କାର୍ଷ୍ଣାଯସମଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଲୋହେଷାବଦ୍ଧକୂବରମ୍ ତିମିରୋଦ୍ଗାରିକିରଣଂ ଗର୍ଜନ୍ତମିଵ ତୋଯଦମ୍
ଏହା କଳା ଲୋହାରେ ତିଆରି, ଦିବ୍ୟ, ଲୋହାର ନାଭି ଲାଗିଥିଲା, ଅନ୍ଧକାର ଉଠୁଥିବା କିରଣ ଦେଉଥିଲା, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲା।
ଲୋହଜାଲେନ ମହତା ସଗଵାକ୍ଷେଣ ଦଂଶିତମ୍ ଆଯସୈଃ ପରିଘୈଃ ପୂର୍ଣଂ କ୍ଷେପଣୀଯୈଶ୍ଚ ମୁଦ୍ଗରୈଃ
ଏହା ବଡ଼ ଲୋହାର ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲା, ଜାଲି ମଧ୍ୟରେ ଜାଲି ଥିଲା, ଲୋହାର ଦଣ୍ଡ ଓ ଫିଙ୍କିବା ଗଦାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ପ୍ରାସୈଃ ପାଶୈଶ୍ଚ ଵିତତୈର୍ ଅସଂଯୁକ୍ତୈଶ୍ଚ କଣ୍ଟକୈଃ ଶୋଭିତଂ ତ୍ରାସଯାନୈଶ୍ଚ ତୋମରୈଶ୍ଚ ପରଶ୍ଵଧୈଃ
ଏହା ବିସ୍ତୃତ ବଣ୍ଡ ଓ ପାଶ ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇଥିଲା, ଅଯୁକ୍ତ କାଂଟା, ଭୟଙ୍କର ତୀର ଓ କୁଟାରି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଉଦ୍ଯନ୍ତଂ ଦ୍ଵିଷତାଂ ହେତୋର୍ ଦ୍ଵିତୀଯମିଵ ମନ୍ଦରମ୍ ଯୁକ୍ତଂ ଖରସହସ୍ରେଣ ସୋ ଽଧ୍ଯାରୋହଦ୍ରଥୋତ୍ତମମ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଉଠିଥିଲା, ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ପରି, ହଜାର ଗଧା ସହିତ ଯୋକ୍ତ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଵିରୋଚନସ୍ତୁ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଗଦାପାଣିରଵସ୍ଥିତଃ ପ୍ରମୁଖେ ତସ୍ଯ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଦୀପ୍ତଶୃଙ୍ଗ ଇଵାଚଲଃ
ବିରୋଚନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଗଦା ହାତରେ ନେଇ, ସେନାର ଆଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି।
ଯୁକ୍ତଂ ରଥସହସ୍ରେଣ ହଯଗ୍ରୀଵସ୍ତୁ ଦାନଵଃ ସ୍ଯନ୍ଦନଂ ଵାହଯାମାସ ସପତ୍ନାନୀକମର୍ଦନଃ
ହୟଗ୍ରୀବ ଦାନବ ହଜାର ରଥ ସହିତ ଯୋକ୍ତ, ତାଙ୍କ ରଥ ଚଳାଇଲେ, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।
ଵ୍ଯାଯତଂ କିଷ୍କୁସାହସ୍ରଂ ଧନୁର୍ଵିସ୍ଫାରଯନ୍ମହତ୍ ଵରାହଃ ପ୍ରମୁଖେ ତସ୍ଥୌ ସପ୍ରରୋହ ଇଵାଚଲଃ
ବରାହ ଆଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ହଜାର ଧନୁଷ ତାଣି, ବଡ଼ ଧନୁଷ ତଣ୍ଡାଇ, ପର୍ବତ ଶାଖା ପରି।
ଖରସ୍ତୁ ଵିକ୍ଷରନ୍ଦର୍ପାନ୍ ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ରୋଷଜଂ ଜଲମ୍ ସ୍ଫୁରଦ୍ଦନ୍ତୋଷ୍ଠନଯନଃ ସଙ୍ଗ୍ରାମଂ ସୋ ଽଭ୍ଯକାଙ୍କ୍ଷତ
ଗଧା ଗର୍ବ ଝରୁଥିଲା, ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧର ଜଳ ଝରୁଥିଲା, ଦାନ୍ତ, ଓଠ, ଓ ଆଖି କମ୍ପିଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ କରୁଥିଲା।
ତ୍ଵଷ୍ଟା ତ୍ଵଷ୍ଟଗଜଂ ଘୋରଂ ଯାନମାସ୍ଥାଯ ଦାନଵଃ ଵ୍ଯୂହିତୁଂ ଦାନଵଵ୍ଯୂହଂ ପରିଚକ୍ରାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ତ୍ୱଷ୍ଟା ଦାନବ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ତିଆରି ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଦାନବ ସେନାର ବ୍ୟୁହ ଗଠନ କରିବାକୁ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିସୁତଃ ଶ୍ଵେତଃ ଶ୍ଵେତକୁଣ୍ଡଲଭୂଷଣଃ ଶ୍ଵେତଶୈଲପ୍ରତୀକାଶୋ ଯୁଦ୍ଧାଯାଭିମୁଖେ ସ୍ଥିତଃ
ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ ଶ୍ୱେତ, ଶ୍ୱେତ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସାମ୍ନାକୁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।
ଅରିଷ୍ଟୋ ବଲିପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଵରିଷ୍ଠୋ ଽଦ୍ରିଶିଲାଯୁଧଃ ଯୁଦ୍ଧାଯାଭିମୁଖସ୍ତସ୍ଥୌ ଧରାଧରଵିକମ୍ପନଃ
ବଳିଙ୍କ ପୁଅ ଅରିଷ୍ଟ, ପାହାଡ଼ ଶିଳାକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସାମ୍ନାକୁ ଦାଉଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ଭୂମି ଓ ପାହାଡ଼ ଅନ୍ନଦିଆ ହେଲା।
କିଶୋରସ୍ତ୍ଵତିସଂହର୍ଷାତ୍ କିଶୋର ଇତି ଚୋଦିତଃ ସବଲା ଦାନଵାଶ୍ଚୈଵ ସଂନହ୍ଯନ୍ତେ ଯଥାକ୍ରମମ୍
କିଶୋର ବହୁତ ଉତ୍ସାହରେ 'କିଶୋର' ବୋଲି ଡାକାଯାଇଥିଲେ; ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ କ୍ରମକ୍ରମେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଅଭଵଦ୍ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ରଵିରିଵୋଦିତଃ ଲମ୍ବସ୍ତୁ ନଵମେଘାଭଃ ପ୍ରଲମ୍ବାମ୍ବରଭୂଷଣଃ
ଦାନବ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଲମ୍ବ ନୂତନ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଗାଢ଼ କଳା ଅମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ଉଦୟତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଦୈତ୍ଯଵ୍ଯୂହଗତୋ ଭାତି ସନୀହାର ଇଵାଂଶୁମାନ୍ ସ୍ଵର୍ଭାନୁରାସ୍ଯଯୋଧୀ ତୁ ଦଶନୋଷ୍ଠେକ୍ଷଣାଯୁଧଃ
ଦାନବ ଭିନ୍ନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସ୍ୱର୍ଭାନୁ କୁହୁଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ, ମୁଁହ, ଦାନ୍ତ, ଓଠ ଓ ଚକ୍ଷୁ ରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ହସଂସ୍ତିଷ୍ଠତି ଦୈତ୍ଯାନାଂ ପ୍ରମୁଖେ ସ ମହାଗ୍ରହଃ ଅନ୍ଯେ ହଯଗତାସ୍ତତ୍ର ଗଜସ୍କନ୍ଧଗତାଃ ପରେ
ସେ ମହାଗ୍ରହ ଦାନବମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ହସିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ, କିଛି ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ।
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଗତାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଵରାହର୍କ୍ଷେଷୁ ଚାପରେ କେଚିତ୍ଖରୋଷ୍ଟ୍ରଯାତାରଃ କେଚିଚ୍ଛ୍ଵାପଦଵାହନାଃ
କିଛି ଦାନବ ସିଂହ ଓ ବାଘ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ, କିଛି ଶୂକର ଓ ଭାଲୁ ଉପରେ, କିଛି ଗଧା ଓ ଉଠ ଉପରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁ ଉପରେ ବସିଥିଲେ।
ପତ୍ତିନସ୍ତ୍ଵପରେ ଦୈତ୍ଯା ଭୀଷଣା ଵିକୃତାନନାଃ ଏକପାଦାର୍ଧପାଦାଶ୍ଚ ନନୃତୁର୍ଯୁଦ୍ଧକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ଅନ୍ୟ କିଛି ଦାନବ ପଦାତି ଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଓ ବିକୃତ ମୁହଁ ଥିଲା; କିଛି ଏକପାଏଁ, କିଛି ଅଧାପାଏଁ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଗ୍ରହରେ ନାଚୁଥିଲେ।
ଆସ୍ଫୋଟଯନ୍ତୋ ବହଵଃ କ୍ଷ୍ଵେଡନ୍ତଶ୍ଚ ତଥା ପରେ ହୃଷ୍ଟଶାର୍ଦୂଲନିର୍ଘୋଷା ନେଦୁର୍ଦାନଵପୁଂଗଵାଃ
ଅନେକ ଦାନବ ତାଳି ମାଡ଼ୁଥିଲେ, କିଛି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ; ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ବାଘ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନିରେ ଡାକୁଥିଲେ।
ତେ ଗଦାପରିଘୈରୁଗ୍ରୈଃ ଶିଲାମୁସଲପାଣଯଃ ବାହୁଭିଃ ପରିଘାକାରୈସ୍ ତର୍ଜଯନ୍ତି ସ୍ମ ଦେଵତାଃ
ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଓ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ନେଇ, ପାଥର ଓ ମୁସଳ ଧରି, ତାଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଭଳି ହାତ ଉଠାଇ ଦେବତାମାନୋକୁ ଧମକ ଦେଉଥିଲେ।
ପାଶୈଃ ପ୍ରାସୈଶ୍ଚ ପରିଘୈସ୍ ତୋମରାଙ୍କୁଶପଟ୍ଟିଶୈଃ ଚିକ୍ରୀଡୁସ୍ତେ ଶତଘ୍ନୀଭିଃ ଶତଧାରୈଶ୍ଚ ମୁଦ୍ଗରୈଃ
ସେମାନେ ପାଶ, ବାଣ, ଦଣ୍ଡ, ତୋମାର, ଅଙ୍କୁଶ, କୁଟାର ଓ ଶତଘ୍ନୀ, ଅନେକ ଧାର ଥିବା ମୁସଳ ନେଇ ଖେଳୁଥିଲେ।
ଗଣ୍ଡଶୈଲୈଶ୍ଚ ଶୈଲୈଶ୍ଚ ପରିଘୈଶ୍ଚୋତ୍ତମାଯସୈଃ ଚକ୍ରୈଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯପ୍ରଵରାଶ୍ ଚକ୍ରୁର୍ ଆନନ୍ଦିତଂ ବଲମ୍
ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ା, ପାଥର, ଉତ୍ତମ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଓ ଚକ୍ର ନେଇ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନମାନେ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଦେଲେ।
ଏତଦ୍ଦାନଵସୈନ୍ଯଂ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଯୁଦ୍ଧମଦୋତ୍କଟମ୍ ଦେଵାନଭିମୁଖେ ତସ୍ଥୌ ମେଘାନୀକମିଵୋଦ୍ଧତମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ସେନା, ଯୁଦ୍ଧ ମଦରେ ମତ୍ତ, ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ମେଘ ଦଳ ଭଳି ଉତ୍ସାହରେ ଦାଉଡ଼ିଲେ।
ତଦଦ୍ଭୁତଂ ଦୈତ୍ଯସହସ୍ରଗାଢଂ ଵାଯ୍ଵଗ୍ନିଶୈଲାମ୍ବୁଦତୋଯକଲ୍ପମ୍ ବଲଂ ରଣୌଘାଭ୍ଯୁଦଯେ ଽଭ୍ଯୁଦୀର୍ଣଂ ଯୁଯୁତ୍ସଯୋନ୍ମତ୍ତମ୍ ଇଵାବଭାସେ
ହଜାର ଦାନବର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ଘନ ଶକ୍ତି, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ପାହାଡ଼, ମେଘ ଓ ଜଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧ ତାଣିରେ ସେମାନେ ମତ୍ତ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଶ୍ରୁତସ୍ତେ ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରୋ ରଵିନନ୍ଦନ ସୁରାଣାମପି ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଶୃଣୁ
ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ଦାନବ ସେନାର ବିସ୍ତାର ତୁମେ ଶୁଣିଛ; ଏବେ ଦେବତାଙ୍କ ବୈଷ୍ଣବ ସେନାର ବିସ୍ତାର ଶୁଣ।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ମହାବଲୌ ସବଲାଃ ସାନୁଗାଶ୍ଚୈଵ ସଂନହ୍ଯନ୍ତ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ସେମାନଙ୍କ ସେନା ଓ ସାଥୀମାନେ ସହିତ କ୍ରମକ୍ରମେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ପୁରୁହୂତସ୍ତୁ ପୁରତୋ ଲୋକପାଲଃ ସହସ୍ରଦୃକ୍ ଗ୍ରାମଣୀଃ ସର୍ଵଦେଵାନାମ୍ ଆରୁରୋହ ସୁରଦ୍ଵିପମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ନେତା, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଲୋକପାଳ ପୁରୁହୂତ ସେନାର ଆଗରେ ଦିବ୍ୟ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ମଧ୍ଯେ ଚାସ୍ଯ ରଥଃ ସର୍ଵପକ୍ଷିପ୍ରଵରହଂସଃ ସୁଚାରୁଚକ୍ରଚରଣୋ ହେମଵଜ୍ରପରିଷ୍କୃତଃ
ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା ରଥ, ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହଂସ ଦ୍ୱାରା ଟଣାଯାଉଥିଲା, ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ର ଓ ପାଦ ଥିଲା, ସୁନା ଭଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।
ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷୌଘୈର୍ ଅନୁଯାତଃ ସହସ୍ରଶଃ ଦୀପ୍ତିମଦ୍ଭିଃ ସଦସ୍ଯୈଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଭିରଭିଷ୍ଟୁତଃ
ହଜାର-ହଜାର ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷ ଦଳ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଥିଲେ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସଭ୍ୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।
ଵଜ୍ରଵିସ୍ଫୂର୍ଜିତୋଦ୍ଭୂତୈର୍ ଵିଦ୍ଯୁଦିନ୍ଦ୍ରାଯୁଧୋଦିତୈଃ ଯୁକ୍ତୋ ବଲାହକଗଣୈଃ ପର୍ଵତୈରିଵ କାମଗୈଃ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚମକ ଓ ବଜ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱ ଗର୍ଜନ ସହିତ ମେଘମାନେ ଯେପରି ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥିବା ପାହାଡ଼ମାନେ ମିଶିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଯମାରୂଢଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ପର୍ଯେତି ସକଲଂ ଜଗତ୍ ହଵିର୍ଧାନେଷୁ ଗାଯନ୍ତି ଵିପ୍ରା ମଖମୁଖେ ସ୍ଥିତାଃ
ଯମଙ୍କ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସେ ଭଗବାନ୍ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାନ୍ତି; ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଖର ଆଗରେ ଦାଁଡ଼ି ତାଙ୍କର ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି।