ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕਿਆਂ ਦੀ ਮਮਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਸਾਫ਼ ਕਹੀ। ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਸੀ? ਤੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ—ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ?" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, "ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਉਹ ਸਚ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ, "ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਮੈਂ ਵੀ ਚੁਣਿਆ; ਦੋਸਤ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਹੋ।" ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੈਥੋਂ ਵੱਧ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ—ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ?" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੀ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਨਿਆਇ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਅਸੂਆਂ ਨਾਲ, ਇਕਦਮ ਉਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ, ਦੁਖੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ, ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਦੇਵਯਾਨੀ, ਅਸੂਆਂ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਾਵਯ ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਸੰਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਅਧਰਮ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਨਿਆਇ ਵਧ ਗਿਆ; ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਤਪਸਵੀ ਵਰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ ਹਨ; ਮੇਰੀ ਬੇਨਸੀਬ ਧੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।" "ਇਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਨੇ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ; ਕਾਵਯ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਅਧਰਮ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਹੀ, ਅਜੈਯ ਬੁਢਾਪਾ ਤੈਨੂੰ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਮੰਗੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਰੁਤੁ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਗਰਭ-ਹੱਤਾ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਐਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼, ਜਦ ਇਸਤਰੀ ਨਿੱਜੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਰੁਤੁ ਮੰਗਦੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ-ਹੱਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਸਭ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਵੱਲ ਗਿਆ।" "ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ, ਰਾਜਾ। ਜਿੱਥੇ ਝੂਠਾ ਵਿਵਹਾਰ ਹੋਵੇ, ਚੋਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।" ਇਸ 'ਤੇ, ਯਯਾਤਿ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਉਸ 'ਤੇ ਛਾ ਗਿਆ। ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਅਤ੍ਰੁਪਤ ਹਾਂ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿ ਇਹ ਬੁਢਾਪਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਆਵੇ।" ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ, ਤੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ; ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਤੂੰ ਇਹ ਬੁਢਾਪਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੋ ਮੇਰੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਰਾਜ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰੇਗਾ; ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ।" ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, "ਤੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ, ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਕਰ, ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਬੁਢਾਪਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਯਾਤਿ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਪੁੱਤਰ ਯਦੁ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਮਝਾਇਆ। "ਪੁੱਤਰ, ਬੁਢਾਪਾ, ਝੁਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਵਾਲ, ਕਾਵਯ ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਅਤ੍ਰੁਪਤ ਹਾਂ।" "ਯਦੁ, ਤੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਪਾਪ ਸਹਿ ਲੈ; ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਾਂਗਾ।" "ਪਰ ਜਦ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਾਪਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਾਪ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਲੈ ਲਾਂਗਾ।" "ਜੋ ਬੁਢਾ, ਸਫੈਦ ਵਾਲ, ਦਾਢੀ ਵਾਲਾ, ਦੁਖੀ, ਬੁਢਾਪਾ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਝੁਰੀਆਂ, ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਮਾੜਾ, ਨਿਕਟ, ਅਤੇ ਪਤਲਾ—" "ਜੋ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਵੀ ਨਫ਼ਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ—ਮੈਂ ਐਸਾ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।" "ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰੇ ਹਨ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਚੁਣ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਬੁਢਾਪਾ ਸਹਿ ਲਵੇ।" "ਜੇ ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਮਾਤਾ-ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਨ, ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਪੁੱਤਰ ਦੁਸ਼ਟ ਹੋਣਗੇ।" "ਤੁਰਵਸੁ, ਤੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਪਾਪ ਸਹਿ ਲੈ; ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਾਂਗਾ।" "ਪਰ ਜਦ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਾਪਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਾਪ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਲੈ ਲਾਂਗਾ।" ਤੁਰਵਸੁ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਹ ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਖਤਮ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ, ਤੁਰਵਸੁ, ਤੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਰਤ, ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ 'ਚ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਅਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਓ ਰੱਖਦੇ, ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ, ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੇ, ਚੁੱਟੜ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੁਰ੍ਹਯੁ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਦੁਰ੍ਹਯੁ, ਤੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਸਹਿ ਲੈ, ਜੋ ਰੰਗ ਅਤੇ ਰੂਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਲਈ; ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ।