ଅଗ୍ନିଂ ଚକ୍ଷୁଂ ରଵିର୍ଜ୍ଯୋତିଃ ସାଵିତ୍ରଂ ମିତ୍ରମେଵ ଚ ଅମରଂ ଶରଵୃଷ୍ଟିଂ ଚ ସୁକର୍ଷଂ ଚ ମହାଭୁଜମ୍
ଅଗ୍ନି, ଚକ୍ଷୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆଲୋକ, ସାବିତ୍ରୀ, ମିତ୍ର, ଅମର, ବାଣ ବର୍ଷା କରୁଥିବା, ସୁକର୍ଷ, ଏବଂ ବଳଶାଳୀ ବାହୁ ଥିବା।
ଵିରାଜଂ ଚୈଵ ଵାଚଂ ଚ ଵିଶ୍ଵାଵସୁମତିଂ ତଥା ଅଶ୍ଵମିତ୍ରଂ ଚିତ୍ରରଶ୍ମିଂ ତଥା ନିଷଧନଂ ନୃପ
ବିରାଜ, ବାଣୀ, ବିଶ୍ୱାବସୁ, ମତି, ଅଶ୍ୱମିତ୍ର, ଚିତ୍ରରଶ୍ମି, ନିଷଧନ, ରାଜା।
ହୂଯନ୍ତଂ ଵାଡଵଂ ଚୈଵ ଚାରିତ୍ରଂ ମନ୍ଦପନ୍ନଗମ୍ ବୃହନ୍ତଂ ଵୈ ବୃହଦ୍ରୂପଂ ତଥା ଵୈ ପୂତନାନୁଗମ୍
ହୂୟନ୍ତ, ବାଡ଼ବ, ଚାରିତ୍ର, ମନ୍ଦପନ୍ନଗ, ବୃହନ୍ତ, ବୃହଦ୍ରୂପ, ପୁତନାନୁଗ।
ମରୁତ୍ଵତୀ ପୁରା ଜଜ୍ଞ ଏତାନ୍ଵୈ ମରୁତାଂ ଗଣାନ୍ ଅଦିତିଃ କଶ୍ଯପାଜ୍ଜଜ୍ଞ ଆଦିତ୍ଯାନ୍ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ହି
ମରୁତ୍ବତୀ ପୂର୍ବେ ଏହି ସମସ୍ତ ମରୁତ୍ ଗଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ଅଦିତି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଠାରୁ ବାରଟି ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭଗସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵରୁଣୋ ହ୍ଯର୍ଯମା ରଵିଃ ପୂଷା ମିତ୍ରଶ୍ଚ ଧନଦୋ ଧାତା ପର୍ଜନ୍ଯ ଏଵ ଚ
ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଭଗ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବରୁଣ, ଅର୍ୟମା, ରବି, ପୂଷା, ମିତ୍ର, ଧନଦ, ଧାତା, ପର୍ଜନ୍ୟ।
ଇତ୍ଯେତେ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯା ଵରିଷ୍ଠାସ୍ତ୍ରିଦିଵୌକସଃ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞାତେ ଦ୍ଵୌ ସୁତୌ ଵରୌ
ଏହି ବାରଟି ଆଦିତ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ଆଦିତ୍ୟଙ୍କର ସରସ୍ୱତୀଠାରୁ ଦୁଇଜଣ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ତପଃଶ୍ରେଷ୍ଠୌ ଗୁଣଶ୍ରେଷ୍ଠୌ ତ୍ରିଦିଵସ୍ଯାପି ସଂମତୌ ଦନୁସ୍ତୁ ଦାନଵାଞ୍ଜଜ୍ଞେ ଦିତିର୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ଵ୍ଯଜାଯତ
ତପସ୍ୟା ଓ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ; ଦନୁ ଦାନବମାନଙ୍କୁ, ଦିତି ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
କାଲା ତୁ ଵୈ କାଲକେଯାନ୍ ଅସୁରାନ୍ସୁରସା ତୁ ଵୈ ଅନାଯୁଷାଯାସ୍ତନଯା ଵ୍ଯାଧଯଃ ସୁମହାବଲାଃ
କାଳା କାଳକେୟ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ସୁରସା ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଳ୍ପଆୟୁ ରୋଗମାନଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ସିଂହିକା ଗ୍ରହମାତା ଵୈ ଗନ୍ଧର୍ଵଜନନୀ ମୁନିଃ ତାମ୍ରା ତ୍ଵପ୍ସରସାଂ ମାତା ପୁଣ୍ଯାନାଂ ଭାରତୋଦ୍ଭଵ
ସିଂହିକା ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ମାଆ, ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କର ମାଆ ହେଉଛନ୍ତି ମୁନି; ତାମ୍ରା ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ମାଆ, ପୁଣ୍ୟବତୀମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
କ୍ରୋଧାଯାଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ପିଶାଚାଶ୍ଚୈଵ ପାର୍ଥିଵ ଜଜ୍ଞେ ଯକ୍ଷଗଣାଂଶ୍ଚୈଵ ରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚ ଵିଶାଂପତେ
କ୍ରୋଧାଠାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ପିଶାଚମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ରାଜା; ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ମହାନ ରାଜା।
ଚତୁଷ୍ପଦାନି ସତ୍ତ୍ଵାନି ତଥା ଗାଵସ୍ତୁ ସୌରଭାଃ ସୁପର୍ଣାନ୍ପକ୍ଷିଣଶ୍ଚୈଵ ଵିନତା ଚ ଵ୍ଯଜାଯତ
ଚାରିପାଏଁ ଥିବା ପଶୁମାନେ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଗୋମାନେ; ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ, ଏବଂ ବିନତା ଏମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ମହୀଧରାନ୍ସର୍ଵନାଗାନ୍ ଦେଵୀ କଦ୍ରୂର୍ଵ୍ଯଜାଯତ ଏଵଂ ଵୃଦ୍ଧିଂ ସମଗମନ୍ ଵିଶ୍ଵେ ଲୋକାଃ ପରଂତପ
ଦେବୀ କଦ୍ରୁ ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ଓ ନାଗମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଲୋକର ବୃଦ୍ଧି ହେଲା, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ।
ତଦା ଵୈ ପୌଷ୍କରୋ ରାଜନ୍ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ମହାତ୍ମନଃ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଃ ପୌଷ୍କରସ୍ତେ ମଯା ଦ୍ଵୈପାଯନେରିତଃ
ତାପରେ, ରାଜା, ପୌଷ୍କର ମହାତ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରକଟ ଘଟିଲା; ଏହି ପୌଷ୍କରଙ୍କର ପ୍ରକଟ ଘଟଣାକୁ ମୁଁ, ଦ୍ୱୈପାୟନ, ତୁମକୁ କହିଲି।
ପୁରାଣଃ ପୁରୁଷଶ୍ଚୈଵ ମଯା ଵିଷ୍ଣୁର୍ହରିଃ ପ୍ରଭୁଃ କଥିତସ୍ତେ ଽନୁପୂର୍ଵେଣ ସଂସ୍ତୁତଃ ପରମର୍ଷିଭିଃ
ପୁରାତନ ପୁରୁଷ, ବିଷ୍ଣୁ, ହରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ କ୍ରମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଯେଉଁଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି।
ଯଶ୍ଚେଦମଗ୍ର୍ଯଂ ଶୃଣୁଯାତ୍ ପୁରାଣଂ ସଦା ନରଃ ପର୍ଵସୁ ଗୌରଵେଣ ଅଵାପ୍ଯ ଲୋକାନ୍ସ ହି ଵୀତରାଗଃ ପରତ୍ର ଚ ସ୍ଵର୍ଗଫଲାନି ଭୁଙ୍କ୍ତେ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରାଣକୁ ସଦା ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ରାଗରହିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି ଏବଂ ପରଲୋକରେ ସ୍ୱର୍ଗ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଚକ୍ଷୁଷା ମନସା ଵାଚା କର୍ମଣା ଚ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ ପ୍ରସାଦଯତି ଯଃ କୃଷ୍ଣଂ ତଂ କୃଷ୍ଣୋ ଽନୁପ୍ରସୀଦତି
ଯେ କେହି ଚକ୍ଷୁ, ମନ, ବାଣୀ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପ୍ରକାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି, ସେଠି କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ରାଜା ଚ ଲଭତେ ରାଜ୍ଯମ୍ ଅଧନଶ୍ଚୋତ୍ତମଂ ଧନମ୍ କ୍ଷୀଣାଯୁର୍ଲଭତେ ଚାଯୁଃ ପୁତ୍ରକାମଃ ସୁତଂ ତଥା
ରାଜା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଦରିଦ୍ର ଉତ୍ତମ ଧନ ପାଆନ୍ତି, କ୍ଷୀଣ ଆୟୁ ଥିବା ଲୋକ ଆୟୁ ଲାଭ କରନ୍ତି, ପୁଅ ଆଶା କରୁଥିବା ପିତା ପୁଅ ପାଆନ୍ତି।
ଯଜ୍ଞା ଵେଦାସ୍ତଥା କାମାସ୍ ତପାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଵିଵିଧଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତୋ ଧନାନି ଚ
ଯଜ୍ଞ, ବେଦ, ଇଚ୍ଛା, ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୟା ଲାଭ ହୁଏ; ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ନାନା ପୁଣ୍ୟ ଓ ଧନ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଯଦ୍ଯତ୍କାମଯତେ କିଂଚିତ୍ ତତ୍ତଲ୍ଲୋକେଶ୍ଵରାଦ୍ ଭଵେତ୍ ସର୍ଵଂ ଵିହାଯ ଯ ଇମଂ ପଠେତ୍ପୌଷ୍କରକଂ ହରେଃ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ସେଉଁଠି ସେଇ ଲୋକନାଥଙ୍କଠାରୁ ମିଳିପାରିବ। ଯିଏ ହରିଙ୍କ ପୌଷ୍କରକ ଅଧ୍ୟାୟ ପଢିବେ, ସେ ସବୁକିଛି ଛାଡ଼ି ଦେଇ ଏହି ଫଳ ପାଇବେ।
ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଂ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ନ ତସ୍ଯ ହ୍ଯଶୁଭଂ ଭଵେତ୍ ଏଷ ପୌଷ୍କରକୋ ନାମ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ମହାତ୍ମନଃ କୀର୍ତିତସ୍ତେ ମହାଭାଗ ଵ୍ଯାସଶ୍ରୁତିନିଦର୍ଶନାତ୍
ହେ ରାଜାମାନ୍ୟ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ଅଶୁଭ ଘଟେନି। ଏହି ପୌଷ୍କରକ ନାମକ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଅବତାର ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ଏହି କଥା ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶ୍ରବଣରୁ ଶୁଣି ତୁମକୁ ଉପଦେଶ ଦେଲି।
ଵିଷ୍ଣୁତ୍ଵଂ ଶୃଣୁ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ହରିତ୍ଵଂ ଚ କୃତେ ଯୁଗେ ଵୈକୁଣ୍ଠତ୍ଵଂ ଚ ଦେଵେଷୁ କୃଷ୍ଣତ୍ଵଂ ମାନୁଷେଷୁ ଚ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟତା, କୃତଯୁଗରେ ହରି ରୂପ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଭାବେ, ଏବଂ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣ ଭାବେ ଥିବା କଥା ଶୁଣ।
ଈଶ୍ଵରସ୍ଯ ହି ତସ୍ଯୈଷା କର୍ମଣାଂ ଗହନା ଗତିଃ ସଂପ୍ରତ୍ଯତୀତାନ୍ଭଵ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ଯଥାତଥମ୍
ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର। ଏବେ ହେ ରାଜା, ଯାହା ଘଟିଛି, ଘଟୁଛି ଏବଂ ଆଗକୁ ଘଟିବ, ସେ ସବୁ କଥା ମୋ ପାଖରୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଶୁଣ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତୋ ଵ୍ଯକ୍ତଲିଙ୍ଗସ୍ଥୋ ଯ ଏଷ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ନାରାଯଣୋ ହ୍ଯନନ୍ତାତ୍ମା ପ୍ରଭଵୋ ଽଵ୍ଯଯ ଏଵ ଚ
ଯିଏ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ, ଅନନ୍ତ ସ୍ୱରୂପୀ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ।
ଏଷ ନାରାଯଣୋ ଭୂତ୍ଵା ହରିରାସୀତ୍ସନାତନଃ ବ୍ରହ୍ମା ଵାଯୁଶ୍ଚ ସୋମଶ୍ଚ ଧର୍ମଃ ଶକ୍ରୋ ବୃହସ୍ପତିଃ
ଏହି ନାରାୟଣ ହରି ଭାବେ ଚିରକାଳ ଅଛନ୍ତି। ସେ ବ୍ରହ୍ମା, ବାୟୁ, ସୋମ, ଧର୍ମ, ଶକ୍ର ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଅବତାର ନେଇଛନ୍ତି।
ଅଦିତେରପି ପୁତ୍ରତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଯାତି ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଏଷ ଵିଷ୍ଣୁରିତି ଖ୍ଯାତ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାଵରଜୋ ଵିଭୁଃ
ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଅଦିତିଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ପ୍ରସାଦଜଂ ହ୍ଯସ୍ଯ ଵିଭୋର୍ ଅଦିତ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରକାରଣମ୍ ଵଧାର୍ଥଂ ସୁରଶତ୍ରୂଣାଂ ଦୈତ୍ଯଦାନଵରକ୍ଷସାମ୍
ସେଇ ସମର୍ଥଙ୍କ କୃପାରୁ ଅଦିତିଙ୍କ ପୁଅ ହେବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଦାୟତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ନାଶ ପାଇବା ପାଇଁ।
ପ୍ରଧାନାତ୍ମା ପୁରା ହ୍ଯେଷ ବ୍ରହ୍ମାଣମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ ସୋ ଽସୃଜତ୍ପୂର୍ଵପୁରୁଷଃ ପୁରାକଲ୍ପେ ପ୍ରଜାପତୀନ୍
ଏହି ପ୍ରଭୁ ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ୱରୂପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।
ଅସୃଜନ୍ମାନଵାଂସ୍ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଵଂଶାନନୁତ୍ତମାନ୍ ତେଭ୍ଯୋ ଽଭଵନ୍ମହାତ୍ମଭ୍ଯୋ ବହୁଧା ବ୍ରହ୍ମ ଶାଶ୍ଵତମ୍
ସେଠାରେ ସେ ମାନବମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବଂଶଜମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ବହୁ ରୂପରେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଏତଦାଶ୍ଚର୍ଯଭୂତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ କର୍ମାନୁକୀର୍ତନମ୍ କୀର୍ତନୀଯସ୍ଯ ଲୋକେଷୁ କୀର୍ତ୍ଯମାନଂ ନିବୋଧ ମେ
ଏବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ବର୍ଣ୍ଣନା ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ, ଯାହା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୀର୍ତ୍ତିତ ହେଉଛି ଏବଂ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଛି।
ଵୃତେ ଵୃତ୍ରଵଧେ ତତ୍ର ଵର୍ତମାନେ କୃତେ ଯୁଗେ ଆସୀତ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଖ୍ଯାତଃ ସଙ୍ଗ୍ରାମସ୍ତାରକାମଯଃ
ବୃତ୍ରାସୁର ବଧ ହେବା ପରେ, ସେଇ କୃତଯୁଗରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତାରକାମୟ ନାମକ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।