ମାଂ ପୁତ୍ରକାମଃ ପ୍ରଥମଂ ପିତା ତେ ଽଙ୍ଗିରସୋ ମୁନିଃ ପୂର୍ଵମାରାଧଯାମାସ ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂ ସମାଶ୍ରିତଃ
ପୁତ୍ର ଆଶାରେ, ତୋର ପିତା ଅଙ୍ଗିରାସ ମୁନି ପ୍ରଥମେ ମୋତେ ଉପାସନା କରିଥିଲେ, ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି।
ତତସ୍ତ୍ଵାଂ ଘୋରତପସା ପ୍ରାଵୃଣୋଦମିତୌଜସମ୍ ଉକ୍ତଵାନହମାତ୍ମସ୍ଥଂ ମହର୍ଷିମ୍ ଅମିତୌଜସମ୍
ତାପରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତୋତେ ଅପାର ଶକ୍ତି ଦେଇ ପାଇଥିଲେ; ମୁଁ ତୋତେ ଆତ୍ମନିବାସୀ ମହାର୍ଷି, ଅମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୋଲି କହିଥିଲି।
କଃ ସମୁତ୍ସହତେ ଚାନ୍ଯୋ ଯୋ ନ ଭୂତାତ୍ମକାତ୍ମଜଃ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମେକାର୍ଣଵଗତଂ କ୍ରୀଡନ୍ତଂ ଯୋଗଵର୍ତ୍ମନା
ଯେଉଁଠି ଭୂତମାତାର ପୁତ୍ର ନୁହେଁ, ସେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କିଏ ଆତ୍ମବଳରେ ଏକା ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ ମୋତେ ଯୋଗପଥରେ ଦେଖିପାରିବ?
ତତଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ ମୂର୍ଧ୍ନି ବଦ୍ଧାଞ୍ଜଲିପୁଟୋ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମହାତପାଃ
ତାପରେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାତପାସୀ, ଅନନ୍ଦରେ ମୁହଁ ଫୁଲି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ଚାଉଁ, ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ଜୋଡି ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ନାମଗୋତ୍ରେ ତତଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯ ଦୀର୍ଘାଯୁର୍ଲୋକପୂଜିତଃ ତସ୍ମୈ ଭଗଵତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ନମସ୍କାରମଥାକରୋତ୍
ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର କହି, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଏବଂ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ, ସେ ପରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଇଚ୍ଛେଯଂ ତତ୍ତ୍ଵତୋ ମାଯାମ୍ ଇମାଂ ଜ୍ଞାତୁଂ ତଵାନଘ ଯଦେକାର୍ଣଵମଧ୍ଯସ୍ଥଃ ଶେଷେ ତ୍ଵଂ ବାଲରୂପଵାନ୍
ହେ ଅନଗ୍ର, ମୁଁ ଏହି ତୁମର ମାୟାକୁ ସତ୍ୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ; କିପରି ଏକା ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶିଶୁ ରୂପରେ ଅଛ?
କିଂସଂଜ୍ଞଶ୍ଚୈଵ ଭଗଵାଂଲ୍ ଲୋକେ ଵିଜ୍ଞାଯସେ ପ୍ରଭୋ ତର୍କଯେ ତ୍ଵାଂ ମହାତ୍ମାନଂ କୋ ହ୍ଯନ୍ଯଃ ସ୍ଥାତୁମର୍ହତି
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଲୋକରେ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ? ମୁଁ ତୁମେ ମହାତ୍ମା ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରୁଛି; ଅନ୍ୟ କିଏ ଏପରି ଦୃଢ଼ ରହିପାରିବ?
ଅହଂ ନାରାଯଣୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସର୍ଵଭୂତଵିନାଶନଃ ଅହଂ ସହସ୍ରଶୀର୍ଷାଖ୍ଯୋ ଯଃ ପଦୈରଭିସଂଜ୍ଞିତଃ
ମୁଁ ନାରାୟଣ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବର ନାଶକ, ମୁଁ ସହସ୍ରମୁଣ୍ଡୀ ବୋଲି ପରିଚିତ, ଏହି ନାମରେ ଉପଲବ୍ଧ।
ଆଦିତ୍ଯଵର୍ଣଃ ପୁରୁଷୋ ମଖେ ବ୍ରହ୍ମମଯୋ ମଖଃ ଅହମଗ୍ନିର୍ହଵ୍ଯଵାହୋ ଯାଦସାଂ ପତିରଵ୍ଯଯଃ
ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଙ୍ଗର ପୁରୁଷ, ବ୍ରହ୍ମ ଭରିଥିବା ଯଜ୍ଞ; ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ହବି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା, ଏବଂ ଜଳର ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ।
ଅହମିନ୍ଦ୍ରପଦେ ଶକ୍ରୋ ଵର୍ଷାଣାଂ ପରିଵତ୍ସରଃ ଅହଂ ଯୋଗୀ ଯୁଗାଖ୍ଯସ୍ଯ ଯୁଗାନ୍ତାଵର୍ତ ଏଵ ଚ
ଇନ୍ଦ୍ର ପଦରେ ମୁଁ ଶକ୍ର, ବର୍ଷାରେ ମୁଁ ବର୍ଷ, ଯୁଗରେ ମୁଁ ଯୋଗୀ, ଯୁଗାନ୍ତର ଘୂର୍ଣ୍ଣି ମୁଁ।
ଅହଂ ସର୍ଵାଣି ସତ୍ତ୍ଵାନି ଦୈଵତାନ୍ଯଖିଲାନି ତୁ ଭୁଜଂଗାନାମହଂ ଶେଷସ୍ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯୋ ଵୈ ସର୍ଵପକ୍ଷିଣାମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତା; ସର୍ପମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଶେଷ, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ।
କୃତାନ୍ତଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଵିଶ୍ଵେଷାଂ କାଲସଂଜ୍ଞିତଃ ଅହଂ ଧର୍ମସ୍ତପଶ୍ଚାହଂ ସର୍ଵାଶ୍ରମନିଵାସିନାମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବର ମୃତ୍ୟୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ କାଳ ନାମରେ ପରିଚିତ; ମୁଁ ଧର୍ମ, ମୁଁ ତପସ୍ୟା, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମର ନିବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ।
ଅହଂ ଚୈଵ ସରିଦ୍ଦିଵ୍ଯା କ୍ଷୀରୋଦଶ୍ଚ ମହାର୍ଣଵଃ ଯତ୍ତତ୍ସତ୍ଯଂ ଚ ପରମମ୍ ଅହମେକଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ନଦୀ, କ୍ଷୀରସାଗର ଏବଂ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର; ଯେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଏବଂ ପରମ ଅଛି, ମୁଁ ଏକା ପ୍ରଜାପତି।
ଅହଂ ସାଂଖ୍ଯମହଂ ଯୋଗୋ ଽପ୍ଯହଂ ତତ୍ପରମଂ ପଦମ୍ ଅହମିଜ୍ଯା କ୍ରିଯା ଚାହମ୍ ଅହଂ ଵିଦ୍ଯାଧିପଃ ସ୍ମୃତଃ
ମୁଁ ସାଂଖ୍ୟ, ମୁଁ ଯୋଗ, ମୁଁ ପରମ ପଦ; ମୁଁ ଉପାସନା ଏବଂ କ୍ରିୟା, ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଅଧିପତି ବୋଲି ପରିଚିତ।
ଅହଂ ଜ୍ଯୋତିରହଂ ଵାଯୁର୍ ଅହଂ ଭୂମିରହଂ ନଭଃ ଅହମାପଃ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଦିଶୋ ଦଶ
ମୁଁ ହେଉଛି ଆଲୋକ, ମୁଁ ହେଉଛି ପବନ, ମୁଁ ହେଉଛି ପୃଥିବୀ, ମୁଁ ହେଉଛି ଆକାଶ; ମୁଁ ହେଉଛି ଜଳ ଓ ସମୁଦ୍ର, ମୁଁ ହେଉଛି ତାରା ଓ ଦଶ ଦିଗ।
ଅହଂ ଵର୍ଷମହଂ ସୋମଃ ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଽହମହଂ ରଵିଃ କ୍ଷୀରୋଦସାଗରେ ଚାହଂ ସମୁଦ୍ରେ ଵଡଵାମୁଖଃ
ମୁଁ ହେଉଛି ବର୍ଷା, ମୁଁ ହେଉଛି ଚନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ହେଉଛି ବଦଳ, ମୁଁ ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟ; କ୍ଷୀରସାଗରରେ ମୁଁ ଅଛି, ସମୁଦ୍ରରେ ମୁଁ ଅଗ୍ନିର ରୂପରେ ଅଛି।
ଵହ୍ନିଃ ସଂଵର୍ତକୋ ଭୂତ୍ଵା ପିବଂସ୍ତୋଯମଯଂ ହଵିଃ ଅହଂ ପୁରାଣଃ ପରମଂ ତଥୈଵାହଂ ପରାଯଣମ୍
ମୁଁ ବିନାଶକାରୀ ଅଗ୍ନି ହେଇ, ଜଳର ଅର୍ପଣ ପାନ କରେ; ମୁଁ ପ୍ରାଚୀନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ହେଉଛି।
ଅହଂ ଭୂତସ୍ଯ ଭଵ୍ଯସ୍ଯ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ସଂଭଵଃ ଯତ୍କିଂଚିତ୍ପଶ୍ଯସେ ଵିପ୍ର ଯଚ୍ଛୃଣୋଷି ଚ କିଂଚନ
ମୁଁ ହେଉଛି ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତମାନର ଉତ୍ପତ୍ତି; ତୁମେ ଯାହା ଦେଖୁଛ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯାହା ଶୁଣୁଛ, ସେ ସବୁ ମୁଁ।
ଯଲ୍ଲୋକେ ଚାନୁଭଵସି ତତ୍ସର୍ଵଂ ମାମନୁସ୍ମର ଵିଶ୍ଵଂ ସୃଷ୍ଟଂ ମଯା ପୂର୍ଵଂ ସୃଜ୍ଯଂ ଚାଦ୍ଯାପି ପଶ୍ଯ ମାମ୍
ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ଯାହା ଅନୁଭବ କରୁଛ, ସେ ସବୁକୁ ମୋ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କର; ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଆଗରୁ ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଏବେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି—ମୋତେ ଦେଖ।
ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଚ ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ମାର୍କଣ୍ଡେଯାଖିଲଂ ଜଗତ୍ ତଦେତଦଖିଲଂ ସର୍ଵଂ ମାର୍କଣ୍ଡେଯାଵଧାରଯ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବି; ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଏହି ସବୁ ଏହି ଭାବରେ ଏକାଉଁ।
ଶୁଶ୍ରୂଷୁର୍ମମ ଧର୍ମାଂଶ୍ଚ କୁକ୍ଷୌ ଚର ସୁଖଂ ମମ ମମ ବ୍ରହ୍ମା ଶରୀରସ୍ଥୋ ଦେଵୈଶ୍ଚ ଋଷିଭିଃ ସହ
ମୋର ଧର୍ମ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ମୋ ଗର୍ଭରେ ସୁଖରେ ବସ; ବ୍ରହ୍ମା ମୋ ଶରୀରରେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ଵ୍ଯକ୍ତମଵ୍ଯକ୍ତଯୋଗଂ ମାମ୍ ଅଵଗଚ୍ଛାସୁରଦ୍ଵିଷମ୍ ଅହମେକାକ୍ଷରୋ ମନ୍ତ୍ରସ୍ ତ୍ର୍ଯକ୍ଷରଶ୍ଚୈଵ ତାରକଃ
ମୋତେ ବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତର ଏକତା ଭାବରେ ବୁଝ, ଅସୁରମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ; ମୁଁ ଏକ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଓ ତିନି ଅକ୍ଷର ତାରକ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ହେଉଛି।
ପରସ୍ତ୍ରିଵର୍ଗାଦ୍ ଓଂକାରସ୍ ତ୍ରିଵର୍ଗାର୍ଥନିଦର୍ଶନଃ ଏଵମାଦିପୁରାଣେଶୋ ଵଦନ୍ନେଵ ମହାମତିଃ
ତିନି ଲକ୍ଷ୍ୟରୁ ଉପରେ, ମୁଁ ଓଁ ଅଟା, ତାଙ୍କର ଅର୍ଥକୁ ଦର୍ଶାଉଥିବା; ଏଭଳି ପୁରାଣର ମହାପ୍ରଭୁ ଜ୍ଞାନୀ କଥା କହିଲେ।
ଵକ୍ତ୍ରମାହୃତଵାନାଶୁ ମାର୍କଣ୍ଡେଯଂ ମହାମୁନିମ୍ ତତୋ ଭଗଵତଃ କୁକ୍ଷିଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ସେ ତୁରନ୍ତ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ମୁଁ ମୁଖ ମାଧ୍ୟମରେ ଭିତରକୁ ନେଲେ; ତାପରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ ତସ୍ମିନ୍ସୁଖମେକାନ୍ତେ ଶୁଶ୍ରୂଷୁର୍ହଂସମଵ୍ଯଯମ୍ ଯୋ ଽହମେଵ ଵିଵିଧତନୁଂ ପରିଶ୍ରିତୋ ମହାର୍ଣଵେ ଵ୍ଯପଗତଚନ୍ଦ୍ରଭାସ୍କରେ ଶନୈଶ୍ଚରନ୍ପ୍ରଭୁରପି ହଂସସଂଜ୍ଞିତୋ ଽସୃଜଜ୍ଜଗଦ୍ଵିହରତି କାଲପର୍ଯଯେ
ସେଠାରେ, ସେ ଏକାନ୍ତରେ ସୁଖରେ ଅବିନାଶୀ ହଂସଙ୍କୁ ଶୁଣିଲେ; ମୁଁ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ନେଇ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ଚାଲିଥିଲି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ, ଦୀରେ ଦୀରେ ଚାଲିଥିଲି—ପ୍ରଭୁ ହଂସ ନାମରେ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରି ଏହି ସମୟରେ ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ।
ଆପଵଃ ସ ଵିଭୁର୍ଭୂତ୍ଵା ଚାରଯାମାସ ଵୈ ତପଃ ଛାଦଯିତ୍ଵାତ୍ମନୋ ଦେହଂ ଯାଦସାଂ କୁଲସଂଭଵମ୍
ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଜଳର ରୂପ ନେଇ, ନିଜ ଦେହକୁ ଲୁଚାଇ, ମାଛମାନଙ୍କ ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ତତୋ ମହାତ୍ମାତିବଲୋ ମତିଂ ଲୋକସ୍ଯ ସର୍ଜନେ ମହତାଂ ପଞ୍ଚଭୂତାନାଂ ଵିଶ୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵମଚିନ୍ତଯତ୍
ତାପରେ ମହାତ୍ମା, ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜଗତ ସୃଷ୍ଟିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ପଞ୍ଚ ମହାଭୂତ ଓ ବିଶ୍ୱ ସଂପର୍କରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ତସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯମାନସ୍ଯ ନିର୍ଵାତେ ସଂସ୍ଥିତେ ଽର୍ଣଵେ ନିରାକାଶେ ତୋଯମଯେ ସୂକ୍ଷ୍ମେ ଜଗତି ଗହ୍ଵରେ
ସେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ପବନ ଶାନ୍ତ ଓ ସମୁଦ୍ର ଶାନ୍ତ ଥିଲା, ଜଳରେ ଭରିଥିବା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଗଭୀର ଜଗତରେ ଆକାଶ ନଥିଲା।
ଈଷତ୍ସଂକ୍ଷୋଭଯାମାସ ସୋ ଽର୍ଣଵଂ ସଲିଲାଶ୍ରଯଃ ଅନନ୍ତରୋର୍ମିଭିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମମ୍ ଅଥ ଛିଦ୍ରମଭୂତ୍ପୁରା
ସେ ଜଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ଜଣେ, ସମୁଦ୍ରକୁ ଅଳ୍ପ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ; ଅନେକ ତରଙ୍ଗରେ, ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଫାଟ ହେଲା।
ଶବ୍ଦଂ ପ୍ରତି ତଦୋଦ୍ଭୂତୋ ମାରୁତଶ୍ଛିଦ୍ରସଂଭଵଃ ସ ଲବ୍ଧ୍ଵାନ୍ତରମକ୍ଷୋଭ୍ଯୋ ଵ୍ଯଵର୍ଧତ ସମୀରଣଃ
ସେ ଫାଟରୁ ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ତାହାରୁ ପବନ ଜନ୍ମ ନେଲା; ଫାଟ ପାଇଁ, ଅପରିବାର୍ତ୍ତିତ ପବନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା।