ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଯୋ ଵା ଶୃଣୋତ୍ଯଥ ପଠେତ୍ତୁ ଵା କଲ୍ପକୋଟିଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଯିଏ ଦ୍ବିଜମାନେଙ୍କୁ ଏହି କଥା ଶୁଣାଇଥାଏ, କିମ୍ବା ନିଜେ ଶୁଣିଥାଏ, କିମ୍ବା ପଢିଥାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ଏକ ଶତ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
କସ୍ମିନ୍କାଲେ ଚ ତଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧମ୍ ଅନନ୍ତଫଲଦଂ ଭଵେତ୍ କସ୍ମିନ୍ଵାସରଭାଗେ ତୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧକୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧମାଚରେତ୍ ତୀର୍ଥେଷୁ କେଷୁ ଚ କୃତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ବହୁଫଲଂ ଭଵେତ୍
କେଉଁ ସମୟରେ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅନେକ ଫଳ ଦେଇଥାଏ? ଦିନର କେଉଁ ଅଂଶରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ? କେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ବହୁ ଫଳ ମିଳେ?
ଅପରାହ୍ଣେ ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଅଭିଜିଦ୍ରୌହିଣୋଦଯେ ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଦୀଯତେ ତତ୍ର ତଦକ୍ଷଯମୁଦାହୃତମ୍
ଅପରାହ୍ଣ ସମୟରେ, ଅଭିଜିତ କିମ୍ବା ରୌହିଣୀ ଉଦୟ ହେବାବେଳେ ଯେ କିଛି ଦିଆଯାଏ, ତାହା କ୍ଷୟ ହୁଏନା ବୋଲି କହାଯାଇଛି।
ତୀର୍ଥାନି ଯାନି ଶସ୍ତାନି ପିତୄଣାଂ ଵଲ୍ଲଭାନି ଚ ନାମତସ୍ତାନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସଂକ୍ଷେପେଣ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ବିଜମାନେ, ମୁଁ ଏବେ ସଂକ୍ଷେପରେ ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକର ନାମ କହିବି, ଯେଉଁଗୁଡିକ ଶୁଭ ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ପିତୃତୀର୍ଥଂ ଗଯା ନାମ ସର୍ଵତୀର୍ଥଵରଂ ଶୁଭମ୍ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଦେଵଦେଵେଶଃ ସ୍ଵଯମେଵ ପିତାମହଃ
ପିତୃତୀର୍ଥ ଗୟା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶୁଭ; ଏଠାରେ ଦେବଦେବ ଓ ପିତାମହ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି।
ତତ୍ରୈଷା ପିତୃଭିର୍ଗୀତା ଗାଥା ଭାଗମଭୀପ୍ସୁଭିଃ
ଏଠି, ଏହି ଗୀତିକା ପିତୃମାନେ ତାଙ୍କ ଅଂଶ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି ଗାଇଥିଲେ।
ଏଷ୍ଟଵ୍ଯା ବହଵଃ ପୁତ୍ରା ଯଦ୍ଯେକୋ ଽପି ଗଯାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ଯଜେତ ଵାଶ୍ଵମେଧେନ ନୀଲଂ ଵା ଵୃଷମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ଅନେକ ପୁଅ ଚାହିଁବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏକ ପୁଅ ମାତ୍ର ଗୟାକୁ ଯାଇଥିଲେ, କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, କିମ୍ବା ନୀଳ ବୃଷ ଛାଡିଥିଲେ, ତାହା ଉତ୍ତମ।
ତଥା ଵାରାଣସୀ ପୁଣ୍ଯା ପିତୄଣାଂ ଵଲ୍ଲଭା ସଦା ଯତ୍ରାଵିମୁକ୍ତସାଂନିଧ୍ଯଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦମ୍
ଏହିପରି ଭାବରେ, ବାରାଣସୀ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ଏଠାରେ ଅବିମୁକ୍ତର ସାନିଧ୍ୟ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ପିତୄଣାଂ ଵଲ୍ଲଭଂ ତଦ୍ଵତ୍ ପୁଣ୍ଯଂ ଚ ଵିମଲେଶ୍ଵରମ୍ ପିତୃତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଯାଗଂ ତୁ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦମ୍
ଏହିପରି ଭାବରେ, ବିମଳେଶ୍ୱର ପବିତ୍ର ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ପିତୃତୀର୍ଥ ପ୍ରୟାଗ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଵଟେଶ୍ଵରସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍ ମାଧଵେନ ସମନ୍ଵିତଃ ଯୋଗନିଦ୍ରାଶଯସ୍ତଦ୍ଵତ୍ ସଦା ଵସତି କେଶଵଃ
ବଟେଶ୍ୱରରେ ଭଗବାନ ମାଧବ ସହିତ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ସଦା ବସିଛନ୍ତି; କେଶବ ମଧ୍ୟ ଏଠି ବସିଥାନ୍ତି।
ଦଶାଶ୍ଵମେଧିକଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରଂ ତଥୈଵ ଚ ନନ୍ଦାଥ ଲଲିତା ତଦ୍ଵତ୍ ତୀର୍ଥଂ ମାଯାପୁରୀ ଶୁଭା
ଦଶାଶ୍ୱମେଧିକ, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର, ଏହିପରି ନନ୍ଦା ଓ ଲଳିତା, ଏବଂ ମାୟାପୁରୀ ଶୁଭ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ।
ତଥା ମିତ୍ରପଦଂ ନାମ ତତଃ କେଦାରମୁତ୍ତମମ୍ ଗଙ୍ଗାସାଗରମିତ୍ଯାହୁଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥମଯଂ ଶୁଭମ୍
ଏହିପରି ମିତ୍ରପଦ ନାମକ ସ୍ଥାନ, ତାପରେ ଉତ୍ତମ କେଦାର, ଓ ଗଙ୍ଗାସାଗର ନାମକ ସ୍ଥାନ; ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଏଠି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଓ ଶୁଭ।
ତୀର୍ଥଂ ବ୍ରହ୍ମସରସ୍ତଦ୍ଵଚ୍ ଛତଦ୍ରୁସଲିଲେ ହ୍ରଦେ ତୀର୍ଥଂ ତୁ ନୈମିଷଂ ନାମ ସର୍ଵତୀର୍ଥଫଲପ୍ରଦମ୍
ବ୍ରହ୍ମସରସ୍ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଏହିପରି ଶତଦ୍ରୁ ଜଳରେ, ଏବଂ ନୈମିଷ ନାମକ ହ୍ରଦ; ଏଗୁଡିକ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଗଙ୍ଗୋଦ୍ଭେଦସ୍ତୁ ଗୋମତ୍ଯାଂ ଯତ୍ରୋଦ୍ଭୂତଃ ସନାତନଃ ତଥା ଯଜ୍ଞଵରାହସ୍ତୁ ଦେଵଦେଵଶ୍ଚ ଶୂଲଭୃତ୍
ଗୋମତୀରେ ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ପତି, ଯେଉଁଠାରେ ସନାତନ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଏହିପରି ଯଜ୍ଞବରାହ ଓ ଦେବଦେବ ଶୂଳଧାରୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଯତ୍ର ତତ୍କାଞ୍ଚନଂ ଦ୍ଵାରମ୍ ଅଷ୍ଟାଦଶଭୁଜୋ ହରଃ ନେମିସ୍ତୁ ହରିଚକ୍ରସ୍ଯ ଶୀର୍ଣା ଯତ୍ରାଭଵତ୍ପୁରା
ଏଠି ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାର, ଯେଉଁଠାରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଭୁଜା ହରା ଦଣ୍ଡାୟମାନ; ଏଠି ହରିଙ୍କ ଚକ୍ରର ନେମି ଭାଗ ଭାଗି ଯାଇଥିଲା।
ତଦେତନ୍ନୈମିଷାରଣ୍ଯଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥନିଷେଵିତମ୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ତତ୍ରାପି ଵାରାହସ୍ଯ ତୁ ଦର୍ଶନମ୍
ଏହି ନୈମିଷ ଅରଣ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏଠି ଦେବଦେବ ବରାହଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳେ।
ଯଃ ପ୍ରଯାତି ସ ପୂତାତ୍ମା ନାରାଯଣପଦଂ ଵ୍ରଜେତ୍ କୃତଶୌଚଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପନିଷୂଦନମ୍
ଯିଏ ଏଠିକୁ ଯାଏ, ସେ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ହୁଏ, ନାରାୟଣଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ପାପର ନାଶ ପାଏ।
ଯତ୍ରାସ୍ତେ ନାରସିଂହସ୍ତୁ ସ୍ଵଯମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ ତୀର୍ଥମିକ୍ଷୁମତୀ ନାମ ପିତୄଣାଂ ଵଲ୍ଲଭଂ ସଦା
ଏଠି ନାରସିଂହ ନିଜେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଭାବରେ ବସିଛନ୍ତି; ଇକ୍ଷୁମତୀ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସଦା ପିତୃମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ସଂଗମେ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଗଙ୍ଗାଯାଃ ପିତରଃ ସଦା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥସମନ୍ଵିତମ୍
ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପିତୃଗଣ ସଦା ବସିଥାନ୍ତି, ସେଇ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଗୁଣ ଥିବା ଏକ ମହାତୀର୍ଥ।
ତଥା ଚ ସରଯୂଃ ପୁଣ୍ଯା ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତା ଇରାଵତୀ ନଦୀ ତଦ୍ଵତ୍ ପିତୃତୀର୍ଥାଧିଵାସିନୀ
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜିତ ପବିତ୍ର ସରୟୂ ଏବଂ ଇରାବତୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ପିତୃତୀର୍ଥ ରୂପେ ପରିଚିତ।
ଯମୁନା ଦେଵିକା କାଲୀ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଦୃଷଦ୍ଵତୀ ନଦୀ ଵେଣୁମତୀ ପୁଣ୍ଯା ପରା ଵେତ୍ରଵତୀ ତଥା
ଯମୁନା, ଦେବିକା, କାଳୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଦୃଷଦ୍ବତୀ, ବେଣୁମତୀ ଏବଂ ଅତି ପବିତ୍ର ବେତ୍ରବତୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟ।
ପିତୄଣାଂ ଵଲ୍ଲଭା ହ୍ଯ୍ ଏତାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ କୋଟିଗୁଣା ମତାଃ ଜମ୍ବୂମାର୍ଗଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍ର ମାର୍ଗୋ ହି ଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀ ପିତୃମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏଠାରେ କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଗୁଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଜମ୍ବୁମାର୍ଗ ମଧ୍ୟ ଅତି ପବିତ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ପଥ ଚିହ୍ନିତ।
ଅଦ୍ଯାପି ପିତୃତୀର୍ଥଂ ତତ୍ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦମ୍ ନୀଲକୁଣ୍ଡମିତି ଖ୍ଯାତଂ ପିତୃତୀର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏଠି ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ପିତୃତୀର୍ଥ ରହିଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଏହା 'ନୀଳକୁଣ୍ଡ' ନାମରେ ପରିଚିତ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।
ଵଂଶୋଦ୍ଭେଦଂ ହରୋଦ୍ଭେଦଂ ଗଙ୍ଗୋଦ୍ଭେଦଂ ମହାଫଲମ୍ ଭଦ୍ରେଶ୍ଵରଂ ଵିଷ୍ଣୁପଦଂ ନର୍ମଦାଦ୍ଵାରମେଵ ଚ
ବଂଶ ଭାଙ୍ଗା, ହର ଭାଙ୍ଗା, ଗଙ୍ଗା ଭାଙ୍ଗା—ଏଗୁଡିକ ମହାଫଳଦାୟି। ଭଦ୍ରେଶ୍ୱର, ବିଷ୍ଣୁପଦ ଏବଂ ନର୍ମଦା ଦ୍ୱାର ମଧ୍ୟ।
ଗଯାପିଣ୍ଡପ୍ରଦାନେନ ସମାନ୍ଯାହୁର୍ମହର୍ଷଯଃ ଏତାନି ପିତୃତୀର୍ଥାନି ସର୍ଵପାପହରାଣି ଚ
ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ, ମହାର୍ଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ପିତୃତୀର୍ଥ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ।
ସ୍ମରଣାଦପି ଲୋକାନାଂ କିମ୍ ଉ ଶ୍ରାଦ୍ଧକୃତାଂ ନୃଣାମ୍ ଓଂକାରଂ ପିତୃତୀର୍ଥଂ ଚ କାଵେରୀ କପିଲୋଦକମ୍
ମାନବମାନେ ଏହି ତୀର୍ଥମାନେକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ମହତ୍ ଫଳ ମିଳେ, ତେବେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ କହିବି! ଓଁକାର, ପିତୃତୀର୍ଥ ଏବଂ କାବେରୀ ନଦୀର କପିଳ ଜଳ।
ସମ୍ଭେଦଶ୍ ଚଣ୍ଡଵେଗାଯାସ୍ ତଥୈଵାମରକଣ୍ଟକମ୍ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରାଚ୍ଛତଗୁଣଂ ତସ୍ମିନ୍ସ୍ନାନାଦିକଂ ଭଵେତ୍
ଚଣ୍ଡବେଗା ନଦୀର ସମ୍ମିଳନ, ଏହିପରି ଅମରକଣ୍ଟକ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ ଫଳଦାୟକ।
ଶୁକ୍ରତୀର୍ଥଂ ଚ ଵିଖ୍ଯାତଂ ତୀର୍ଥଂ ସୋମେଶ୍ଵରଂ ପରମ୍ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିହରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶତକୋଟିଫଲାଧିକମ୍
ଶୁକ୍ରତୀର୍ଥ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୋମେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ, ଏହା ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରେ, ଅତି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶତ କୋଟି ଗୁଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଦାନେ ତଥା ହୋମେ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯେ ଜଲସଂନିଧୌ କାଯାଵରୋହଣଂ ନାମ ତଥା ଚର୍ମଣ୍ଵତୀ ନଦୀ
ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଦାନ, ହୋମ, ଅଧ୍ୟୟନ, ଜଳ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ, ଶରୀର ଅବତରଣ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଚର୍ମଣ୍ବତୀ ନଦୀ।
ଗୋମତୀ ଵରଣା ତଦ୍ଵତ୍ ତୀର୍ଥମୌଶନସଂ ପରମ୍ ଭୈରଵଂ ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗଂ ଚ ଗୌରୀତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
ଗୋମତୀ, ବରଣା, ଏହିପରି ମଉଶନସ ତୀର୍ଥ, ଭୈରବ, ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ଗୌରୀତୀର୍ଥ।