ଜରାଶୋକକ୍ଲମାପେତାଂ ନିଷ୍ପ୍ରକମ୍ପାଂ ଶିଵାଂ ସୁଖାମ୍ ଵେଶ୍ମହର୍ମ୍ଯଵତୀଂ ରମ୍ଯାଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତୀମିଵ ତେଜସା
ଯେଉଁଠାରେ ବୃଦ୍ଧତା, ଦୁଃଖ ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ନାହିଁ, ଏହା ଅଚଳ, ଶୁଭ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ; ଏହା ଏକ ରମଣୀୟ ରାଜମହଳ ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ତଜୋମୟ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଅନ୍ତଃସଲିଲସଂଯୁକ୍ତାଂ ଵିହିତାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା ଦିଵ୍ଯରତ୍ନମଯୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ଫଲପୁଷ୍ପପ୍ରଦୈର୍ଯୁତାମ୍
ଏହି ସ୍ଥାନ ଭିତରେ ଜଳ ରହିଛି, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଦିବ୍ୟ ମଣିର ଗଛମାନେ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଦେଉଛନ୍ତି।
ନୀଲପୀତସିତଶ୍ଯାମୈଃ କୃଷ୍ଣୈର୍ଲୋହିତକୈରପି ଅଵତାନୈସ୍ତଥା ଗୁଲ୍ମୈର୍ ମଞ୍ଜରୀଶତଧାରିଭିଃ
ନୀଳ, ହଳଦିଆ, ସାଦା, ଗାଢ଼, କଳା ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଗଛ ଏଠାରେ ଅଛି, ଏବଂ ଛୋଟ ଝାଡ଼ିମାନେ ଶତଶଃ ମଞ୍ଜରୀ ଧରିଛନ୍ତି।
ସିତାଭ୍ରଘନସଂକାଶା ପ୍ଲଵନ୍ତୀଵ ଵ୍ଯଦୃଶ୍ଯତ ରଶ୍ମିଵତୀ ଭାସ୍ଵରା ଚ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧମନୋରମା
ଏହା ସାଦା ମେଘର ଗୁଛ ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଭାସୁଛି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଚମକୁଛି, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧରେ ମନୋହର।
ସୁସୁଖା ନ ଚ ଦୁଃଖା ସା ନ ଶୀତା ନ ଚ ଘର୍ମଦା ନ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସେ ଗ୍ଲାନିଂ ଵା ପ୍ରାପ୍ଯ ତାଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ତେ
ଏହି ସ୍ଥାନ ବହୁତ ସୁଖଦ, କେବେ ଦୁଃଖ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ତାପ ନାହିଁ, ଶୀତ ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଭୋକ, ତିଆ, କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ନାନାରୂପୈରୁପକୃତାଂ ଵିଚିତ୍ରୈରତିଭାସ୍ଵରୈଃ ସ୍ତମ୍ଭୈର୍ନ ଵିଭୃତା ସା ଵୈ ଶାଶ୍ଵତୀ ଚାକ୍ଷପା ସଦା
ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିରେ ଶୋଭିତ, ଅତି ଚମକୁଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଖମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ଧରି ରହିନାହିଁ; ଏହା ଚିରକାଳ ଅବିକଳ ଓ ଅକ୍ଷୟ।
ଅତି ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଚ ସୂର୍ଯଂ ଚ ଶିଖିନଂ ଚ ସ୍ଵଯଂପ୍ରଭା ଦୀପ୍ଯତେ ନାକପୃଷ୍ଠସ୍ଥା ଭାସଯନ୍ତୀଵ ଭାସ୍କରମ୍
ଏହା ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ, ନିଜେ ଆଲୋକମୟ, ସ୍ୱର୍ଗର ଶୀର୍ଷରେ ଚମକୁଛି, ମନେ ହୁଏ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକିତ କରୁଛି।
ସର୍ଵେ ଚ କାମାଃ ପ୍ରଚୁରା ଯେ ଦିଵ୍ଯା ଯେ ଚ ମାନୁଷାଃ ରସଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରଭୂତଂ ଚ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯମନନ୍ତକମ୍
ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନବୀୟ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ପୂରଣ ହୁଏ; ରସଭରା, ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଅସୀମ।
ପୁଣ୍ଯଗନ୍ଧସ୍ରଜଶ୍ଚାତ୍ର ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲଦ୍ରୁମାଃ ଉଷ୍ଣେ ଶୀତାନି ତୋଯାନି ଶୀତେ ଚୋଷ୍ଣାନି ସନ୍ତି ଚ
ଏଠାରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା, ସବୁବେଳେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଧରୁଥିବା ଗଛ ଅଛି; ଗରମରେ ଢଣ୍ଡା ଜଳ ମିଳେ, ଶୀତରେ ଗରମ ଜଳ ମିଳେ।
ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରା ମହାଶାଖାଃ ପ୍ରଵାଲାଙ୍କୁରଧାରିଣଃ ଲତାଵିତାନସଂଛନ୍ନା ନଦୀଷୁ ଚ ସରଃସୁ ଚ
ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଶିଖର, ବଡ଼ ଶାଖା, କୋମଳ ଅଙ୍କୁର ଧରିଥିବା ଗଛ, ଲତାର ଛାୟାରେ ଢାକା, ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦରେ।
ଵୃକ୍ଷାନ୍ବହୁଵିଧାଂସ୍ତତ୍ର ମୃଗେନ୍ଦ୍ରୋ ଦଦୃଶେ ପ୍ରଭୁଃ ଗନ୍ଧଵନ୍ତି ଚ ପୁଷ୍ପାଣି ରସଵନ୍ତି ଫଲାନି ଚ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ସେଠାରେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ରସଭରା ଫଳ ଧରିଥିଲେ।
ନାତିଶୀତାନି ନୋଷ୍ଣାନି ତତ୍ର ତତ୍ର ସରାଂସି ଚ ଅପଶ୍ଯତ୍ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ସଭାଯାଂ ତସ୍ଯ ସ ପ୍ରଭୁଃ
ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖିଲେ, ହ୍ରଦମାନେ କେବେ ଅତି ଶୀତ ନାହିଁ, ନାହିଁ ଅତି ଗରମ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଏହି ସଭାରେ ଅଛି।
ନଲିନୈଃ ପୁଣ୍ଡରୀକୈଶ୍ଚ ଶତପତ୍ତ୍ରୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ ରକ୍ତୈଃ କୁଵଲଯୈର୍ନୀଲୈଃ କୁମୁଦୈଃ ସଂଵୃତାନି ଚ
ହ୍ରଦମାନେ ପଦ୍ମ, ଶତଦଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ଲାଲ୍ କୁବଳୟ, ନୀଳ କୁମୁଦ ଦ୍ୱାରା ଢାକା।
ସୁକାନ୍ତୈର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଶ୍ଚ ରାଜହଂସୈଶ୍ଚ ସୁପ୍ରିଯୈଃ କାରଣ୍ଡଵୈଶ୍ଚକ୍ରଵାକୈଃ ସାରସୈଃ କୁରରୈରପି
ସୁନ୍ଦର ଧାର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ପକ୍ଷୀ, ରାଜହଂସ, ପ୍ରିୟ କାରଣ୍ଡବ, ଚକ୍ରବାକ, ସାରସ ଓ କୁରର ପକ୍ଷୀ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଵିମଲୈଃ ସ୍ଫାଟିକାଭୈଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡୁରଚ୍ଛଦନୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ ବହୁହଂସୋପଗୀତାନି ସାରସାଭିରୁତାନି ଚ
ନିର୍ମଳ, ସ୍ଫଟିକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଧଳା ପାଙ୍ଖ ଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ, ବହୁ ହଂସ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ସାରସ ପକ୍ଷୀର ଡାକରେ ଭରିଥିବା।
ଗନ୍ଧଵତ୍ଯଃ ଶୁଭାସ୍ତତ୍ର ପୁଷ୍ଟମଞ୍ଜରିଧାରିଣୀଃ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ପର୍ଵତାଗ୍ରେଷୁ ନାନାପୁଷ୍ପଧରା ଲତାଃ
ସେଠାରେ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଶୁଭ ଲତା, ପ୍ରଚୁର ମଞ୍ଜରୀ ଧରିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଧରିଥିବା ଦେଖିଲେ।
କେତକ୍ଯଶୋକସରଲାଃ ପୁଂନାଗତିଲକାର୍ଜୁନାଃ ଚୂତା ନୀପାଃ ପ୍ରସ୍ଥପୁଷ୍ପାଃ କଦମ୍ବା ବକୁଲା ଧଵାଃ
କେତକୀ, ଅଶୋକ, ସରଳ, ପୁମ୍ନାଗ, ତିଳକ, ଅର୍ଜୁନ, ଆମ୍ବ, ନୀପ, ପ୍ରସ୍ଥପୁଷ୍ପ, କଦମ୍ବ, ବକୁଳ ଓ ଧବ ଗଛ।
ପ୍ରିଯଙ୍ଗୁପାଟଲାଵୃକ୍ଷାଃ ଶାଲ୍ମଲ୍ଯଃ ସହରିଦ୍ରକାଃ ସାଲାସ୍ତାଲାସ୍ତମାଲାଶ୍ଚ ଚମ୍ପକାଶ୍ଚ ମନୋରମାଃ
ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ପାଟଳ, ଶାଲ୍ମଲି, ହରିଦ୍ର, ସାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ମନୋହର ଚମ୍ପକ ଗଛ।
ତଥୈଵାନ୍ଯେ ଵ୍ଯରାଜନ୍ତ ସଭାଯାଂ ପୁଷ୍ପିତା ଦ୍ରୁମାଃ ଵିଦ୍ରୁମାଶ୍ଚ ଦ୍ରୁମାଶ୍ଚୈଵ ଜ୍ଵଲିତାଗ୍ନିସମପ୍ରଭାଃ
ସେହିପରି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛମାନେ ସଭାରେ ଅତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ପାଥରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ ।
ସ୍କନ୍ଧଵନ୍ତଃ ସୁଶାଖାଶ୍ଚ ବହୁତାଲସମୁଚ୍ଛ୍ରଯାଃ ଅଞ୍ଜନାଶୋକଵର୍ଣାଶ୍ଚ ବହଵଶ୍ଚିତ୍ରକା ଦ୍ରୁମାଃ
ମଜବୁତ ତଣ୍ଡ ଓ ସୁନ୍ଦର ଶାଖା ଥିବା, ବହୁ ତାଳ ଗଛ ପରି ଉଚ୍ଚ ଗଛମାନେ ଥିଲେ । ଅଞ୍ଜନ, ଅଶୋକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଅନେକ ଚିତ୍ରବିଚିତ୍ର ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଵରୁଣୋ ଵତ୍ସନାଭଶ୍ଚ ପନସାଃ ସହ ଚନ୍ଦନୈଃ ନୀପାଃ ସୁମନସଶ୍ଚୈଵ ନିମ୍ବା ଅଶ୍ଵତ୍ଥତିନ୍ଦୁକାଃ
ସେଠାରେ ବରୁଣ, ବତ୍ସନାଭ, ପନସ ଓ ଚନ୍ଦନ ଗଛ, ନୀପ, ସୁମନସ, ନିମ୍ବ, ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ଓ ତିନ୍ଦୁକ ଗଛ ଥିଲେ ।
ପାରିଜାତାଶ୍ଚ ଲୋଧ୍ରାଶ୍ଚ ମଲ୍ଲିକା ଭଦ୍ରଦାରଵଃ ଆମଲକ୍ଯସ୍ତଥା ଜମ୍ବୂଲକୁଚାଃ ଶୈଲଵାଲୁକାଃ
ପାରିଜାତ, ଲୋଧ୍ର, ମଲ୍ଲିକା, ଭଦ୍ରଦାରୁ, ଆମଳକୀ, ଜାମୁ, କୁଚା ଓ ଶୈଳବାଳୁକା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଖର୍ଜୂର୍ଯୋ ନାରିକେଲାଶ୍ଚ ହରୀତକଵିଭୀତକାଃ କାଲୀଯକା ଦ୍ରୁକାଲାଶ୍ଚ ହିଙ୍ଗଵଃ ପାରିଯାତ୍ରକାଃ
ଖଜୁରୀ, ନାଡିଆ, ହରୀତକୀ, ବିଭୀତକ, କାଳିୟ, ଦ୍ରୁକାଳ, ହିଙ୍ଗୁ ଓ ପାରିୟାତ୍ରକ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।
ମନ୍ଦାରକୁନ୍ଦଲକ୍ତାଶ୍ଚ ପତଙ୍ଗାଃ କୁଟଜାସ୍ତଥା ରକ୍ତାଃ କୁରଣ୍ଟକାଶ୍ଚୈଵ ନୀଲାଶ୍ଚାଗରୁଭିଃ ସହ
ମନ୍ଦାର, କୁନ୍ଦ, ଲକ୍ତା, ପତଙ୍ଗ ଓ କୁଟଜ ଗଛ, ଏହି ସହିତ ଲାଲ କୁରଣ୍ଟକ ଓ ନୀଳ ଗଛ ଏବଂ ଅଗରୁ ସହିତ ଥିଲେ ।
କଦମ୍ବାଶ୍ଚୈଵ ଭଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଦାଡିମା ବୀଜପୂରକାଃ ସପ୍ତପର୍ଣାଶ୍ଚ ବିଲ୍ଵାଶ୍ଚ ମଧୁପୈରାଵୃତାସ୍ତଥା
କଦମ୍ବ ଓ ଭବ୍ୟ ଗଛ, ଦାଡିମ୍ବ, ବୀଜପୂରକ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ ଓ ବେଲ ଗଛ, ସବୁ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲେ ।
ଅଶୋକାଶ୍ଚ ତମାଲାଶ୍ଚ ନାନାଗୁଲ୍ମଲତାଵୃତାଃ ମଧୂକାଃ ସପ୍ତପର୍ଣାଶ୍ଚ ବହଵଃ କ୍ଷୀରକା ଦ୍ରୁମାଃ
ଅଶୋକ ଓ ତମାଳ ଗଛ, ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ଜାଡ଼ି ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଅନେକ ମଧୁକ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁଧ ଝରୁଥିବା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଲତାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାକାରାଃ ପତ୍ରପୁଷ୍ପଫଲୋପଗାଃ ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵସ୍ ତତ୍ର କାନନଜା ଦ୍ରୁମାଃ
ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଲତା, ପତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ମ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ନାନାପୁଷ୍ପଫଲୋପେତା ଵ୍ଯରାଜନ୍ତ ସମନ୍ତତଃ ଚକୋରାଃ ଶତପତ୍ରାଶ୍ଚ ମତ୍ତକୋକିଲସାରିକାଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଓ ଫଳ ରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ; ଚକୋର ପକ୍ଷୀ, ପଦ୍ମ, ମଦମସ୍ତ କୋକିଳ ଓ ସାରିକା ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ପୁଷ୍ପିତାଃ ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ସଂପତନ୍ତି ମହାଦ୍ରୁମାଃ ରକ୍ତପୀତାରୁଣାସ୍ତତ୍ର ପାଦପାଗ୍ରଗତାଃ ଖଗାଃ
ଫୁଲ ରେ ଭରିଥିବା ଶାଖା ଉପରେ ବଡ଼ ଗଛମାନେ ଫୁଲିଥିଲେ; ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ ଅରୁଣ ରଙ୍ଗର ପକ୍ଷୀମାନେ ଗଛର ଶିଖର ଉପରେ ବସିଥିଲେ ।
ପରସ୍ପରମଵେକ୍ଷନ୍ତେ ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଜୀଵଜୀଵକାଃ ତସ୍ଯାଂ ସଭାଯାଂ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁସ୍ତଦା
ଖୁସିରେ ଜୀବଜୀବିକା ପକ୍ଷୀମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖୁଥିଲେ; ଏହି ସଭାରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବସିଥିଲେ ।