ନାରସିଂହଂ ଵପୁର୍ଦେଵଃ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ସୁଦୀପ୍ତିମତ୍ ପୌରାଣଂ ରୂପମାସ୍ଥାଯ ପ୍ରଯଯୌ ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ
ଦେବତା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ନରସିଂହ ରୂପକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ପୁରାତନ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ୍ ଚଲିଗଲେ।
ଅଷ୍ଟଚକ୍ରେଣ ଯାନେନ ଭୂତଯୁତେନ ଭାସ୍ଵତା ଅଵ୍ଯକ୍ତପ୍ରକୃତିର୍ଦେଵଃ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ଗତଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ
ଅଷ୍ଟଚକ୍ର ବିମାନରେ, ଅଦୃଶ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ଥିବା ଭୂତମାନେ ସହିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଭାରେ, ପ୍ରଭୁ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ।
କଥିତଂ ନରସିଂହସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵିସ୍ତରେଣ ଚ ପୁନସ୍ତସ୍ଯୈଵ ମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଅନ୍ଯଦ୍ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ
ନରସିଂହଙ୍କ ମହିମାକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି; ଏବେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ମହିମା ବିସ୍ତାରରେ କୁହ।
ପଦ୍ମରୂପମଭୂଦେତତ୍ କଥଂ ହେମମଯଂ ଜଗତ୍ କଥଂ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ସୃଷ୍ଟିଃ ପଦ୍ମମଧ୍ଯେ ଽଭଵତ୍ପୁରା
ଏହି ପଦ୍ମ ରୂପ କିପରି ହେଲା? ସମସ୍ତ ଜଗତ କିପରି ସୁନା ହେଲା? ଏବଂ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ବୈଷ୍ଣବ ସୃଷ୍ଟି କିପରି ହେଲା?
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ନରସିଂହସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ରଵିନନ୍ଦନଃ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲନଯନଃ ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ କେଶଵମ୍
ନରସିଂହଙ୍କ ମହିମା ଶୁଣି, ରାବିନନ୍ଦନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପୁଣି କେଶବଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
କଥଂ ପାଦ୍ମେ ମହାକଲ୍ପେ ତଵ ପଦ୍ମମଯଂ ଜଗତ୍ ଜଲାର୍ଣଵଗତସ୍ଯେହ ନାଭୌ ଜାତଂ ଜନାର୍ଦନ
ମହାକଳ୍ପରେ, ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ପଦ୍ମରୂପୀ ଜଗତ ଜଳରେ ଶୟନ କରୁଥିବାବେଳେ କିପରି ନାଭିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ?
ପ୍ରଭାଵାତ୍ପଦ୍ମନାଭସ୍ଯ ସ୍ଵପତଃ ସାଗରାମ୍ଭସି ପୁଷ୍କରେ ଚ କଥଂ ଭୂତା ଦେଵାଃ ସର୍ଷିଗଣାଃ ପୁରା
ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ସାଗର ଉପରେ ଶୁଅଥିବା ସମୟରେ, ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ?
ଏତଦାଖ୍ଯାହି ନିଖିଲଂ ଯୋଗଂ ଯୋଗଵିଦାଂ ପତେ ଶୃଣ୍ଵତସ୍ତସ୍ଯ ମେ କୀର୍ତିଂ ନ ତୃପ୍ତିରୁପଜାଯତେ
ଏହି ସବୁ ଯୋଗ ମୋତେ କୁହ, ହେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ; ଆପଣଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ଶୁଣିଲେ ମୋର ତୃପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ।
କିଯତା ଚୈଵ କାଲେନ ଶେତେ ଵୈ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ କିଯନ୍ତଂ ଵା ସ୍ଵପିତି ଚ କୋ ଽସ୍ଯ କାଲସ୍ଯ ସଂଭଵଃ
ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ କେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଏ? ସେ କେତେ ସମୟ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖେ? ଏହି ସମୟର ଆରମ୍ଭ କେଉଁଠୁ ହେଲା?
କିଯତା ଵାଥ କାଲେନ ହ୍ଯ୍ ଉତ୍ତିଷ୍ଠତି ମହାଯଶାଃ କଥଂ ଚୋତ୍ଥାଯ ଭଗଵାନ୍ ସୃଜତେ ନିଖିଲଂ ଜଗତ୍
ମହାମାନ୍ୟ ଭଗବାନ୍ କେତେ ସମୟ ପରେ ଉଠନ୍ତି? ଉଠିବା ପରେ କିପରି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି?
କେ ପ୍ରଜାପତଯସ୍ତାଵଦ୍ ଆସନ୍ପୂର୍ଵଂ ମହାମୁନେ କଥଂ ନିର୍ମିତଵାଂଶ୍ଚୈଵ ଚିତ୍ରଂ ଲୋକଂ ସନାତନମ୍
ହେ ମହାମୁନି, ପୂର୍ବେ କେଉଁମାନେ ପ୍ରଜାପତି ଥିଲେ? ସେମାନେ କିପରି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଚିରନ୍ତନ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ?
କଥମେକାର୍ଣଵେ ଶୂନ୍ଯେ ନଷ୍ଟସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମେ ଦଗ୍ଧେ ଦେଵାସୁରନରେ ପ୍ରନଷ୍ଟୋରଗରାକ୍ଷସେ
ଏକମାତ୍ର ଶୂନ୍ୟ ସମୁଦ୍ରରେ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜିନିଷ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲାବେଳେ, ଦେବତା, ଦାନବ, ମଣିଷ, ସର୍ପ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ, କିପରି ଘଟିଲା?
ନଷ୍ଟାନିଲାନଲେ ଲୋକେ ନଷ୍ଟାକାଶମହୀତଲେ କେଵଲଂ ଗହ୍ଵରୀଭୂତେ ମହାଭୂତଵିପର୍ଯଯେ
ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, ଆକାଶ ଓ ଭୂମି ମିଶିଗଲା, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅନ୍ଧକାରରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିଲା, ମହାଭୂତମାନଙ୍କ ଉଲଟାପାଲଟି ହେଇଥିଲାବେଳେ—
ଵିଭୁର୍ମହାଭୂତପତିର୍ ମହାତେଜା ମହାକୃତିଃ ଆସ୍ତେ ସୁରଵରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଧିମାସ୍ଥାଯ ଯୋଗଵିତ୍
ସେଇ ସମୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟାପିଥିବା, ମହାଭୂତମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଅପାର ତେଜ ଓ ବିଶାଳ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୋଗ ଜାଣିଥିବା ଭଗବାନ୍ ନିୟମରେ ବସିଥିଲେ କି?
ଶୃଣୁଯାଂ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେତଦଶେଷତଃ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଧର୍ମିଷ୍ଠ ଯଶୋ ନାରାଯଣାତ୍ମକମ୍
ହେ ବ୍ରହ୍ମଣ, ମୁଁ ଏହି କଥାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିବା ଆପଣ, ନାରାୟଣଙ୍କର ଯଶସ୍ୱୀ ଗୁଣକୁ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଚୋପଵିଷ୍ଟାନାଂ ଭଗଵନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ହେ ଭଗବାନ୍, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବସିଛୁ, ଆପଣ ଆମକୁ ଏହି କଥା କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ନାରାଯଣସ୍ଯ ଯଶସଃ ଶ୍ରଵଣେ ଯା ତଵ ସ୍ପୃହା ତଦ୍ଵଂଶ୍ଯାନ୍ଵଯଭୂତସ୍ଯ ନ୍ଯାଯ୍ଯଂ ରଵିକୁଲର୍ଷଭ
ନାରାୟଣଙ୍କର ଯଶ ଶୁଣିବା ପ୍ରତି ଆପଣଙ୍କର ଆଗ୍ରହ ଉଚିତ, ହେ ସୂର୍ୟବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ଆପଣ ସେମାନଙ୍କ ବଂଶର ଅଂଶ।
ଶୃଣୁଷ୍ଵାଦିପୁରାଣେଷୁ ଵେଦେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଯଥା ଶ୍ରୁତମ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଵଦତାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵୈ ସୁମହାତ୍ମନାମ୍
ପ୍ରାଚୀନ ପୁରାଣ ଓ ବେଦରେ ଯେପରି ଶୁଣାଯାଇଛି, ଏବଂ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ତାହା ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଯଥା ଚ ତପସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବୃହସ୍ପତିସମଦ୍ଯୁତିଃ ପରାଶରସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗୁରୁର୍ଦ୍ଵୈପାଯନୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍
ଯେପରି ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦ୍ୱୈପାୟନ ଗୁରୁ, ଯାହାଙ୍କ ତେଜ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦେଖି ଏହି କଥା କହିଥିଲେ—
ତତ୍ତେ ଽହଂ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥାଶ୍ରୁତି ଯଦ୍ଵିଜ୍ଞାତୁଂ ମଯା ଶକ୍ଯମ୍ ଋଷିମାତ୍ରେଣ ସତ୍ତମାଃ
ମୋର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଶୁଣିଥିବା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ଏହି କଥା ଆପଣଙ୍କୁ କହିବି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ଯେପରି ମୁଁ ଜାଣିପାରିଛି।
କଃ ସମୁତ୍ସହତେ ଜ୍ଞାତୁଂ ପରଂ ନାରାଯଣାତ୍ମକମ୍ ଵିଶ୍ଵାଯନଶ୍ଚ ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ନ ଵେଦଯତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ନାରାୟଣଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ କିଏ ଜାଣିପାରିବ? ଭଳି ଭାବେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ତତ୍କର୍ମ ଵିଶ୍ଵଵେଦାନାଂ ତଦ୍ରହସ୍ଯଂ ମହର୍ଷୀଣାମ୍ ତମୀଶଂ ସର୍ଵଯଜ୍ଞାନାଂ ତତ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଦର୍ଶିନାମ୍ ତଦଧ୍ଯାତ୍ମଵିଦାଂ ଚିନ୍ତ୍ଯଂ ନରକଂ ଚ ଵିକର୍ମିଣାମ୍
ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ବେଦର ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥ, ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କର ରହସ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ସତ୍ୟ, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ଚିନ୍ତନ ଓ ଅଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନରକ—
ଅଧିଦୈଵଂ ଚ ଯଦ୍ଦୈଵମ୍ ଅଧିଯଜ୍ଞଂ ସୁସଂଜ୍ଞିତମ୍ ତଦ୍ଭୂତମଧିଭୂତଂ ଚ ତତ୍ପରଂ ପରମର୍ଷୀଣାମ୍
ଯାହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁପରିଚିତ ପରମ ଯଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ପରମ ଋଷିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ—
ସ ଯଜ୍ଞୋ ଵେଦନିର୍ଦିଷ୍ଟସ୍ ତତ୍ତପଃ କଵଯୋ ଵିଦୁଃ ଯଃ କର୍ତା କାରକୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ ମନଃ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଏଵ ଚ
ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେଇ କର୍ତ୍ତା, କାରଣ, ବୁଦ୍ଧି, ମନ ଓ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ—
ପ୍ରଣଵଃ ପୁରୁଷଃ ଶାସ୍ତା ଏକଶ୍ଚେତି ଵିଭାଵ୍ଯତେ ପ୍ରାଣଃ ପଞ୍ଚଵିଧଶ୍ଚୈଵ ଧ୍ରୁଵ ଅକ୍ଷର ଏଵ ଚ
ଓଁକାର, ପୁରୁଷ, ଶିକ୍ଷକ—ସେ ଏକ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରାଯାନ୍ତି; ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣ, ଧ୍ରୁବ ଓ ଅକ୍ଷୟ ମଧ୍ୟ ସେଇ।
କାଲଃ ପାକଶ୍ଚ ପକ୍ତା ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟା ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯ ଏଵ ଚ ଉଚ୍ଯତେ ଵିଵିଧୈର୍ଦେଵୈଃ ସ ଏଵାଯଂ ନ ତତ୍ପରମ୍
କାଳ, ପାକ, ପାକକାରୀ, ଦର୍ଶକ ଓ ଅଧ୍ୟୟନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ନାମରେ ଡାକନ୍ତି, ସେଇ ଏହି, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
ସ ଏଵ ଭଗଵାନ୍ସର୍ଵଂ କରୋତି ଵିକରୋତି ଚ ସୋ ଽସ୍ମାନ୍କାରଯତେ ସର୍ଵାନ୍ ସୋ ଽତ୍ଯେତି ଵ୍ଯାକୁଲୀକୃତାନ୍
ସେଇ ଭଗବାନ୍ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ଏବଂ ପରିବର୍ତନ କରନ୍ତି । ସେ ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରାନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ବିପର୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ।
ଯଜାମହେ ତମେଵାଦ୍ଯଂ ତମେଵେଚ୍ଛାମ ନିର୍ଵୃତାଃ ଯୋ ଵକ୍ତା ଯଚ୍ଚ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ଯଚ୍ଚାହଂ ତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ଵଃ
ଆମେ ସେଇ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଛୁ, ଆମେ କେବଳ ତାଙ୍କୁ ଚାହୁଁଛୁ ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛୁ । ସେ ହେଉଛନ୍ତି କଥା କହିବା ଜଣେ, କହିବା ଯୋଗ୍ୟ କଥା ଏବଂ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହୁଛି, ସେ ହେଉଛି ।
ଶ୍ରୂଯତେ ଯଚ୍ଚ ଵୈ ଶ୍ରାଵ୍ଯଂ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯତ୍ପରିଜଲ୍ପ୍ଯତେ ଯାଃ କଥାଶ୍ଚୈଵ ଵର୍ତନ୍ତେ ଶ୍ରୁତଯୋ ଵାଥ ତତ୍ପରାଃ ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵପତିର୍ଯଶ୍ଚ ସ ତୁ ନାରାଯଣଃ ସ୍ମୃତଃ
ଯାହା କି ଶୁଣାଯାଏ, ଯାହା ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଯାହା ଅନ୍ୟ କଥା ଆଲୋଚିତ ହୁଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କଥା ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଉପାଖ୍ୟାନଗୁଡିକ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ । ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ଯିଏ ନାରାୟଣ ଭାବରେ ପରିଚିତ ।
ଯତ୍ସତ୍ଯଂ ଯଦମୃତମକ୍ଷରଂ ପରଂ ଯଦ୍ ଯଦ୍ଭୂତଂ ପରମମିଦଂ ଚ ଯଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତ୍ ଯତ୍କିଂଚିଚ୍ ଚରମଚରଂ ଯଦସ୍ତି ଚାନ୍ଯତ୍ ତତ୍ସର୍ଵଂ ପୁରୁଷଵରଃ ପ୍ରଭୁଃ ପୁରାଣଃ
ଯାହା ସତ୍ୟ, ଯାହା ଅମୃତ, ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଯାହା ଅତୀତ, ଏଠାରେ ଯାହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତ, ଯାହା ଚଳିତ କିମ୍ବା ଅଚଳ, ଯାହା ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି—ସେ ସମସ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି ପୁରୁଣା ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ।