ଉକ୍ତା ଵୈ ଶୈଲଜା ପ୍ରାହ ଭଵତ୍ଵେଵମନିନ୍ଦିତାଃ ତତସ୍ତା ହର୍ଷସମ୍ପୂର୍ଣାଃ ପଦ୍ମପତ୍ରସ୍ଥିତଂ ପଯଃ
ଶୈଳଜା କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ନିର୍ମଳା' । ତାପରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପଦ୍ମପତ୍ର ଉପରେ ଥିବା ଦୁଧ ଦେଲେ ।
ତସ୍ଯୈ ଦଦୁସ୍ତଯା ଚାପି ତତ୍ପୀତଂ କ୍ରମଶୋ ଜଲମ୍ ପୀତେ ତୁ ସଲିଲେ ତସ୍ମିଂସ୍ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ସରୋଵରେ
ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ଦେବୀ ଏହି ଜଳକୁ ଦୀରେ-ଦୀରେ ପିଇଲେ । ସେ ଜଳ ପିଇବା ପରେ, ସେହି ସରୋବରରେ,
ଵିପାଟ୍ଯ ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ତତୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ କୁକ୍ଷିମୁଦ୍ଗତଃ ନିଶ୍ଚକ୍ରାମାଦ୍ଭୁତୋ ବାଲଃ ସର୍ଵଲୋକଵିଭାସକଃ
ତାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ କୋଖ କାଟିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶିଶୁ ବାହାରିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଦେଲେ ।
ପ୍ରଭାକରପ୍ରଭାକାରଃ ପ୍ରକାଶକନକପ୍ରଭଃ ଗୃହୀତନିର୍ମଲୋଦଗ୍ରଶକ୍ତିଶୂଲଃ ଷଡାନନଃ
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ନିର୍ମଳ ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଛଅଟି ମୁହଁ ଥିଲା ।
ଦୀପ୍ତୋ ମାରଯିତୁଂ ଦୈତ୍ଯାନ୍ କୁତ୍ସିତାନ୍କନକଚ୍ଛଵିଃ ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଦ୍ଦୈଵଃ କୁମାରଶ୍ଚାପି ସୋ ଽଭଵତ୍
ସେ ଦେବତା, ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନେକୁ ନଶ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ଥିଲେ; ଏହି କାରଣରୁ ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ କୁମାର ହେଲେ ।
ଵାମଂ ଵିଦାର୍ଯ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତଃ ସୁତୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ପୁନଃ ଶିଶୁଃ ସ୍କନ୍ଦାଚ୍ଚ ଵଦନେ ଵହ୍ନେଃ ଶୁକ୍ରାତ୍ସୁଵଦନୋ ଽରିହା
ପୁଣି, ବାମ କୋଖ ଫାଡ଼ି ଦେବୀଙ୍କ ପୁଅ ଶିଶୁ ରୂପେ ବାହାରିଲେ; ସ୍କନ୍ଦର ମୁଖରୁ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ବୀଜରୁ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଶୁଭ ମୁହଁ ଥିବା ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
କୃତ୍ତିକାମେଲନାଦେଵ ଶାଖାଭିଃ ସଵିଶେଷତଃ ଶାଖାଭିଧାଃ ସମାଖ୍ଯାତାଃ ଷଟ୍ସୁ ଵକ୍ତ୍ରେଷୁ ଵିସ୍ତୃତାଃ
କୃତ୍ତିକାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେବା ଦ୍ୱାରା, ବିଶେଷ କରି ତାଙ୍କୁ 'ଶାଖା' ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା; ଏହି 'ଶାଖା' ନାମ ତାଙ୍କ ଛଅଟି ମୁହଁରେ ବ୍ୟାପିଥିଲା ।
ଯତସ୍ତତୋ ଵିଶାଖୋ ଽସୌ ଖ୍ଯାତୋ ଲୋକେଷୁ ଷଣ୍ମୁଖଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ଵିଶାଖଃ ଷଡ୍ଵକ୍ତ୍ରଃ କାର୍ତିକେଯଶ୍ଚ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଏହି କାରଣରୁ ସେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଶାଖ, ଛଅମୁହଁ, ସ୍କନ୍ଦ, ବିଶାଖ, ଛଅମୁଖ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ଚୈତ୍ରସ୍ଯ ବହୁଲେ ପକ୍ଷେ ପଞ୍ଚଦଶ୍ଯାଂ ମହାବଲୌ ସମ୍ଭୂତାଵର୍କସଦୃଶୌ ଵିଶାଲେ ଶରକାନନେ
ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପଂଚଦଶୀ ତିଥିରେ, ବଡ଼ ଶରକା ଜଙ୍ଗଲରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଚୈତ୍ରସ୍ଯୈଵ ସିତେ ପକ୍ଷେ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ପାକଶାସନଃ ବାଲକାଭ୍ଯାଂ ଚକାରୈକଂ ମତ୍ଵା ଚାମରଭୂତଯେ
ଚୈତ୍ର ମାସର ଏହି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ, ପାକଶାସନ ଦୁଇ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ନେବା ପାଇଁ ଏକ ବିଧି କଲେ ।
ତସ୍ଯାମେଵ ତତଃ ଷଷ୍ଠ୍ଯାମ୍ ଅଭିଷିକ୍ତୋ ଗୁହଃ ପ୍ରଭୁଃ ସର୍ଵୈରମରସଂଘାତୈର୍ ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରଭାସ୍କରୈଃ
ସେହି ଦିନରେ, ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ, ଗୁହାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର, ଭାସ୍କର ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମିଶି ରାଜାଭିଷେକ କଲେ ।
ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈଃ ଶୁଭୈର୍ଧୂପୈସ୍ ତଥା କ୍ରୀଡନକୈରପି ଛତ୍ରୈଶ୍ଚାମରଜାଲୈଶ୍ଚ ଭୂଷଣୈଶ୍ଚ ଵିଲେପନୈଃ
ସେମାନେ ସୁଗନ୍ଧ ମାଳା, ଶୁଭ ଧୂପ, ଖେଳନା, ଛତା, ଚାମର, ଜାଲ, ଗହଣା ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଶୋଭାୟିତ କଲେ ।
ଅଭିଷିକ୍ତୋ ଵିଧାନେନ ଯଥାଵତ୍ଷଣ୍ମୁଖଃ ପ୍ରଭୁଃ ସୁତାମସ୍ମୈ ଦଦୌ ଶକ୍ରୋ ଦେଵସେନେତି ଵିଶ୍ରୁତାମ୍
ଯଥାନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଭିଷେକ ହେବା ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଷଣ୍ମୁଖ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କନ୍ୟା ଦେବସେନାଙ୍କୁ ବିବାହ ପାଇଁ ଦେଲେ।
ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଦଦୌ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଦାଯୁଧମ୍ ଯକ୍ଷାଣାଂ ଦଶଲକ୍ଷାଣି ଦଦାଵସ୍ମୈ ଧନାଧିପଃ
ଦେବଦେବଙ୍କର ପତ୍ନୀ ପାଇଁ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ ଏବଂ ଧନର ଅଧିପତି ଏକ ଲକ୍ଷ ଯକ୍ଷକୁ ଦାନ କଲେ।
ଦଦୌ ହୁତାଶନସ୍ତେଜୋ ଦଦୌ ଵାଯୁଶ୍ଚ ଵାହନମ୍ ଦଦୌ କ୍ରୀଡନକଂ ତ୍ଵଷ୍ଟା କୁକ୍କୁଟଂ କାମରୂପିଣମ୍ ଏଵଂ ସୁରାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ପରିଵାରମନୁତ୍ତମମ୍
ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ତେଜ ଦେଲେ, ବାୟୁ ଏକ ଯାନ ଦେଲେ, ତ୍ୱଷ୍ଟା ଏକ ଖେଳନା ଦେଲେ—ଯାହା ଯେକୌଣସି ଆକାର ନେଇପାରୁଥିବା କୁକୁଡ଼ି; ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପରିବାର ଦେଲେ।
ଦଦୁର୍ମୁଦିତଚେତସ୍କାଃ ସ୍କନ୍ଦାଯାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସେ
ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
ଜାନୁଭ୍ଯାମଵନୌ ସ୍ଥିତ୍ଵା ସୁରସଂଘାସ୍ତମସ୍ତୁଵନ୍ ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ଵରଦଂ ଷଣ୍ମୁଖଂ ମୁଖ୍ଯଶଃ ସୁରାଃ
ଦେବତାମାନେ ଜାଣୁ ଟିକେଇ ଭୂମିରେ ବସି, ଏହି ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଦୟାଳୁ ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମଙ୍କୁ, ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ନମଃ କୁମାରାଯ ମହାପ୍ରଭାଯ ସ୍କନ୍ଦାଯ ଚ ସ୍କନ୍ଦିତଦାନଵାଯ ନଵାର୍କଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଦ୍ଯୁତଯେ ନମୋ ଽସ୍ତୁତେ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ଷଣ୍ମୁଖ କାମରୂପ
ନମସ୍କାର କୁମାର, ମହାତେଜସ୍ବୀ, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ସ୍କନ୍ଦ, ନୂତନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଷଣ୍ମୁଖ, ଯେଉଁଠି ଚାହିଁଲେ ଆକାର ବଦଳାଅ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ପିନଦ୍ଧନାନାଭରଣାଯ ଭର୍ତ୍ରେ ନମୋ ରଣେ ଦାନଵଦାରଣାଯ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ଽର୍କପ୍ରତିମପ୍ରଭାଯ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ଗୁହ୍ଯାଯ ଗୁହାଯ ତୁଭ୍ଯମ୍
ମାଣିକ୍ୟ ଓ ଗହଣା ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ନାୟକ, ଦେବଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଗୁପ୍ତ ଓ ଗୁହା ନାମେ ପରିଚିତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଭଯାପହାଯ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ବାଲ କୃପାପରାଯ ନମୋ ଵିଶାଲାମଲଲୋଚନାଯ ନମୋ ଵିଶାଖାଯ ମହାଵ୍ରତାଯ
ତିନି ଲୋକର ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା, ଅପାର କୃପାଶୀଳ ଶିଶୁ, ବିଶାଳ ଓ ଶୁଭ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ବୃହତ୍ ସଂଯମ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବିଶାଖା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋ ନମସ୍ତେ ଽସ୍ତୁ ମନୋହରାଯ ନମୋ ନମସ୍ତେ ଽସ୍ତୁ ରଣୋତ୍କଟାଯ ନମୋ ମଯୂରୋଜ୍ଜ୍ଵଲଵାହନାଯ ନମୋ ଽସ୍ତୁ କେଯୂରଧରାଯ ତୁଭ୍ଯମ୍
ମନୋହର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର, ମୟୂର ଯାନରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କେୟୂର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।
ନମୋ ଧୃତୋଦଗ୍ରପତାକିନେ ନମସ୍ତେ ନମଃ ପ୍ରଭାଵପ୍ରଣତାଯ ତେ ଽସ୍ତୁ ନମସ୍ତେ ନମସ୍ତେ ଵରଵୀର୍ଯଶାଲିନେ କୃପାପରୋ ନୋ ଭଵ ଭଵ୍ଯମୂର୍ତେ
ଉଚ୍ଚ ପତାକା ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତୁମର ପ୍ରଭାବକୁ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାକ୍ରମ ଧାରୀ, ଭବିଷ୍ୟତର ମୂର୍ତ୍ତି, ଆମ ପ୍ରତି ସଦା କୃପାଶୀଳ ରୁହ।
କ୍ରିଯାପରା ଯଜ୍ଞପତିଂ ଚ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଵିନେମୁରେଵଂ ତ୍ଵମରାଧିପାଦ୍ଯାଃ ଏଵଂ ତଦା ଷଡ୍ଵଦନସ୍ତୁ ସେନ୍ଦ୍ରାନ୍ ଉଵାଚ ତୁଷ୍ଟଶ୍ଚ ଗୁହସ୍ତତସ୍ତାନ୍ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ନେତ୍ରୈରମଲୈଃ ସୁରେଶାଞ୍ ଶତ୍ରୂନ୍ହନିଷ୍ଯାମି ଗତଜ୍ଵରାଃ ସ୍ଥ
କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଯଜ୍ଞପତିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ସମସ୍ତେ ମଣ୍ଡିଆଯାଇଲେ; ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ନେତାମାନେ, ଷଣ୍ମୁଖ ଗୁହା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଶୁଭ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ: "ମୁଁ ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ନାଶ କରିବି, ଭୟ ଛାଡ଼।"
କଂ ଵଃ କାମଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ଦେଵତା ବ୍ରୂତ ନିର୍ଵୃତାଃ ଯଦ୍ଯପ୍ଯସାଧ୍ଯଂ ହୃଦ୍ଯଂ ଵୋ ହୃଦଯେ ଚିନ୍ତିତଂ ପରମ୍
ଦେବମାନେ, ତୁମେ କଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ? ଯାହା ତୁମର ହୃଦୟରେ ଅତି ପ୍ରିୟ, ଯଦିଓ ଦୁର୍ଲଭ, ମୁଁ ତାହା ଦେବି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତୁ ସୁରାସ୍ତେନ ପ୍ରୋଚୁଃ ପ୍ରଣତମୌଲଯଃ ସର୍ଵ ଏଵ ମହାତ୍ମାନଂ ଗୁହଂ ତଦ୍ଗତମାନସାଃ
ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ମନ ଗୁହା ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ନିବେଶିତ କରି, କହିଲେ।
ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରସ୍ତାରକୋ ନାମ ସର୍ଵାମରକୁଲାନ୍ତକୃତ୍ ବଲଵାନ୍ଦୁର୍ଜଯୋ ଦୁଷ୍ଟୋ ଦୁରାଚାରୋ ଽତିକୋପନଃ ତମେଵ ଜହି ହୃଦ୍ଯୋ ଽର୍ଥ ଏଷୋ ଽସ୍ମାକଂ ଭଯାପହ
ଦାନବମାନଙ୍କ ରାଜା ତାରକା ନାମକ, ସମସ୍ତ ଦେବକୁଳର ନାଶକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଜୟ, ଦୁଷ୍ଟ, ଖରାପ ଆଚରଣର, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧୀ—ତାଙ୍କୁ ନାଶ କର; ଏହି ଆମର ହୃଦୟର ଇଚ୍ଛା, ଏହା ଆମର ଭୟ ଦୂର କରିବ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵାମରପଦାନୁଗଃ ଜଗାମ ଜଗତାଂ ନାଥଃ ସ୍ତୂଯମାନୋ ଽମରେଶ୍ଵରୈଃ
ଏଭଳି କହି, ସେ "ଏହିପରି ହେଉ" ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବସେନା ସହିତ, ଜଗତ୍ର ନାଥ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ।
ତାରକସ୍ଯ ଵଧାର୍ଥାଯ ଜଗତଃ କଣ୍ଟକସ୍ଯ ଵୈ ତତଶ୍ଚ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଶକ୍ରୋ ଲବ୍ଧସମାଶ୍ରଯଃ
ଜଗତର କଣ୍ଟକ ତାରକାଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହଯୋଗ ମିଳିଲାପରେ ପ୍ରେଷଣ କଲେ।
ଦୂତଂ ଦାନଵସିଂହସ୍ଯ ପରୁଷାକ୍ଷରଵାଦିନମ୍ ସ ତୁ ଗତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦ୍ଦୈତ୍ଯଂ ନିର୍ଭଯୋ ଭୀମଦର୍ଶନଃ
ସେ ଦାନବସିଂହଙ୍କ ପାଖକୁ ଏକ ଦୂତକୁ ପଠାଇଲେ, ଯିଏ କଠୋର କଥା କହୁଥିଲେ; ସେ ଦୂତ ଭୟହୀନ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଦାନବଙ୍କୁ ଯାଇ କହିଲେ।
ଶକ୍ରସ୍ତ୍ଵାମାହ ଦେଵେଶୋ ଦୈତ୍ଯକେତୋ ଦିଵସ୍ପତିଃ ତାରକାସୁର ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଘଟଶକ୍ତ୍ଯା ଯଥେଚ୍ଛଯା
ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦାନବମାନଙ୍କ ଅଭିମାନ, ସ୍ୱର୍ଗର ଅଧିପତି, ତୁମକୁ କହୁଛନ୍ତି; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାରକାସୁର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଇଚ୍ଛାମତେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।