ଅରିଷ୍ଟୋ ବଲିପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଵରିଷ୍ଠୋ ଽଦ୍ରିଶିଲାଯୁଧଃ ଯୁଦ୍ଧାଯାଭିମୁଖସ୍ତସ୍ଥୌ ଧରାଧରଵିକମ୍ପନଃ
ବଳିଙ୍କ ପୁଅ ଅରିଷ୍ଟ, ପାହାଡ଼ ଶିଳାକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସାମ୍ନାକୁ ଦାଉଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ଭୂମି ଓ ପାହାଡ଼ ଅନ୍ନଦିଆ ହେଲା।
କିଶୋରସ୍ତ୍ଵତିସଂହର୍ଷାତ୍ କିଶୋର ଇତି ଚୋଦିତଃ ସବଲା ଦାନଵାଶ୍ଚୈଵ ସଂନହ୍ଯନ୍ତେ ଯଥାକ୍ରମମ୍
କିଶୋର ବହୁତ ଉତ୍ସାହରେ 'କିଶୋର' ବୋଲି ଡାକାଯାଇଥିଲେ; ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ କ୍ରମକ୍ରମେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଅଭଵଦ୍ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ରଵିରିଵୋଦିତଃ ଲମ୍ବସ୍ତୁ ନଵମେଘାଭଃ ପ୍ରଲମ୍ବାମ୍ବରଭୂଷଣଃ
ଦାନବ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଲମ୍ବ ନୂତନ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଗାଢ଼ କଳା ଅମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ଉଦୟତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଦୈତ୍ଯଵ୍ଯୂହଗତୋ ଭାତି ସନୀହାର ଇଵାଂଶୁମାନ୍ ସ୍ଵର୍ଭାନୁରାସ୍ଯଯୋଧୀ ତୁ ଦଶନୋଷ୍ଠେକ୍ଷଣାଯୁଧଃ
ଦାନବ ଭିନ୍ନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସ୍ୱର୍ଭାନୁ କୁହୁଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ, ମୁଁହ, ଦାନ୍ତ, ଓଠ ଓ ଚକ୍ଷୁ ରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ହସଂସ୍ତିଷ୍ଠତି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ପ୍ରମୁଖେ ସ ମହାଗ୍ରହଃ ଅନ୍ଯେ ହଯଗତାସ୍ତତ୍ର ଗଜସ୍କନ୍ଧଗତାଃ ପରେ
ସେ ମହାଗ୍ରହ ଦାନବମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ହସିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ, କିଛି ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ।
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଗତାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଵରାହର୍କ୍ଷେଷୁ ଚାପରେ କେଚିତ୍ଖରୋଷ୍ଟ୍ରଯାତାରଃ କେଚିଚ୍ଛ୍ଵାପଦଵାହନାଃ
କିଛି ଦାନବ ସିଂହ ଓ ବାଘ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ, କିଛି ଶୂକର ଓ ଭାଲୁ ଉପରେ, କିଛି ଗଧା ଓ ଉଠ ଉପରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁ ଉପରେ ବସିଥିଲେ।
ପତ୍ତିନସ୍ତ୍ଵପରେ ଦୈତ୍ଯା ଭୀଷଣା ଵିକୃତାନନାଃ ଏକପାଦାର୍ଧପାଦାଶ୍ଚ ନନୃତୁର୍ଯୁଦ୍ଧକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ଅନ୍ୟ କିଛି ଦାନବ ପଦାତି ଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଓ ବିକୃତ ମୁହଁ ଥିଲା; କିଛି ଏକପାଏଁ, କିଛି ଅଧାପାଏଁ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଗ୍ରହରେ ନାଚୁଥିଲେ।
ଆସ୍ଫୋଟଯନ୍ତୋ ବହଵଃ କ୍ଷ୍ଵେଡନ୍ତଶ୍ଚ ତଥା ପରେ ହୃଷ୍ଟଶାର୍ଦୂଲନିର୍ଘୋଷା ନେଦୁର୍ଦାନଵପୁଂଗଵାଃ
ଅନେକ ଦାନବ ତାଳି ମାଡ଼ୁଥିଲେ, କିଛି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ; ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ବାଘ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନିରେ ଡାକୁଥିଲେ।
ତେ ଗଦାପରିଘୈରୁଗ୍ରୈଃ ଶିଲାମୁସଲପାଣଯଃ ବାହୁଭିଃ ପରିଘାକାରୈସ୍ ତର୍ଜଯନ୍ତି ସ୍ମ ଦେଵତାଃ
ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଓ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ନେଇ, ପାଥର ଓ ମୁସଳ ଧରି, ତାଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଭଳି ହାତ ଉଠାଇ ଦେବତାମାନୋକୁ ଧମକ ଦେଉଥିଲେ।
ପାଶୈଃ ପ୍ରାସୈଶ୍ଚ ପରିଘୈସ୍ ତୋମରାଙ୍କୁଶପଟ୍ଟିଶୈଃ ଚିକ୍ରୀଡୁସ୍ତେ ଶତଘ୍ନୀଭିଃ ଶତଧାରୈଶ୍ଚ ମୁଦ୍ଗରୈଃ
ସେମାନେ ପାଶ, ବାଣ, ଦଣ୍ଡ, ତୋମାର, ଅଙ୍କୁଶ, କୁଟାର ଓ ଶତଘ୍ନୀ, ଅନେକ ଧାର ଥିବା ମୁସଳ ନେଇ ଖେଳୁଥିଲେ।
ଗଣ୍ଡଶୈଲୈଶ୍ଚ ଶୈଲୈଶ୍ଚ ପରିଘୈଶ୍ଚୋତ୍ତମାଯସୈଃ ଚକ୍ରୈଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯପ୍ରଵରାଶ୍ ଚକ୍ରୁର୍ ଆନନ୍ଦିତଂ ବଲମ୍
ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ା, ପାଥର, ଉତ୍ତମ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଓ ଚକ୍ର ନେଇ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନମାନେ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଦେଲେ।
ଏତଦ୍ଦାନଵସୈନ୍ଯଂ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଯୁଦ୍ଧମଦୋତ୍କଟମ୍ ଦେଵାନଭିମୁଖେ ତସ୍ଥୌ ମେଘାନୀକମିଵୋଦ୍ଧତମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ସେନା, ଯୁଦ୍ଧ ମଦରେ ମତ୍ତ, ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ମେଘ ଦଳ ଭଳି ଉତ୍ସାହରେ ଦାଉଡ଼ିଲେ।
ତଦଦ୍ଭୁତଂ ଦୈତ୍ଯସହସ୍ରଗାଢଂ ଵାଯ୍ଵଗ୍ନିଶୈଲାମ୍ବୁଦତୋଯକଲ୍ପମ୍ ବଲଂ ରଣୌଘାଭ୍ଯୁଦଯେ ଽଭ୍ଯୁଦୀର୍ଣଂ ଯୁଯୁତ୍ସଯୋନ୍ମତ୍ତମ୍ ଇଵାବଭାସେ
ହଜାର ଦାନବର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ଘନ ଶକ୍ତି, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ପାହାଡ଼, ମେଘ ଓ ଜଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧ ତାଣିରେ ସେମାନେ ମତ୍ତ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଶ୍ରୁତସ୍ତେ ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରୋ ରଵିନନ୍ଦନ ସୁରାଣାମପି ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଶୃଣୁ
ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ଦାନବ ସେନାର ବିସ୍ତାର ତୁମେ ଶୁଣିଛ; ଏବେ ଦେବତାଙ୍କ ବୈଷ୍ଣବ ସେନାର ବିସ୍ତାର ଶୁଣ।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ମହାବଲୌ ସବଲାଃ ସାନୁଗାଶ୍ଚୈଵ ସଂନହ୍ଯନ୍ତ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ସେମାନଙ୍କ ସେନା ଓ ସାଥୀମାନେ ସହିତ କ୍ରମକ୍ରମେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ପୁରୁହୂତସ୍ତୁ ପୁରତୋ ଲୋକପାଲଃ ସହସ୍ରଦୃକ୍ ଗ୍ରାମଣୀଃ ସର୍ଵଦେଵାନାମ୍ ଆରୁରୋହ ସୁରଦ୍ଵିପମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ନେତା, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଲୋକପାଳ ପୁରୁହୂତ ସେନାର ଆଗରେ ଦିବ୍ୟ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ମଧ୍ଯେ ଚାସ୍ଯ ରଥଃ ସର୍ଵପକ୍ଷିପ୍ରଵରହଂସଃ ସୁଚାରୁଚକ୍ରଚରଣୋ ହେମଵଜ୍ରପରିଷ୍କୃତଃ
ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା ରଥ, ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହଂସ ଦ୍ୱାରା ଟଣାଯାଉଥିଲା, ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ର ଓ ପାଦ ଥିଲା, ସୁନା ଭଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।
ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷୌଘୈର୍ ଅନୁଯାତଃ ସହସ୍ରଶଃ ଦୀପ୍ତିମଦ୍ଭିଃ ସଦସ୍ଯୈଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଭିରଭିଷ୍ଟୁତଃ
ହଜାର-ହଜାର ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷ ଦଳ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଥିଲେ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସଭ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।
ଵଜ୍ରଵିସ୍ଫୂର୍ଜିତୋଦ୍ଭୂତୈର୍ ଵିଦ୍ଯୁଦିନ୍ଦ୍ରାଯୁଧୋଦିତୈଃ ଯୁକ୍ତୋ ବଲାହକଗଣୈଃ ପର୍ଵତୈରିଵ କାମଗୈଃ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚମକ ଓ ବଜ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱ ଗର୍ଜନ ସହିତ ମେଘମାନେ ଯେପରି ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥିବା ପାହାଡ଼ମାନେ ମିଶିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଯମାରୂଢଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ପର୍ଯେତି ସକଲଂ ଜଗତ୍ ହଵିର୍ଧାନେଷୁ ଗାଯନ୍ତି ଵିପ୍ରା ମଖମୁଖେ ସ୍ଥିତାଃ
ଯମଙ୍କ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସେ ଭଗବାନ୍ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାନ୍ତି; ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଖର ଆଗରେ ଦାଁଡ଼ି ତାଙ୍କର ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି।
ସ୍ଵର୍ଗେ ଶକ୍ରାନୁଯାତେଷୁ ଦେଵତୂର୍ଯନିନାଦିଷୁ ସୁନ୍ଦର୍ଯଃ ପରିନୃତ୍ଯନ୍ତି ଶତଶୋ ଽପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ସ୍ୱର୍ଗରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ସହିତ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଦେବତାଙ୍କ ବାଜା ଲାଗିଥାଏ, ଶତଶଃ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।
କେତୁନା ନାଗରାଜେନ ରାଜମାନୋ ଯଥା ରଵିଃ ଯୁକ୍ତୋ ହଯସହସ୍ରେଣ ମନୋମାରୁତରଂହସା
ନାଗରାଜ ଧ୍ୱଜା ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶୋଭିତ, ହଜାରଟି ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା, ମନ ଓ ପବନ ସ୍ପୀଡରେ ଚଳିଥାଏ।
ସ ସ୍ଯନ୍ଦନଵରୋ ଭାତି ଗୁପ୍ତୋ ମାତଲିନା ତଦା କୃତ୍ସ୍ନଃ ପରିଵୃତୋ ମେରୁର୍ ଭାସ୍କରସ୍ଯେଵ ତେଜସା
ସେ ଉତ୍ତମ ରଥ ମାତଳିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଏ; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଇଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ ଭିତରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଯମସ୍ତୁ ଦଣ୍ଡମୁଦ୍ଯମ୍ଯ କାଲଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ମୁଦ୍ଗରମ୍ ତସ୍ଥୌ ସୁରଗଣାନୀକେ ଦୈତ୍ଯାନ୍ନାଦେନ ଭୀଷଯନ୍
ଯମ ଦଣ୍ଡ ଉଠାଇ ଓ କାଳ ଯୁକ୍ତ ଗଦା ଧରି, ଦେବତାଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଦାଁଡ଼ି ଦେଇ, ଦାନବମାନେ ଭୟଭୀତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ଜନ କରିଥିଲେ।
ଚତୁର୍ଭିଃ ସାଗରୈର୍ଯୁକ୍ତୋ ଲେଲିହାନୈଶ୍ଚ ପନ୍ନଗୈଃ ଶଙ୍ଖମୁକ୍ତାଙ୍ଗଦଧରୋ ବିଭ୍ରତ୍ତୋଯମଯଂ ଵପୁଃ
ଚାରିଟି ସାଗର ଓ ଚାଟିବା ନାଗମାନେ ସହିତ, ଶଂଖ ଓ ମୁକ୍ତା ଅଙ୍ଗଦ ପିନ୍ଧି, ଜଳର ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
କାଲପାଶାନ୍ସମାଵିଧ୍ଯନ୍ ହଯୈଃ ଶଶିକରୋପମୈଃ ଵାଯ୍ଵୀରିତୈର୍ ଜଲାକାରୈଃ କୁର୍ଵଂଲ୍ଲୀଲାଃ ସହସ୍ରଶଃ
କାଳପାଶ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ଚନ୍ଦ୍ରପରି ଘୋଡ଼ା, ପବନ ଗତିରେ ଓ ଜଳ ଆକୃତିରେ, ସେ ହଜାର-ହଜାର ଖେଳ କରୁଛନ୍ତି।
ପାଣ୍ଡୁରୋଦ୍ଧୂତଵସନଃ ପ୍ରଵାଲରୁଚିରାଙ୍ଗଦଃ ମଣିଶ୍ଯାମୋତ୍ତମଵପୁର୍ ହରିଭାରାର୍ପିତୋ ଵରଃ
ଧଳା ଉଠା ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପ୍ରବାଳ ଭଳି ଅଙ୍ଗଦ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ମଣିପରି କଳା ଦେହ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ଭାର ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ଵରୁଣଃ ପାଶଧୃଙ୍ ମଧ୍ଯେ ଦେଵାନୀକସ୍ଯ ତସ୍ଥିଵାନ୍ ଯୁଦ୍ଧଵେଲାମଭିଲଷନ୍ ଭିନ୍ନଵେଲ ଇଵାର୍ଣଵଃ
ବରୁଣ, ପାଶ ଧରି, ଦେବସେନା ମଧ୍ୟରେ ଦାଁଡ଼ି ରହି, ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ଆଶା କରୁଥିଲେ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ସମୁଦ୍ର କୂଳ ପରି।
ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସସୈନ୍ଯେନ ଗୁହ୍ଯକାନାଂ ଗଣୈରପି ଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ଶଙ୍ଖପଦ୍ମାଭ୍ଯାଂ ନିଧୀନାମଧିପଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସ ସେନା, ଗୁହ୍ୟକମାନେ ସହିତ, ଧନର ମହାପ୍ରଭୁ ଶଂଖ ଓ ପଦ୍ମ ଧରି ଶୋଭିତ।
ରାଜରାଜେଶ୍ଵରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗଦାପାଣିରଦୃଶ୍ଯତ ଵିମାନଯୋଧୀ ଧନଦୋ ଵିମାନେ ପୁଷ୍ପକେ ସ୍ଥିତଃ
ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟର ରାଜା, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଗଦା ହାତରେ ଧରି, ଧନର ଦେବତା, ବିମାନ ଯୋଧା ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ଦାଁଡ଼ି ଦେଖାଯାଇଲେ।