ଓଷଧ୍ଯଃ ପ୍ରଵରାଯାଶ୍ଚ ସୁରସ୍ଯାସ୍ତାଃ ସମୁତ୍ଥିତାଃ ଧର୍ମାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତଥା କାମଂ ସାଧ୍ଯା ସାଧ୍ଯାନ୍ଵ୍ଯଜାଯତ
ଉତ୍ତମ ସୁରସାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଔଷଧିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଧର୍ମଠାରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ କାମ ଜନ୍ମିଲେ, ସାଧ୍ୟାଠାରୁ ସାଧ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।
ଭଵଂ ଚ ପ୍ରଭଵଂ ଚୈଵ ହୀଶଂ ଚାସୁରହଂ ତଥା ଅରୁଣଂ ଚାରୁଣିଂ ଚୈଵ ଵିଶ୍ଵାଵସୁବଲଧ୍ରୁଵୌ
ଭବ, ପ୍ରଭବ, ଈଶ, ଅସୁର ନାଶକ, ଅରୁଣ, ଆରୁଣି, ବିଶ୍ୱାବସୁ, ବଳ ଓ ଧ୍ରୁବ।
ହଵିଷ୍ଯଂ ଚ ଵିତାନଂ ଚ ଵିଧାନଶମିତାଵପି ଵତ୍ସରଂ ଚୈଵ ଭୂତିଂ ଚ ସର୍ଵାସୁରନିଷୂଦନମ୍
ହବିଷ୍ୟ, ବିତାନ, ବିଧାନ, ଶମିତ, ବତ୍ସର, ଭୂତି ଓ ସମସ୍ତ ଅସୁରଙ୍କୁ ନାଶ କରୁଥିବା।
ସୁପର୍ଵାଣଂ ବୃହତ୍କାନ୍ତିଃ ସାଧ୍ଯା ଲୋକନମସ୍କୃତାଃ ଵାସଵାନୁଗତା ଦେଵୀ ଜନଯାମାସ ଵୈ ସୁରାନ୍
ସୁପର୍ବାଣ, ବୃହତ୍କାନ୍ତି, ସାଧ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଏବଂ ଦେବୀ ବାସବଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଵରଂ ଵୈ ପ୍ରଥମଂ ଦେଵଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଧ୍ରୁଵମଵ୍ଯଯମ୍ ଵିଶ୍ଵାଵସୁଂ ତୃତୀଯଂ ଚ ଚତୁର୍ଥଂ ସୋମମୀଶ୍ଵରମ୍
ପ୍ରଥମେ ବର, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବିନାଶୀ ଧ୍ରୁବ, ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱାବସୁ ଓ ଚତୁର୍ଥ ସୋମ ନାୟକ ଜନ୍ମିଲେ।
ତତୋ ଽନୁରୂପମାଯଂ ଚ ଯମସ୍ତସ୍ମାଦନନ୍ତରମ୍ ସପ୍ତମଂ ଚ ତଥା ଵାଯୁମ୍ ଅଷ୍ଟମଂ ନିରୃତିଂ ଵସୁମ୍
ତାପରେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଯମ ଜନ୍ମିଲେ, ସପ୍ତମ ବାୟୁ, ଅଷ୍ଟମ ନିରୃତି ଓ ବସୁମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।
ଧର୍ମସ୍ଯାପତ୍ଯମ୍ ଏତଦ୍ଵୈ ସୁଦେଵ୍ଯାଂ ସମଜାଯତ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵାଯାଂ ଧର୍ମାଜ୍ଜାତା ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ
ଏହି ଧର୍ମର ସନ୍ତାନ ସୁଦେବୀଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ। ବିଶ୍ୱାଠାରୁ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱଦେବମାନେ ଜନ୍ମିଲେ ବୋଲି ଶ୍ରୁତି କହେ।
ଦକ୍ଷଶ୍ଚୈଵ ମହାବାହୁଃ ପୁଷ୍କରସ୍ଵନ ଏଵ ଚ ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ତୁ ମନୁଶ୍ଚୈଵ ତଥା ମଧୁମହୋରଗୌ
ଦକ୍ଷ, ମହାବାହୁ, ପୁଷ୍କରସ୍ୱନ, ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁ, ଏବଂ ମଧୁ ଓ ମହାସର୍ପ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଵିଶ୍ରାନ୍ତକଵପୁର୍ବାଲୋ ଵିଷ୍କମ୍ଭଶ୍ଚ ମହାଯଶାଃ ଗରୁଡଶ୍ଚାତିସତ୍ତ୍ଵୌଜା ଭାସ୍କରପ୍ରତିମଦ୍ଯୁତିଃ
ବିଶ୍ରାନ୍ତକ ନାମକ ଶିଶୁ, ମହାଖ୍ୟାତି ଭରା ବିଷ୍କମ୍ଭ, ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଗରୁଡ଼, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଵିଶ୍ଵାନ୍ଦେଵାନ୍ଦେଵମାତା ଵିଶ୍ଵେଶାଜନଯତ୍ ସୁତାନ୍ ମରୁତ୍ଵତୀ ମରୁତ୍ଵତୋ ଦେଵାନଜନଯତ୍ସୁତାନ୍
ବିଶ୍ୱଦେବମାନଙ୍କ ମାତା ବିଶ୍ୱଦେବମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ମରୁତ୍ବତୀ ମଧ୍ୟ ମରୁତ୍ବତଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଅଗ୍ନିଂ ଚକ୍ଷୁଂ ରଵିର୍ଜ୍ଯୋତିଃ ସାଵିତ୍ରଂ ମିତ୍ରମେଵ ଚ ଅମରଂ ଶରଵୃଷ୍ଟିଂ ଚ ସୁକର୍ଷଂ ଚ ମହାଭୁଜମ୍
ଅଗ୍ନି, ଚକ୍ଷୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆଲୋକ, ସାବିତ୍ରୀ, ମିତ୍ର, ଅମର, ବାଣ ବର୍ଷା କରୁଥିବା, ସୁକର୍ଷ, ଏବଂ ବଳଶାଳୀ ବାହୁ ଥିବା।
ଵିରାଜଂ ଚୈଵ ଵାଚଂ ଚ ଵିଶ୍ଵାଵସୁମତିଂ ତଥା ଅଶ୍ଵମିତ୍ରଂ ଚିତ୍ରରଶ୍ମିଂ ତଥା ନିଷଧନଂ ନୃପ
ବିରାଜ, ବାଣୀ, ବିଶ୍ୱାବସୁ, ମତି, ଅଶ୍ୱମିତ୍ର, ଚିତ୍ରରଶ୍ମି, ନିଷଧନ, ରାଜା।
ହୂଯନ୍ତଂ ଵାଡଵଂ ଚୈଵ ଚାରିତ୍ରଂ ମନ୍ଦପନ୍ନଗମ୍ ବୃହନ୍ତଂ ଵୈ ବୃହଦ୍ରୂପଂ ତଥା ଵୈ ପୂତନାନୁଗମ୍
ହୂୟନ୍ତ, ବାଡ଼ବ, ଚାରିତ୍ର, ମନ୍ଦପନ୍ନଗ, ବୃହନ୍ତ, ବୃହଦ୍ରୂପ, ପୁତନାନୁଗ।
ମରୁତ୍ଵତୀ ପୁରା ଜଜ୍ଞ ଏତାନ୍ଵୈ ମରୁତାଂ ଗଣାନ୍ ଅଦିତିଃ କଶ୍ଯପାଜ୍ଜଜ୍ଞ ଆଦିତ୍ଯାନ୍ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ହି
ମରୁତ୍ବତୀ ପୂର୍ବେ ଏହି ସମସ୍ତ ମରୁତ୍ ଗଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ଅଦିତି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଠାରୁ ବାରଟି ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭଗସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵରୁଣୋ ହ୍ଯର୍ଯମା ରଵିଃ ପୂଷା ମିତ୍ରଶ୍ଚ ଧନଦୋ ଧାତା ପର୍ଜନ୍ଯ ଏଵ ଚ
ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଭଗ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବରୁଣ, ଅର୍ୟମା, ରବି, ପୂଷା, ମିତ୍ର, ଧନଦ, ଧାତା, ପର୍ଜନ୍ୟ।
ଇତ୍ଯେତେ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯା ଵରିଷ୍ଠାସ୍ତ୍ରିଦିଵୌକସଃ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞାତେ ଦ୍ଵୌ ସୁତୌ ଵରୌ
ଏହି ବାରଟି ଆଦିତ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ଆଦିତ୍ୟଙ୍କର ସରସ୍ୱତୀଠାରୁ ଦୁଇଜଣ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ତପଃଶ୍ରେଷ୍ଠୌ ଗୁଣଶ୍ରେଷ୍ଠୌ ତ୍ରିଦିଵସ୍ଯାପି ସଂମତୌ ଦନୁସ୍ତୁ ଦାନଵାଞ୍ଜଜ୍ଞେ ଦିତିର୍ଦୈତ୍ଯାନ୍ଵ୍ଯଜାଯତ
ତପସ୍ୟା ଓ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ; ଦନୁ ଦାନବମାନଙ୍କୁ, ଦିତି ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
କାଲା ତୁ ଵୈ କାଲକେଯାନ୍ ଅସୁରାନ୍ସୁରସା ତୁ ଵୈ ଅନାଯୁଷାଯାସ୍ତନଯା ଵ୍ଯାଧଯଃ ସୁମହାବଲାଃ
କାଳା କାଳକେୟ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ସୁରସା ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଳ୍ପଆୟୁ ରୋଗମାନଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ସିଂହିକା ଗ୍ରହମାତା ଵୈ ଗନ୍ଧର୍ଵଜନନୀ ମୁନିଃ ତାମ୍ରା ତ୍ଵପ୍ସରସାଂ ମାତା ପୁଣ୍ଯାନାଂ ଭାରତୋଦ୍ଭଵ
ସିଂହିକା ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ମାଆ, ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କର ମାଆ ହେଉଛନ୍ତି ମୁନି; ତାମ୍ରା ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ମାଆ, ପୁଣ୍ୟବତୀମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
କ୍ରୋଧାଯାଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ପିଶାଚାଶ୍ଚୈଵ ପାର୍ଥିଵ ଜଜ୍ଞେ ଯକ୍ଷଗଣାଂଶ୍ଚୈଵ ରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚ ଵିଶାଂପତେ
କ୍ରୋଧାଠାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ପିଶାଚମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ରାଜା; ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ମହାନ ରାଜା।
ଚତୁଷ୍ପଦାନି ସତ୍ତ୍ଵାନି ତଥା ଗାଵସ୍ତୁ ସୌରଭାଃ ସୁପର୍ଣାନ୍ପକ୍ଷିଣଶ୍ଚୈଵ ଵିନତା ଚ ଵ୍ଯଜାଯତ
ଚାରିପାଏଁ ଥିବା ପଶୁମାନେ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଗୋମାନେ; ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ, ଏବଂ ବିନତା ଏମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ମହୀଧରାନ୍ସର୍ଵନାଗାନ୍ ଦେଵୀ କଦ୍ରୂର୍ଵ୍ଯଜାଯତ ଏଵଂ ଵୃଦ୍ଧିଂ ସମଗମନ୍ ଵିଶ୍ଵେ ଲୋକାଃ ପରଂତପ
ଦେବୀ କଦ୍ରୁ ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ଓ ନାଗମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଲୋକର ବୃଦ୍ଧି ହେଲା, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ।
ତଦା ଵୈ ପୌଷ୍କରୋ ରାଜନ୍ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ମହାତ୍ମନଃ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଃ ପୌଷ୍କରସ୍ତେ ମଯା ଦ୍ଵୈପାଯନେରିତଃ
ତାପରେ, ରାଜା, ପୌଷ୍କର ମହାତ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରକଟ ଘଟିଲା; ଏହି ପୌଷ୍କରଙ୍କର ପ୍ରକଟ ଘଟଣାକୁ ମୁଁ, ଦ୍ୱୈପାୟନ, ତୁମକୁ କହିଲି।
ପୁରାଣଃ ପୁରୁଷଶ୍ଚୈଵ ମଯା ଵିଷ୍ଣୁର୍ହରିଃ ପ୍ରଭୁଃ କଥିତସ୍ତେ ଽନୁପୂର୍ଵେଣ ସଂସ୍ତୁତଃ ପରମର୍ଷିଭିଃ
ପୁରାତନ ପୁରୁଷ, ବିଷ୍ଣୁ, ହରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ କ୍ରମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଯେଉଁଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି।
ଯଶ୍ଚେଦମଗ୍ର୍ଯଂ ଶୃଣୁଯାତ୍ ପୁରାଣଂ ସଦା ନରଃ ପର୍ଵସୁ ଗୌରଵେଣ ଅଵାପ୍ଯ ଲୋକାନ୍ସ ହି ଵୀତରାଗଃ ପରତ୍ର ଚ ସ୍ଵର୍ଗଫଲାନି ଭୁଙ୍କ୍ତେ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରାଣକୁ ସଦା ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ରାଗରହିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି ଏବଂ ପରଲୋକରେ ସ୍ୱର୍ଗ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଚକ୍ଷୁଷା ମନସା ଵାଚା କର୍ମଣା ଚ ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ ପ୍ରସାଦଯତି ଯଃ କୃଷ୍ଣଂ ତଂ କୃଷ୍ଣୋ ଽନୁପ୍ରସୀଦତି
ଯେ କେହି ଚକ୍ଷୁ, ମନ, ବାଣୀ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପ୍ରକାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି, ସେଠି କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ରାଜା ଚ ଲଭତେ ରାଜ୍ଯମ୍ ଅଧନଶ୍ଚୋତ୍ତମଂ ଧନମ୍ କ୍ଷୀଣାଯୁର୍ଲଭତେ ଚାଯୁଃ ପୁତ୍ରକାମଃ ସୁତଂ ତଥା
ରାଜା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଦରିଦ୍ର ଉତ୍ତମ ଧନ ପାଆନ୍ତି, କ୍ଷୀଣ ଆୟୁ ଥିବା ଲୋକ ଆୟୁ ଲାଭ କରନ୍ତି, ପୁଅ ଆଶା କରୁଥିବା ପିତା ପୁଅ ପାଆନ୍ତି।
ଯଜ୍ଞା ଵେଦାସ୍ତଥା କାମାସ୍ ତପାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଵିଵିଧଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତୋ ଧନାନି ଚ
ଯଜ୍ଞ, ବେଦ, ଇଚ୍ଛା, ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୟା ଲାଭ ହୁଏ; ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ନାନା ପୁଣ୍ୟ ଓ ଧନ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଯଦ୍ଯତ୍କାମଯତେ କିଂଚିତ୍ ତତ୍ତଲ୍ଲୋକେଶ୍ଵରାଦ୍ ଭଵେତ୍ ସର୍ଵଂ ଵିହାଯ ଯ ଇମଂ ପଠେତ୍ପୌଷ୍କରକଂ ହରେଃ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ସେଉଁଠି ସେଇ ଲୋକନାଥଙ୍କଠାରୁ ମିଳିପାରିବ। ଯିଏ ହରିଙ୍କ ପୌଷ୍କରକ ଅଧ୍ୟାୟ ପଢିବେ, ସେ ସବୁକିଛି ଛାଡ଼ି ଦେଇ ଏହି ଫଳ ପାଇବେ।
ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଂ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ନ ତସ୍ଯ ହ୍ଯଶୁଭଂ ଭଵେତ୍ ଏଷ ପୌଷ୍କରକୋ ନାମ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ମହାତ୍ମନଃ କୀର୍ତିତସ୍ତେ ମହାଭାଗ ଵ୍ଯାସଶ୍ରୁତିନିଦର୍ଶନାତ୍
ହେ ରାଜାମାନ୍ୟ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ଅଶୁଭ ଘଟେନି। ଏହି ପୌଷ୍କରକ ନାମକ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଅବତାର ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ଏହି କଥା ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶ୍ରବଣରୁ ଶୁଣି ତୁମକୁ ଉପଦେଶ ଦେଲି।