ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਗੀਰਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਯਜਨ-ਪੁਜਾਰੀ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਕਾਵਿਆ ਉਸ਼ਨਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੰਡਿਤ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਦਾ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕਠੇ ਹੋਏ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਕਾਵਿਆ, ਆਪਣੀ ਗਿਆਨ-ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਾਨਵ, ਦੁਬਾਰਾ ਉੱਠ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵੰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਉਸ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਜੋ ਮਹਾਨ ਕਾਵਿਆ ਜਾਣਦਾ ਸੀ—ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਕਾਵਿਆ ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਏ, ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਕਚਾ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਚਾ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਸਾਡਾ ਸਾਥ ਦੇ, ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ, ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ। ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਜੁਲਾਈ ਬੇਹੱਦ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਜਲਦੀ ਲੈ ਆ। ਤੈਨੂੰ ਭਾਗ ਮਿਲੇਗਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਉਥੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਾਨਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਤੂੰ।" "ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਉਥੇ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਤੂੰ।" "ਗੁਣ, ਦਾਨ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੂੰ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਲੈ ਲਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਚਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ," ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਨ ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਅੰਗੀਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ-ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਕਚਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚੇਲਾ ਬਣਾਉ।" "ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਪਕ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਉੱਚਤਮ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ।" ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਕਚਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਕਚਾ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁਆਗਤ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਯੋਗ ਹੈ, ਸਨਮਾਨ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ।" ਕਚਾ ਨੇ "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ" ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਵਚਨ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨੂੰ ਗੀਤ, ਨਾਚ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਫੁੱਲ, ਫਲ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਦਾ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਵੀ, ਇਸ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਚਾ ਨੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾਇਆ। ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਘਣੀ ਤਪस्या ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਕ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਚੁਪ ਚਾਪ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ—ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ। ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ, ਭੇੜੀਆਂ ਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਚਰਵਾਹੇ ਗਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਘਰ ਆ ਗਏ। ਜਦ ਗਾਂਵਾਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਆਈਆਂ, ਪਰ ਕਚਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੀ ਹਵਨ ਕਰ ਲਈ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਚਰਵਾਹੇ ਆ ਗਏ, ਪਰ ਕਚਾ, ਪਿਤਾ, ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਪਿਤਾ, ਕਚਾ ਜਾਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਜਾਂ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ—ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, "ਆ, ਆ," ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਚਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਕਚਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਧਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਕਚਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਗਿਆ, ਸਦੀਵੀ ਵੇਦ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਲਾ ਰਹਾ ਸੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਪੀਸ ਕੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ ਪਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਕਚਾ, ਜੋ ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਿਤਾ, ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਪਿਤਾ, ਚਾਹੇ ਕਚਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ—ਇਹ ਸੱਚ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹਾਂ।" "ਧੀਏ, ਕਚਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਹੈ; ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਜੀਵੰਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਫਿਰ ਮਰ ਗਿਆ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" "ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ, ਨਾ ਰੋ, ਦੇਵਯਾਨੀ; ਤੇਰੇ ਜਿਹੇ ਨੂੰ ਮਰਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਰੋਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤੇ, ਵਸੁ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਹਨ।" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ, ਮੇਰੀ ਤਪ-ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਹੈ; ਇਹ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮੁੜ ਜੀਵੰਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ—ਜੋ ਇਕ ਵਾਰ ਜੀਵੰਤ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਮਰ ਗਿਆ।" "ਉਸ ਦਾ ਪਰਦਾਦਾ ਅੰਗੀਰਸ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ; ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ, ਤਪ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ—ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋਵਾਂ ਜਾਂ ਰੋਵਾਂ, ਐਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੋਤੇ ਲਈ?" "ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ, ਸਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਤੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਮੈਂ ਕਚਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਾਂਗਾ ਤੇ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਆਰਾ ਕਚਾ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਿਆਰਾ, ਚਲਾ ਗਿਆ।" ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਐਸੇ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਾਵਿਆ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਬਿਨਾ ਸੰਦੇਹ, ਅਸੁਰਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਚੇਲੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ ਮੈਨੂੰ ਅਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਕਰਤੂਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਐਸੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਅੰਤ ਆ ਜਾਵੇਗਾ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜੇਗਾ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ?