ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੈਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਜਾਓ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ, ਉਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਡੇ ਨੇਤਾ ਬਣੋ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਜਰ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜੇਤ ਸੀ, ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਰਾਜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਪਰ, ਰਾਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪੋ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਰਾਜ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਯਜਨਾ-ਭਾਗ ਛੀਨ ਲਿਆ। ਇੰਦਰ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਰਾਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਨਾ ਯਜਨਾ-ਭਾਗ; ਮੈਂ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ।" ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਗਰਵਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਰਾਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਭਟਕਾ ਕੇ, ਵੈਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਿਨਾਂ ਦੀ ਮਤ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਪ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵੈਦਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਤਰਕ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਸੰਘਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਸੱਤ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਯਤੀ, ਯਯਾਤਿ, ਸਮਯਾਤਿ, ਉਦਭਵ, ਪੁਰੁ, ਸ਼ਰਯਾਤਿ ਅਤੇ ਮੇਘਜਾਤਿ—ਇਹ ਸੱਤੋਂ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਯਤੀ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਯੋਗੀ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਯਯਾਤਿ, ਜੋ ਸਦਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਯਯਾਤਿ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ: ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜੋ ਭਾਰਗਵ ਰੂਸ਼ਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਯਯਾਤਿ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੋਂ ਯਦੁ ਅਤੇ ਤੁਰਵਸੁ, ਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਅਨੁ ਅਤੇ ਪੁਰੁ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਯਦੁ ਅਤੇ ਪੁਰੁ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਯਯਾਤਿ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੱਚਾ ਵੀਰ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਅਜੇਤ ਰਹਿ ਕੇ ਸਦਾ ਸੰਭਾਲਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਬੁੱਢਾਪੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ—ਯਦੁ, ਪੁਰੁ, ਤੁਰਵਸੁ, ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਅਤੇ ਅਨੁ—ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਦਦ ਦਿਓ ਕਿ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਾਂ।" ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਯਦੁ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦਈਏ?" ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲਵੋ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਕਰ ਸਕਾਂ।" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਯਜਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਰੋਕੋ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਸੁਖ ਲੈ ਸਕਾਂ।" ਪਰ, ਯਦੁ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਪੁਰੁ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਬੁੱਢਾਪਾ ਨਾ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਲੈਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਪੁਰੁ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰੁ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਪੁਰੁ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੁ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਵੰਸ਼ਜ ਮਿਲਿਆ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਪੁਰੁ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਪੁਰੁ ਨੂੰ ਰਾਜ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਰੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਵਾਲ ਉਠਿਆ ਕਿ ਪੁਰੁ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉੱਚਾ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ ਯਦੁ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵੰਸ਼繁ਸਿੱਧੀ ਵਿਚ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ? ਹੇ ਸੁਤ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਯਯਾਤਿ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨਦਾਇਕ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਤਾਨਿਕ ਨੇ ਸ਼ੌਣਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ—ਯਯਾਤਿ ਦੀ ਮਹਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਜੀਵਨਦਾਇਕ ਕਥਾ। ਯਯਾਤਿ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਵੰਸ਼ਜ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਧੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ? ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪੁਰੁਰਵਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਣਾਓ। ਯਯਾਤਿ ਮਹਾਨ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਪਰਵਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਯਯਾਤਿ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਮੈਂ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤਿ ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ—ਸਭ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜਾਂ ਸਮੇਤ—ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜ ਲਈ ਭਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਇਆ।