ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ସ୍ଥିତଂ ଦେଵଂ ଦିଵ୍ଯେ ଲୋକମଯେ ରଥେ ତେ କୃତାଞ୍ଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ସେଠି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ବିଶ୍ୱରୁପୀ ରଥରେ ଦଣ୍ଡିଥିବା ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି, ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଜଯଶବ୍ଦଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ ସ ତେଷାଂ ତାଂ ଗିରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦୈଵତଦୈଵତମ୍
ଜୟଧ୍ୱନି କରି ସେମାନେ ଶରଣ ନେଲେ। ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ମନଶ୍ଚକ୍ରେ ଵିନାଶାଯ ଦାନଵାନାଂ ମହାମୃଧେ ଆକାଶେ ତୁ ସ୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଉତ୍ତମଂ ଵପୁରାସ୍ଥିତଃ
ବିଷ୍ଣୁ ମନରେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ ଯେ, ଏହି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବେ। ଆକାଶରେ ଦଣ୍ଡି, ସେ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଉଵାଚ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵାଃ ସପ୍ରତିଜ୍ଞମିଦଂ ଵଚଃ ଶାନ୍ତିଂ ଵ୍ରଜତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ମା ଭୈଷ୍ଟ ମରୁତାଂ ଗଣାଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶପଥ ସହିତ କହିଲେ: 'ଶାନ୍ତିରେ ଯାଅ, ତୁମମାନେ ଭଲ ରୁହ, ମାନେ ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମାରୁତମାନଙ୍କ ଦଳ।'
ଜିତା ମେ ଦାନଵାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ପରିଗୃହ୍ଯତାମ୍ ତେ ତସ୍ଯ ସତ୍ଯସଂଧସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵାକ୍ଯେନ ତୋଷିତାଃ
'ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେକୁ ଜିତିଛି; ଏହି ତିନି ଲୋକ ତୁମମାନେ ଅଧିକାର କର।' ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ଦେଵାଃ ପ୍ରୀତିଂ ସମାଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରାଶ୍ଯାମୃତମିଵୋତ୍ତମମ୍ ତତସ୍ତମଃ ସଂହୃତଂ ତଦ୍ ଵିନେଶୁଶ୍ଚ ବଲାହକାଃ
ଦେବମାନେ ଏମିତି ଆନନ୍ଦ ଲାଗିଲେ, ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମୃତ ଦେଖିଛନ୍ତି। ତାପରେ ଅନ୍ଧାର ହଟିଗଲା ଓ ମେଘମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ପ୍ରଵଵୁଶ୍ଚ ଶିଵା ଵାତାଃ ପ୍ରଶାନ୍ତାଶ୍ଚ ଦିଶୋ ଦଶ ଶୁଦ୍ଧପ୍ରଭାଣି ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ସୋମଶ୍ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍
ମଙ୍ଗଳମୟ ପବନ ବହିଲା, ଦଶଦିଗ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଶୁଭ୍ର ଆଲୋକ ଚମକିଲା, ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ଚଳନ କଲେ।
ନ ଵିଗ୍ରହଂ ଗ୍ରହାଶ୍ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରଶାନ୍ତାଶ୍ଚାପି ସିନ୍ଧଵଃ ଵିରଜସ୍କାଭଵନ୍ମାର୍ଗା ନାକଵର୍ଗାଦଯସ୍ତ୍ରଯଃ
ଗ୍ରହମାନେ ଝଗଡ଼ା କଲେ ନାହିଁ, ନଦୀମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ପଥ ନିର୍ମଳ ହେଲା, ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ଦେବମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଯଥାର୍ଥମୂହୁଃ ସରିତୋ ନାପି ଚୁକ୍ଷୁଭିରେ ଽର୍ଣଵାଃ ଆସଞ୍ଛୁଭାନୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ନରାଣାମନ୍ତରାତ୍ମସୁ
ନଦୀମାନେ ସାଧାରଣ ଭାବେ ବହିଲେ, ସାଗର ଅଶାନ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ, ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଶୁଭ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପଜିଲା।
ମହର୍ଷଯୋ ଵୀତଶୋକା ଵେଦାନ୍ ଉଚ୍ଚୈରଧୀଯତ ଯଜ୍ଞେଷୁ ଚ ହଵିଃ ପାକଂ ଶିଵମାପ ଚ ପାଵକଃ
ମହାର୍ଷିମାନେ ଶୋକରହିତ ହୋଇ, ବେଦ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ପଢ଼ିଲେ; ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନି ହବି ଗ୍ରହଣ କରି ଶୁଭ ହେଲେ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତଧର୍ମାଃ ସଂଵୃତ୍ତା ଲୋକା ମୁଦିତମାନସାଃ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦତ୍ତପ୍ରତିଜ୍ଞସ୍ଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵାରିନିଧନେ ଗିରମ୍
ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, କାରଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶତ୍ରୁନାଶୀ ଶପଥ ଶୁଣି ସେମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ତତୋ ଽଭଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ଦାନଵାଃ ଉଦ୍ଯୋଗଂ ଵିପୁଲଂ ଚକ୍ରୁର୍ ଯୁଦ୍ଧାଯ ଵିଜଯାଯ ଚ
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଥିବା କଥା ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ ଭାରି ପ୍ରସ୍ତୁତି କଲେ।
ମଯସ୍ତୁ କାଞ୍ଚନମଯଂ ତ୍ରିନଲ୍ଵାଯତମକ୍ଷଯମ୍ ଚତୁଶ୍ଚକ୍ରଂ ସୁଵିପୁଲଂ ସୁକଲ୍ପିତମହାଯୁଗମ୍
ମୋ ପାଇଁ ଏକ ସୁନାର ରଥ ଥିଲା, ତିନି ଓ ଅର୍ଧ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଅବିନାଶୀ, ଚାରିଟି ବଡ଼ ଚକା ଥିଲା, ବହୁତ ବଡ଼ ଓ ଭଲଭାବେ ତିଆରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋକ ଥିଲା।
କିଙ୍କିଣୀଜାଲନିର୍ଘୋଷଂ ଦ୍ଵୀପିଚର୍ମପରିଷ୍କୃତମ୍ ରୁଚିରଂ ରତ୍ନଜାଲୈଶ୍ଚ ହେମଜାଲୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍
ସେଇ ରଥରେ ଛୋଟ ଘଣ୍ଟିର ଝିଙ୍କାର ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା, ବାଘ ଓ ଚିତା ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇଥିଲା, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଓ ସୁନାର ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଲାଗୁଥିଲା।
ଈହାମୃଗଗଣାକୀର୍ଣଂ ପକ୍ଷିପଙ୍କ୍ତିଵିରାଜିତମ୍ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରତୂଣୀରଧରଂ ପଯୋଧରଵିନାଦିତମ୍
ସେଠି ଅନେକ ନୀଳଗାୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ଥିଲେ, ପଂକ୍ତି ପଂକ୍ତି ପକ୍ଷୀ ରହିଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଧନୁର ତୁଣୀର ଥିଲା, ମେଘର ଗୁଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ସ୍ଵକ୍ଷଂ ରଥଵରୋଦାରଂ ସୂପସ୍ଥଂ ଗଗନୋପମମ୍ ଗଦାପରିଘସମ୍ପୂର୍ଣଂ ମୂର୍ତିମନ୍ତମିଵାର୍ଣଵମ୍
ସେଇ ରଥର ଅକ୍ଷ ଚଉଡ଼ ଓ ଉଦାର, ଭଲଭାବେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଆକାଶ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଗଦା ଓ ଲୋହାର ଦଣ୍ଡରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସାଗର ଅବତାର ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା।
ହେମକେଯୂରଵଲଯଂ ସ୍ଵର୍ଣମଣ୍ଡଲକୂବରମ୍ ସପତାକଧ୍ଵଜୋପେତଂ ସାଦିତ୍ଯମିଵ ମନ୍ଦରମ୍
ସୁନାର କଙ୍କଣ ଓ ବାହୁଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସୁନାର ଗୋଳ ନାଭି ଥିଲା, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜା ସହିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଗଜେନ୍ଦ୍ରାଭୋଗଵପୁଷଂ କ୍ଵଚିତ୍କେସରିଵର୍ଚସମ୍ ଯୁକ୍ତମୃକ୍ଷସହସ୍ରେଣ ସମୃଦ୍ଧାମ୍ବୁଦନାଦିତମ୍
କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ହାତୀର ରାଜା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସିଂହର ଚମକ ଥିଲା, ହଜାର ଭାଲୁ ସହିତ ଯୋକ୍ତ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା।
ଦୀପ୍ତମାକାଶଗଂ ଦିଵ୍ଯଂ ରଥଂ ପରରଥାରୁଜମ୍ ଅଧ୍ଯତିଷ୍ଠଦ୍ରଣାକାଙ୍କ୍ଷୀ ମେରୁଂ ଦୀପ୍ତ ଇଵାଂଶୁମାନ୍
ସେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଆକାଶରେ ଚାଲୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ରଥ ଭଙ୍ଗ କରିପାରୁଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାୟୀ ଯୋଦ୍ଧା ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେରୁ ପର୍ବତ ଉପରେ ଯେପରି ଚମକେ।
ତାରମୁତ୍କ୍ରୋଶଵିସ୍ତାରଂ ସର୍ଵଂ ହେମମଯଂ ରଥମ୍ ଶୈଲାକାରମସଂବାଧଂ ନୀଲାଞ୍ଜନଚଯୋପମମ୍
ସେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଥ ସୁନାର, ପର୍ବତ ପରି ବଡ଼, ଚଉଡ଼ ଓ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ, କୌଣସି ଅଟକ ନଥିଲା, ନୀଳ ଅଞ୍ଜନ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
କାର୍ଷ୍ଣାଯସମଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଲୋହେଷାବଦ୍ଧକୂବରମ୍ ତିମିରୋଦ୍ଗାରିକିରଣଂ ଗର୍ଜନ୍ତମିଵ ତୋଯଦମ୍
ଏହା କଳା ଲୋହାରେ ତିଆରି, ଦିବ୍ୟ, ଲୋହାର ନାଭି ଲାଗିଥିଲା, ଅନ୍ଧକାର ଉଠୁଥିବା କିରଣ ଦେଉଥିଲା, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲା।
ଲୋହଜାଲେନ ମହତା ସଗଵାକ୍ଷେଣ ଦଂଶିତମ୍ ଆଯସୈଃ ପରିଘୈଃ ପୂର୍ଣଂ କ୍ଷେପଣୀଯୈଶ୍ଚ ମୁଦ୍ଗରୈଃ
ଏହା ବଡ଼ ଲୋହାର ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲା, ଜାଲି ମଧ୍ୟରେ ଜାଲି ଥିଲା, ଲୋହାର ଦଣ୍ଡ ଓ ଫିଙ୍କିବା ଗଦାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ପ୍ରାସୈଃ ପାଶୈଶ୍ଚ ଵିତତୈର୍ ଅସଂଯୁକ୍ତୈଶ୍ଚ କଣ୍ଟକୈଃ ଶୋଭିତଂ ତ୍ରାସଯାନୈଶ୍ଚ ତୋମରୈଶ୍ଚ ପରଶ୍ଵଧୈଃ
ଏହା ବିସ୍ତୃତ ବଣ୍ଡ ଓ ପାଶ ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇଥିଲା, ଅଯୁକ୍ତ କାଂଟା, ଭୟଙ୍କର ତୀର ଓ କୁଟାରି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଉଦ୍ଯନ୍ତଂ ଦ୍ଵିଷତାଂ ହେତୋର୍ ଦ୍ଵିତୀଯମିଵ ମନ୍ଦରମ୍ ଯୁକ୍ତଂ ଖରସହସ୍ରେଣ ସୋ ଽଧ୍ଯାରୋହଦ୍ରଥୋତ୍ତମମ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଉଠିଥିଲା, ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ପରି, ହଜାର ଗଧା ସହିତ ଯୋକ୍ତ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଵିରୋଚନସ୍ତୁ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଗଦାପାଣିରଵସ୍ଥିତଃ ପ୍ରମୁଖେ ତସ୍ଯ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ଦୀପ୍ତଶୃଙ୍ଗ ଇଵାଚଲଃ
ବିରୋଚନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଗଦା ହାତରେ ନେଇ, ସେନାର ଆଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି।
ଯୁକ୍ତଂ ରଥସହସ୍ରେଣ ହଯଗ୍ରୀଵସ୍ତୁ ଦାନଵଃ ସ୍ଯନ୍ଦନଂ ଵାହଯାମାସ ସପତ୍ନାନୀକମର୍ଦନଃ
ହୟଗ୍ରୀବ ଦାନବ ହଜାର ରଥ ସହିତ ଯୋକ୍ତ, ତାଙ୍କ ରଥ ଚଳାଇଲେ, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।
ଵ୍ଯାଯତଂ କିଷ୍କୁସାହସ୍ରଂ ଧନୁର୍ଵିସ୍ଫାରଯନ୍ମହତ୍ ଵରାହଃ ପ୍ରମୁଖେ ତସ୍ଥୌ ସପ୍ରରୋହ ଇଵାଚଲଃ
ବରାହ ଆଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ହଜାର ଧନୁଷ ତାଣି, ବଡ଼ ଧନୁଷ ତଣ୍ଡାଇ, ପର୍ବତ ଶାଖା ପରି।
ଖରସ୍ତୁ ଵିକ୍ଷରନ୍ଦର୍ପାନ୍ ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ରୋଷଜଂ ଜଲମ୍ ସ୍ଫୁରଦ୍ଦନ୍ତୋଷ୍ଠନଯନଃ ସଙ୍ଗ୍ରାମଂ ସୋ ଽଭ୍ଯକାଙ୍କ୍ଷତ
ଗଧା ଗର୍ବ ଝରୁଥିଲା, ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧର ଜଳ ଝରୁଥିଲା, ଦାନ୍ତ, ଓଠ, ଓ ଆଖି କମ୍ପିଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ କରୁଥିଲା।
ତ୍ଵଷ୍ଟା ତ୍ଵଷ୍ଟଗଜଂ ଘୋରଂ ଯାନମାସ୍ଥାଯ ଦାନଵଃ ଵ୍ଯୂହିତୁଂ ଦାନଵଵ୍ଯୂହଂ ପରିଚକ୍ରାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ତ୍ୱଷ୍ଟା ଦାନବ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ତିଆରି ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଦାନବ ସେନାର ବ୍ୟୁହ ଗଠନ କରିବାକୁ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିସୁତଃ ଶ୍ଵେତଃ ଶ୍ଵେତକୁଣ୍ଡଲଭୂଷଣଃ ଶ୍ଵେତଶୈଲପ୍ରତୀକାଶୋ ଯୁଦ୍ଧାଯାଭିମୁଖେ ସ୍ଥିତଃ
ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ ଶ୍ୱେତ, ଶ୍ୱେତ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସାମ୍ନାକୁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।