਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਇਹ ਮਨੁ, ਨਡਵਲਾ ਨਾਮਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਤੋਂ ਚਕਸ਼ੁਸ਼ਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਦਸ ਨਿਰਪਾਪ ਅਤੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ: ਊਰੁ, ਪੂਰੁ, ਸ਼ਤਦ੍ਯੁਮਨ, ਤਪਸਵੀ, ਸਤ੍ਯਵਾਕ, ਘਵੀ, ਅਗਿਨਿਸ੍ਤੁਦ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਸੁਦ੍ਯੁਮਨ, ਅਪਰਾਜਿਤ ਅਤੇ ਦਸਵਾਂ ਅਭਿਮਨ੍ਯੁ, ਇਹ ਸਭ ਨਡਵਲਾ ਤੋਂ ਹੋਏ। ਊਰੁ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅੱਗਨੀ ਦੀ ਧੀ, ਨੇ ਛੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ: ਅੱਗਨੀ, ਸੁਮਨਸ, ਖ੍ਯਾਤਿ, ਕ੍ਰਤੁ, ਅੰਗਿਰਸ ਅਤੇ ਗਿਆ। ਸੁਨੀਥਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਧੀ, ਨੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਵੇਨਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਵੇਨਾ, ਜੋ ਅਧਰਮੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ churn ਕਰਕੇ ਪೃਥੁ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਅੰਤਰਧਾਨ ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡਿਨੀ ਤੋਂ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ। ਹਵਿਰਧਾਨ ਨੇ, ਅੱਗਨੀ ਦੀ ਧੀ ਧਿੜਨਾ ਤੋਂ, ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ: ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿ, ਸਾਂਗ, ਯਮ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਬਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ। ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਵਿਰਧਾਨ ਨਾਮਕ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਸਵਰਨਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ, ਜੋ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨਾਮਕ ਸਨ ਅਤੇ ਤੀਰ ਅਰਥਾਤ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿਚ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਫਲਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਅੱਗ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੋਮਕਨਿਆ, ਮਾਰੀਸ਼ਾ, ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਜਨਮਿਆ। ਦਕ੍ਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਮਕਨਿਆ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਚੰਦਰਵਤੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਕ੍ਸ਼ ਤੋਂ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅੱਸੀ ਕਰੋੜ ਸੰਤਾਨ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਬਹੁ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਝੁਰੀਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਸ਼ੰਖ ਆਕਾਰ ਦੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਕੰਨ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਘੋੜੇ ਜਾਂ ਦਰਖ਼ਤ, ਕੁਝ ਸਿੰਘ, ਕੁਝ ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਸੂਰ, ਕੁਝ ਊਠ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਧਰਮੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਮਨ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਮਲੇਛ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਫਿਰ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰਿਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਤਾਈਂ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਸੂਤ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਸੰਕਲਪ, ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ; ਪਰ ਪਰੇਚੇਤਸ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਚਨਾ ਸੰਭੋਗ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ। ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸੁਣੋ, ਦੋ-ਜਨਮੇ, ਕਿ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸੱਪ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ ਵਧਿਆ। ਫਿਰ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਪਾਂਚਜਨੀ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸੰਭੋਗ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮਾਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਹਰਯਸ਼ਵ ਨਾਮਕ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: "ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਪ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ, ਉੱਤੇ-ਥੱਲੇ ਜਾਣੋ, ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਰਚਨਾ ਕਰੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਏ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਜਦੋਂ ਹਰਯਸ਼ਵ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵੈਰੀਣੀ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ।