ਕਵਿਆ ਦੇ ਕੋਖ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤੁਸੀਂ ਵਸਦੇ ਰਹੇ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਅਤੇ ਮੰਨੂ ਮਹਿਲਾ। ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਹੋ, ਹੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਬੋਲੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਧੁਰਾ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ। ਧਰਮ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਵਧਾਨ ਅਤੇ ਭਗਤਿ ਵਿੱਚ ਰਹੋ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੀ। ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਪਰ ਮੈਂ ਪਤੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਧਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਤਦ, ਕਚਾ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਪੁਰਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ, ਚਾਹੇ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਅੱਜ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਹੱਥ ਵਿਵਾਹ ਲਈ ਨਹੀਂ ਫੜਨਾ। ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਫਲ ਨਹੀਂ ਲੈਵੇਗਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਗਿਆਨ ਫਲ ਲੈਵੇਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਕਚਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਚਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। "ਹੇ ਕਚਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਕਦੇ ਮਿਟੇਗੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਵੋਗੇ।" ਜਦੋਂ ਕਚਾ ਨੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਸ਼ੌਰਯ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਹੇ ਪੁਰੰਦਰ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੈਤ੍ਰਰਥ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਵਾ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਉਡਾ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕੱਠੇ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਉਥੇ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਬਿਨਾ ਸਮਝੇ ਕਿ ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਾ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਹੋ ਗਿਆ। "ਤੂੰ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਵਸਤ੍ਰ ਕਿਉਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਆਸੁਰੀ? ਅਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੂੰ ਕੋਈ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਂਗੀ। ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਬੈਠ ਕੇ ਅਤੇ ਲੇਟ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਆਚਰਣ ਨਾਲ। ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ ਜੋ ਮੰਗਦਾ, ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਤੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਪਾਉਂਦਾ ਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੈਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ, ਨਿਸ਼ਸਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਪਾਵੇਂਗੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।" ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚੰਬੜੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੀ ਗਈ। "ਉਹ ਮਾਰੀ ਗਈ," ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਮੰਦ-ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਯਯਾਤੀ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਥਾਂ ਆਇਆ, ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ। ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਆਕਾਸ਼ੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬੜੀ ਮਰਿਆਦਾ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ। "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ? ਤੂੰ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਧਿਆਨ ਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਸਾਹ ਕਿਉਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਇਸ ਘਾਹ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗ ਗਈ? ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਦੱਸ, ਹੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ।" "ਮੈਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤামਰ-ਰੰਗ ਨਖਾਂ ਵਾਲਾ; ਮੈਨੂੰ ਕੱਢ ਲਵੋ, ਫੜ ਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਕੂਏ ਤੋਂ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਡਿੱਗੀ ਹਾਂ।" ਤਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੜੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੂਏ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੂਏ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਿੱਘੜੀ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਦੇਵਯਾਨੀ, ਤਿਆਗੀ ਹੋਈ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਮੁੜ ਆਈ ਘੂਰਨਿਕਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਤੁਰਕੇ ਜਾ, ਘੂਰਨਿਕਾ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਦੱਸ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੜਾਂਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘੂਰਨਿਕਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸੁਰ ਦੇ ਮਹਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਤੇ ਕਵਿਆ ਨੂੰ ਕੰਬਦੀ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ। "ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਬੁਧਿਮਾਨ ਧੀ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਵਿਆ ਤੁਰਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ।