ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਇੱਕ ਅਲੌਕਿਕ ਤੇਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਤੇਜ, ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਬਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਅੰਬਰ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਯੋਧਾ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਯੋਧਾ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਇਹ ਸਾਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋਵੇ।" ਸਾਧੂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ—all ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਸੋਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਤਿਕਾਰਮਈ ਸਤੁਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਤੇਜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਅਨੇਕ ਅਲੌਕਿਕ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਤੇਜ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮ (ਚੰਨ) ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸੁਆਮੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਰ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮੰਡਲ ਦਾ ਜੋ ਤੇਜ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪੱਖ ਵਧਣ ਤੇ ਘਟਣ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ-ਘਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦક્ષ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸਤਾਈ ਦੋਹਤੀਆਂ ਸੋਮ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸੋਮ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਦ ਨਾਰਾਇਣ ਹਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਸੋਮ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂ, ਮੇਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ, ਮੇਰੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਮੇਰੇ ਪੁਜਾਰੀ ਹੋਣ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।" ਜਦੋਂ "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸੋਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਅਤ੍ਰਿ ਹੋਤ੍ਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਧਵਰਯੁ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਦਗਾਤਾ ਬਣੇ। ਸੋਮ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਚੀ ਪਦਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਹਰਿ ਜੀ ਖੁਦ ਨਿਗਰਾਨ ਬਣੇ, ਤੇ ਸਨਕ ਆਦਿ ਯੱਗ ਦੇ ਸਦੱਸ ਬਣੇ। ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਨੇ ਚਮਸ ਤੇ ਅਧਵਰਯੁ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਯੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਨੌ ਦੇਵੀਆਂ, ਜੋ ਕਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਸੋਮ ਦੀ ਰੂਪ-ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ, ਸੀਨੀਵਾਲੀ ਨੇ ਕਰਦਮ ਨੂੰ, ਦਯੁਤੀ ਨੇ ਵਿਭਾਵਸੁ ਨੂੰ, ਤੁਸ਼ਟੀ ਨੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਧਾਤਾ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੂੰ, ਕੁਹੂ ਨੇ ਹਵਿਸ਼ਮਤ ਨੂੰ, ਕੀਰਤੀ ਨੇ ਜਯੰਤ ਨੂੰ, ਵਾਸੁ ਨੇ ਮਰੀਚੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਸੋਮ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕੇ, ਨਾ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ, ਸੋਮ ਨੇ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਹਾਨ ਤਪ ਨਾਲ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਅਨੋਖੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਸਵਾਮੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਸੋਮ ਇਕ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚੌੜੀਆਂ ਨੀਭਾਂ ਤੇ ਉਭਰੇ ਸ੍ਰੀਅੰਗਾਂ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੰਨੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕਿ ਫੁੱਲ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਵੀ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਤਾਰਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਮੋਹਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਕਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਨ-ਸਾਨ ਥਾਂ ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ। ਤਾਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ, ਸੋਮ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਫਿਰ ਸੋਮ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਪਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਤਾਰਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਸਭਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸੋਮ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕੇ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਜਾਦੂ, ਹਥਿਆਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ, ਨਾ ਹੀ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕੇ। ਫਿਰ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਾਪਸ ਮੰਗੀ, ਪਰ ਸੋਮ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਧਿਆ, ਮਾਰੁਤ, ਲੋਕਪਾਲ ਆਦਿ ਸਭ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਵੀ ਸੋਮ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਨੇਕ ਰੁਦ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਮਦੇਵ, ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨਾਲ ਸਨੇਹ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਗਏ। ਪਰ ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਜਾਗਵ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ, ਸੋਮ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈ, ਚਿਹਰਾ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਗਣੇਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਚੌਵੀ ਤੇ ਸੱਠ ਟੋਲੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਗਏ। ਸੋਮ ਵੀ, ਵਟਾਲ, ਯਕਸ਼, ਸੱਪ, ਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਦਮ ਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬੁੜਾ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ, ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ-ਦੈਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਸ਼ਨੀ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸੱਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਟਾਪੂ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਪਿਨਾਕੀ (ਸ਼ਿਵ) ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੋਮ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਭਾਰੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ, ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟੇ ਗਏ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਤੱਕ ਸਾੜਦੇ ਗਏ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਸ਼ਿਰਸ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ, ਤਾਂ ਸੋਮ ਨੇ ਅਟੱਲ ਸੋਮ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ, ਸਮੁੰਦਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸਤਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਵਧਦੇ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਘਬਰਾ ਗਏ। ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਆ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਸੋਮ, ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ, ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਲਿਆਇਆ?" "ਤੂੰ ਜੋ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਸੋਮ, ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੱਕਣ ਲਈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰਹਿ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇਂਗਾ। ਹੁਣ, ਇਸ ਝਗੜੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਪਤਨੀ ਵਾਕਪਤੀ (ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ) ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ—ਪਰਾਈ ਵਸਤੂ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਾਜ ਨਹੀਂ।