ଵୃକ୍ଷାନ୍ବହୁଵିଧାଂସ୍ତତ୍ର ମୃଗେନ୍ଦ୍ରୋ ଦଦୃଶେ ପ୍ରଭୁଃ ଗନ୍ଧଵନ୍ତି ଚ ପୁଷ୍ପାଣି ରସଵନ୍ତି ଫଲାନି ଚ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ସେଠାରେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ରସଭରା ଫଳ ଧରିଥିଲେ।
ନାତିଶୀତାନି ନୋଷ୍ଣାନି ତତ୍ର ତତ୍ର ସରାଂସି ଚ ଅପଶ୍ଯତ୍ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ସଭାଯାଂ ତସ୍ଯ ସ ପ୍ରଭୁଃ
ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖିଲେ, ହ୍ରଦମାନେ କେବେ ଅତି ଶୀତ ନାହିଁ, ନାହିଁ ଅତି ଗରମ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଏହି ସଭାରେ ଅଛି।
ନଲିନୈଃ ପୁଣ୍ଡରୀକୈଶ୍ଚ ଶତପତ୍ତ୍ରୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ ରକ୍ତୈଃ କୁଵଲଯୈର୍ନୀଲୈଃ କୁମୁଦୈଃ ସଂଵୃତାନି ଚ
ହ୍ରଦମାନେ ପଦ୍ମ, ଶତଦଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ଲାଲ୍ କୁବଳୟ, ନୀଳ କୁମୁଦ ଦ୍ୱାରା ଢାକା।
ସୁକାନ୍ତୈର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଶ୍ଚ ରାଜହଂସୈଶ୍ଚ ସୁପ୍ରିଯୈଃ କାରଣ୍ଡଵୈଶ୍ଚକ୍ରଵାକୈଃ ସାରସୈଃ କୁରରୈରପି
ସୁନ୍ଦର ଧାର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ପକ୍ଷୀ, ରାଜହଂସ, ପ୍ରିୟ କାରଣ୍ଡବ, ଚକ୍ରବାକ, ସାରସ ଓ କୁରର ପକ୍ଷୀ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଵିମଲୈଃ ସ୍ଫାଟିକାଭୈଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡୁରଚ୍ଛଦନୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ ବହୁହଂସୋପଗୀତାନି ସାରସାଭିରୁତାନି ଚ
ନିର୍ମଳ, ସ୍ଫଟିକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଧଳା ପାଙ୍ଖ ଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ, ବହୁ ହଂସ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ସାରସ ପକ୍ଷୀର ଡାକରେ ଭରିଥିବା।
ଗନ୍ଧଵତ୍ଯଃ ଶୁଭାସ୍ତତ୍ର ପୁଷ୍ଟମଞ୍ଜରିଧାରିଣୀଃ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ପର୍ଵତାଗ୍ରେଷୁ ନାନାପୁଷ୍ପଧରା ଲତାଃ
ସେଠାରେ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଶୁଭ ଲତା, ପ୍ରଚୁର ମଞ୍ଜରୀ ଧରିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଧରିଥିବା ଦେଖିଲେ।
କେତକ୍ଯଶୋକସରଲାଃ ପୁଂନାଗତିଲକାର୍ଜୁନାଃ ଚୂତା ନୀପାଃ ପ୍ରସ୍ଥପୁଷ୍ପାଃ କଦମ୍ବା ବକୁଲା ଧଵାଃ
କେତକୀ, ଅଶୋକ, ସରଳ, ପୁମ୍ନାଗ, ତିଳକ, ଅର୍ଜୁନ, ଆମ୍ବ, ନୀପ, ପ୍ରସ୍ଥପୁଷ୍ପ, କଦମ୍ବ, ବକୁଳ ଓ ଧବ ଗଛ।
ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁପାଟଲାଵୃକ୍ଷାଃ ଶାଲ୍ମଲ୍ଯଃ ସହରିଦ୍ରକାଃ ସାଲାସ୍ତାଲାସ୍ତମାଲାଶ୍ଚ ଚମ୍ପକାଶ୍ଚ ମନୋରମାଃ
ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ପାଟଳ, ଶାଲ୍ମଲି, ହରିଦ୍ର, ସାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ମନୋହର ଚମ୍ପକ ଗଛ।
ତଥୈଵାନ୍ଯେ ଵ୍ଯରାଜନ୍ତ ସଭାଯାଂ ପୁଷ୍ପିତା ଦ୍ରୁମାଃ ଵିଦ୍ରୁମାଶ୍ଚ ଦ୍ରୁମାଶ୍ଚୈଵ ଜ୍ଵଲିତାଗ୍ନିସମପ୍ରଭାଃ
ସେହିପରି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛମାନେ ସଭାରେ ଅତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ପାଥରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ ।
ସ୍କନ୍ଧଵନ୍ତଃ ସୁଶାଖାଶ୍ଚ ବହୁତାଲସମୁଚ୍ଛ୍ରଯାଃ ଅଞ୍ଜନାଶୋକଵର୍ଣାଶ୍ଚ ବହଵଶ୍ଚିତ୍ରକା ଦ୍ରୁମାଃ
ମଜବୁତ ତଣ୍ଡ ଓ ସୁନ୍ଦର ଶାଖା ଥିବା, ବହୁ ତାଳ ଗଛ ପରି ଉଚ୍ଚ ଗଛମାନେ ଥିଲେ । ଅଞ୍ଜନ, ଅଶୋକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଅନେକ ଚିତ୍ରବିଚିତ୍ର ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଵରୁଣୋ ଵତ୍ସନାଭଶ୍ଚ ପନସାଃ ସହ ଚନ୍ଦନୈଃ ନୀପାଃ ସୁମନସଶ୍ଚୈଵ ନିମ୍ବା ଅଶ୍ଵତ୍ଥତିନ୍ଦୁକାଃ
ସେଠାରେ ବରୁଣ, ବତ୍ସନାଭ, ପନସ ଓ ଚନ୍ଦନ ଗଛ, ନୀପ, ସୁମନସ, ନିମ୍ବ, ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ଓ ତିନ୍ଦୁକ ଗଛ ଥିଲେ ।
ପାରିଜାତାଶ୍ଚ ଲୋଧ୍ରାଶ୍ଚ ମଲ୍ଲିକା ଭଦ୍ରଦାରଵଃ ଆମଲକ୍ଯସ୍ତଥା ଜମ୍ବୂଲକୁଚାଃ ଶୈଲଵାଲୁକାଃ
ପାରିଜାତ, ଲୋଧ୍ର, ମଲ୍ଲିକା, ଭଦ୍ରଦାରୁ, ଆମଳକୀ, ଜାମୁ, କୁଚା ଓ ଶୈଳବାଳୁକା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଖର୍ଜୂର୍ଯୋ ନାରିକେଲାଶ୍ଚ ହରୀତକଵିଭୀତକାଃ କାଲୀଯକା ଦ୍ରୁକାଲାଶ୍ଚ ହିଙ୍ଗଵଃ ପାରିଯାତ୍ରକାଃ
ଖଜୁରୀ, ନାଡିଆ, ହରୀତକୀ, ବିଭୀତକ, କାଳିୟ, ଦ୍ରୁକାଳ, ହିଙ୍ଗୁ ଓ ପାରିୟାତ୍ରକ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।
ମନ୍ଦାରକୁନ୍ଦଲକ୍ତାଶ୍ଚ ପତଙ୍ଗାଃ କୁଟଜାସ୍ତଥା ରକ୍ତାଃ କୁରଣ୍ଟକାଶ୍ଚୈଵ ନୀଲାଶ୍ଚାଗରୁଭିଃ ସହ
ମନ୍ଦାର, କୁନ୍ଦ, ଲକ୍ତା, ପତଙ୍ଗ ଓ କୁଟଜ ଗଛ, ଏହି ସହିତ ଲାଲ କୁରଣ୍ଟକ ଓ ନୀଳ ଗଛ ଏବଂ ଅଗରୁ ସହିତ ଥିଲେ ।
କଦମ୍ବାଶ୍ଚୈଵ ଭଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଦାଡିମା ବୀଜପୂରକାଃ ସପ୍ତପର୍ଣାଶ୍ଚ ବିଲ୍ଵାଶ୍ଚ ମଧୁପୈରାଵୃତାସ୍ତଥା
କଦମ୍ବ ଓ ଭବ୍ୟ ଗଛ, ଦାଡିମ୍ବ, ବୀଜପୂରକ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ ଓ ବେଲ ଗଛ, ସବୁ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲେ ।
ଅଶୋକାଶ୍ଚ ତମାଲାଶ୍ଚ ନାନାଗୁଲ୍ମଲତାଵୃତାଃ ମଧୂକାଃ ସପ୍ତପର୍ଣାଶ୍ଚ ବହଵଃ କ୍ଷୀରକା ଦ୍ରୁମାଃ
ଅଶୋକ ଓ ତମାଳ ଗଛ, ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ଜାଡ଼ି ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଅନେକ ମଧୁକ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁଧ ଝରୁଥିବା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଲତାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାକାରାଃ ପତ୍ରପୁଷ୍ପଫଲୋପଗାଃ ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵସ୍ ତତ୍ର କାନନଜା ଦ୍ରୁମାଃ
ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଲତା, ପତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ମ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ନାନାପୁଷ୍ପଫଲୋପେତା ଵ୍ଯରାଜନ୍ତ ସମନ୍ତତଃ ଚକୋରାଃ ଶତପତ୍ରାଶ୍ଚ ମତ୍ତକୋକିଲସାରିକାଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଓ ଫଳ ରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ; ଚକୋର ପକ୍ଷୀ, ପଦ୍ମ, ମଦମସ୍ତ କୋକିଳ ଓ ସାରିକା ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ପୁଷ୍ପିତାଃ ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ସଂପତନ୍ତି ମହାଦ୍ରୁମାଃ ରକ୍ତପୀତାରୁଣାସ୍ତତ୍ର ପାଦପାଗ୍ରଗତାଃ ଖଗାଃ
ଫୁଲ ରେ ଭରିଥିବା ଶାଖା ଉପରେ ବଡ଼ ଗଛମାନେ ଫୁଲିଥିଲେ; ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ ଅରୁଣ ରଙ୍ଗର ପକ୍ଷୀମାନେ ଗଛର ଶିଖର ଉପରେ ବସିଥିଲେ ।
ପରସ୍ପରମଵେକ୍ଷନ୍ତେ ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଜୀଵଜୀଵକାଃ ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାଂ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁସ୍ତଦା
ଖୁସିରେ ଜୀବଜୀବିକା ପକ୍ଷୀମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖୁଥିଲେ; ଏହି ସଭାରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବସିଥିଲେ ।
ସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରୈଃ ପରିଵୃତୋ ଵିଚିତ୍ରାଭରଣାମ୍ବରଃ ଅନର୍ଘ୍ଯମଣିଵଜ୍ରାର୍ଚିଃ ଶିଖାଜ୍ଵଲିତକୁଣ୍ଡଲଃ
ସେ ହଜାର ହଜାର ମହିଳା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲେ, ବିଚିତ୍ର ଆଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ମୂଳ୍ୟହୀନ ମଣି ଓ ହୀରା ଦ୍ୱାରା ଶିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ।
ଆସୀନଶ୍ଚାସନେ ଚିତ୍ରେ ଦଶନଲ୍ଵପ୍ରମାଣତଃ ଦିଵାକରନିଭେ ଦିଵ୍ଯେ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତରଣସଂସ୍ତୃତେ
ସେ ଏକ ଚିତ୍ରମୟ ଏବଂ ଛୋଟ ଆସନ ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଶୟନପାତରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା ।
ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧଵହସ୍ତତ୍ର ମାରୁତଃ ସୁସୁଖୋ ଵଵୌ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ଦୈତ୍ଯ ଆସ୍ତେ ଜ୍ଵଲିତକୁଣ୍ଡଲଃ
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଭରା ସୁମଧୁର ପବନ ବହୁଥିଲା, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦୈତ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି ବସିଥିଲେ ।
ଉପଚେରୁର୍ମହାଦୈତ୍ଯଂ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ତଦା ଦିଵ୍ଯତାନେନ ଗୀତାନି ଜଗୁର୍ ଗନ୍ଧର୍ଵସତ୍ତମାଃ
ସେ ସମୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦିବ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇ ମହାଦୈତ୍ୟ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ ।
ଵିଶ୍ଵାଚୀ ସହଜନ୍ଯା ଚ ପ୍ରମ୍ଲୋଚେତ୍ଯଭିଵିଶ୍ରୁତା ଦିଵ୍ଯାଥ ସୌରଭେଯୀ ଚ ସମୀଚୀ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଲୀ
ବିଶ୍ୱାଚୀ, ସହଜନ୍ୟା, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା—ଏହି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ସହିତ ସୌରଭେୟୀ, ସମୀଚୀ ଓ ପୁଞ୍ଜିକାସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ମିଶ୍ରକେଶୀ ଚ ରମ୍ଭା ଚ ଚିତ୍ରଲେଖା ଶୁଚିସ୍ମିତା ଚାରୁକେଶୀ ଘୃତାଚୀ ଚ ମେନକା ଚୋର୍ଵଶୀ ତଥା
ମିଶ୍ରକେଶୀ, ରମ୍ଭା, ଚିତ୍ରଲେଖା, ଶୁଚିସ୍ମିତା, ଚାରୁକେଶୀ, ଘୃତାଚୀ, ମେନକା ଓ ଉର୍ବଶୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଏତାଃ ସହସ୍ରଶଶ୍ଚାନ୍ଯା ନୃତ୍ଯଗୀତଵିଶାରଦାଃ ଉପତିଷ୍ଠନ୍ତି ରାଜାନଂ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ହଜାର-ହଜାର ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଅନେକ ଜଣେ ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ସେବା କରୁଛନ୍ତି।
ତତ୍ରାସୀନଂ ମହାବାହୁଂ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ଉପାସତେ ଦିତେଃ ପୁତ୍ରାଃ ସର୍ଵେ ଲବ୍ଧଵରାସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ବିଶାଳ ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ରାଜା ବସିଛନ୍ତି; ଦିତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି।
ତମପ୍ରତିମକର୍ମାଣଂ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ବଲିର୍ଵିରୋଚନସ୍ତତ୍ର ନରକଃ ପୃଥିଵୀସୁତଃ
ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଶତ-ଶତ, ହଜାର-ହଜାର ଜଣେ ବାଲି, ବିରୋଚନ, ନରକ ଓ ପୃଥିବୀପୁତ୍ର ଏଠି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରହ୍ଲାଦୋ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିଶ୍ଚ ଗଵିଷ୍ଠଶ୍ଚ ମହାସୁରଃ ସୁରହନ୍ତା ସୁନାମା ଚ ପ୍ରମତିଃ ସୁମତିର୍ଵରଃ
ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି, ମହାଶୁର ଗବିଷ୍ଠ, ସୁରହନ୍ତା, ସୁନାମା, ପ୍ରମତି ଓ ଉତ୍ତମ ସୁମତି।