ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ 'ਤੇ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਣੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਦਾਸੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੋ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰਾਣੀ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਦੇਵਯਾਨੀ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਮੇਰੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕਦੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਣ।" ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚੁਣੀ ਗਈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਲ ਤੋਂ ਪਲਕੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਈ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦਾਸੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਹਾਂ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਣਗੇ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਵਾਂਗੀ।" ਪਰ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਉਸ ਪਿਤਾ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ ਜੋ ਸਦਾ ਵਡਿਆਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੰਗ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਐਸੇ ਮਾਣਯੋਗ ਪਿਤਾ ਦੀ ਧੀ ਕਿਵੇਂ ਦਾਸੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਣੈ ਲਿਆ, "ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਣਗੇ।" ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪರ್ವਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦਾਸੀ ਬਣਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਤੁਹਾਡਾ ਗਿਆਨ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜ ਹਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਏ। ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਖੇਡਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਸੇ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਮਧੁ ਪੀਂਦੀਆਂ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣੇ ਤੇ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲ ਖਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਕੇ, ਪਿਆਸਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪੀਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਆਪਣੇ ਸੁਚੱਜੇ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕੁਲ ਦੀ ਕੁੜੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਪੈਰ ਦਬਾ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਨਾਂ ਕੀ ਹਨ?" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਹੈ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪರ್ವਨ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ।" ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪਰ ਇਹ ਮਿੱਤਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਕੁਲ ਦੀ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਦਾਸੀ ਬਣੀ? ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹਰ ਚੀਜ਼, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਯਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਰੱਖੋ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਸੀ ਰੂਪ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦੇ ਹੋ। ਆਪਣਾ ਨਾਂ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੱਸੋ।" ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਵੇਦ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਕੁਲ ਦਾ ਕਮਲ, ਯਯਾਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਸ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ? ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਆਏ ਹੋ ਜਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਹੋ?" ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਮ੍ਰਿਦੁਭਾਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਸੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ। ਮਿੱਤਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋ—ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਬਣੋ।" ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਦੇਵਯਾਨੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਵਿਆਹਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ।" ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਕਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਕਸ਼ਤਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਹੇ ਨਹੁਸ਼ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੁਣੋ, ਨਾ ਰਿਸ਼ੀਪੁੱਤਰ ਨੂੰ।" "ਚਾਰ ਵਰਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਹੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਰਤਵਤਾ ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।" "ਨਹੁਸ਼ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਹੱਥ ਫੜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।" "ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਨੂੰ, ਜੇ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਫੜ ਲਵੋ, ਤਦ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਖ ਵਲੋਂ ਹੱਥ ਲਾਉਣਾ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ?" "ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੰਪ ਜਾਂ ਚਹੁੰਫੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵਾਸਤੇ।" ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਪ ਜਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਔਖਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਨਰ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਸੰਪ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਨੂੰ ਡੱਸਦਾ ਹੈ; ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਇੱਕ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਲਜਜਿਤ ਰੂਪ ਵਾਲੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।" "ਪਰ ਜੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਨਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲਈ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਦਾਈ ਨੇ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਸਾਰਾ ਮਾਮਲਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਗਵ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਥੇ ਆਏ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਕਵੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ, ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਮੂੰਝਲ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਫੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ।