ତପସା ଦୁଷ୍କରେଣାପ୍ତଃ ପତିତ୍ଵେ ଶଂକରୋ ମଯା ସ ମାଂ ଶ୍ଯାମଲଵର୍ଣେତି ବହୁଶଃ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ଭଵଃ
କଠିନ ତପସ୍ୟା କରି ମୁଁ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇଲି; ତଥାପି ସେ ବାରମ୍ବାର ମୋତେ 'କଳାବର୍ଣ୍ଣ' ବୋଲି କହୁଥିଲେ।
ସ୍ଯାମହଂ କାଞ୍ଚନାକାରା ଵାଲ୍ଲଭ୍ଯେନ ଚ ସଂଯୁତା ଭର୍ତୁର୍ଭୂତପତେରଙ୍ଗମ୍ ଏକତୋ ନିର୍ଵିଶେ ଽଙ୍ଗଵତ୍
ମୁଁ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଶରୀର ଧାରଣ କରି, ପ୍ରିୟ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଇ, ମୋ ପତି ଭୂତପତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସମାନ ହେଉ।
ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଭାଷିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରୋଵାଚ କମଲାସନଃ ଏଵଂ ଭଵ ତ୍ଵଂ ଭୂଯଶ୍ଚ ଭର୍ତୃଦେହାର୍ଧଧାରିଣୀ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପଦ୍ମାସନ ବୋଲିଲେ: 'ଏହିପରି ହେଉ; ଏବଂ ତୁମେ ତୁମ ପତିଙ୍କ ଶରୀରର ଅର୍ଧାଂଶ ଧାରଣ କରିବ।'
ତତସ୍ତତ୍ଯାଜ ଭୃଙ୍ଗାଙ୍ଗଂ ଫୁଲ୍ଲନୀଲୋତ୍ପଲତ୍ଵଚମ୍
ତାପରେ ସେ ମଧୁମକ୍ଷିକା ପରି କଳା ଏବଂ ଫୁଲିଥିବା ନୀଳ କମଳ ରଙ୍ଗର ତା ଶରୀରକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ତ୍ଵଚା ସା ଚାଭଵଦ୍ଦୀପ୍ତା ଘଣ୍ଟାହସ୍ତା ତ୍ରିଲୋଚନା ନାନାଭରଣପୂର୍ଣାଙ୍ଗୀ ପୀତକୌଶେଯଧାରିଣୀ
ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଚର୍ମ ଧାରଣ କଲେ, ହାତରେ ଘଣ୍ଟା ଧରିଥିଲେ, ତିନିଟି ଆଖି, ଶରୀରରେ ବିଭିନ୍ନ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ଏବଂ ପୀତ କୌଶେୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ତାମବ୍ରଵୀତ୍ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵୀଂ ନୀଲାମ୍ବୁଜତ୍ଵିଷମ୍ ନିଶେ ଭୂଧରଜାଦେହସମ୍ପର୍କାତ୍ ତ୍ଵଂ ମମାଜ୍ଞଯା
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ନୀଳ କମଳ ପରି ତେଜ ଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ରାତିରେ ପାହାଡ଼ର ଧୂଳି ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ତୁମର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି।'
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତା କୃତକୃତ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଏକାନଂଶା ପୁରା ହ୍ଯସି ଯ ଏଷ ସିଂହଃ ପ୍ରୋଦ୍ଭୂତୋ ଦେଵ୍ଯାଃ କ୍ରୋଧାଦ୍ଵରାନନେ
'ତୁମେ ଏବେ ତୁମ କାମ ସାରିଛ; ପୁରୁଣା କାଳରେ ଏହି ସିଂହ ଦେବୀଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ।'
ସ ତେ ଽସ୍ତୁ ଵାହନଂ ଦେଵି କେତୌ ଚାସ୍ତୁ ମହାବଲଃ ଗଚ୍ଛ ଵିନ୍ଧ୍ଯାଚଲଂ ତତ୍ର ସୁରକାର୍ଯଂ କରିଷ୍ଯସି
'ଏହି ସିଂହ ତୁମର ବାହନ ହେଉ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ। ତୁମେ ବିନ୍ଧ୍ୟା ପାହାଡ଼କୁ ଯାଅ; ସେଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର କାମ କରିବ।'
ପଞ୍ଚାଲୋ ନାମ ଯକ୍ଷୋ ଽଯଂ ଯକ୍ଷଲକ୍ଷପଦାନୁଗଃ ଦତ୍ତସ୍ତେ କିଂକରୋ ଦେଵି ମଯା ମାଯାଶତୈର୍ଯୁତଃ
'ଏହି ପଞ୍ଚାଳ ନାମକ ଯକ୍ଷ, ଯକ୍ଷମହାରାଜଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସହାୟକ ଭାବେ ଦେଉଛି, ଶତଶଃ ମାୟାଶକ୍ତି ଥିବା।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା କୌଶିକୀ ଦେଵୀ ଵିନ୍ଧ୍ଯଶୈଲଂ ଜଗାମ ହ ଉମାପି ପ୍ରାପ୍ତସଂକଲ୍ପା ଜଗାମ ଗିରିଶାନ୍ତିକମ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କୌଶିକୀ ଦେବୀ ବିନ୍ଧ୍ୟା ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ; ଏବଂ ଉମା, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇ, ପାହାଡ଼ର ନାଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରଵିଶନ୍ତୀଂ ତୁ ତାଂ ଦ୍ଵାରାଦ୍ ଅପକୃଷ୍ଯ ସମାହିତଃ ରୁରୋଧ ଵୀରକୋ ଦେଵୀଂ ହେମଵେତ୍ରଲତାଧରଃ
ସେ ଦ୍ୱାର ଦେଖି ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବାବେଳେ, ବୀରକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ, ସୁନା ବେତ ଧରି, ତାଙ୍କୁ ଟାଣି ଦେଇ ରାସ୍ତା ଅଟକାଇଲେ।
ତାମୁଵାଚ ସ କୋପେନ ରୂପାତ୍ତୁ ଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀମ୍ ପ୍ରଯୋଜନଂ ନ ତେ ଽସ୍ତୀହ ଗଚ୍ଛ ଯାଵନ୍ନ ଭେତ୍ସ୍ଯସେ
ସେ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ: 'ତୁମ ରୂପ ଦେଖି ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ଚରିତ୍ରହୀନ। ଏଠାରେ ତୁମର କୌଣସି କାମ ନାହିଁ; ଭୟ ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଯାଅ।'
ଦେଵ୍ଯା ରୂପଧରୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଦେଵଂ ଵଞ୍ଚଯିତୁଂ ତ୍ଵିହ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନ ଚ ଦୃଷ୍ଟୋ ଽସୌ ସ ଵୈ ଦେଵେନ ଘାତିତଃ
'ଏଠାରେ ଏକ ଦାନବ, ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଠକେଇବାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ି ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲା।'
ଘାତିତେ ଚାହମାଜ୍ଞପ୍ତୋ ନୀଲକଣ୍ଠେନ କୋପିନା ଦ୍ଵାରେଷୁ ନାଵଧାନଂ ତେ ଯସ୍ମାତ୍ପଶ୍ଯାମି ଵୈ ତତଃ
'ସେ ହତ୍ୟା ହେବା ପରେ, କ୍ରୋଧିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥିଲେ: "ଦ୍ୱାର ଉପରେ ସତର୍କ ରୁହ," ତେଣୁ ମୁଁ ସବୁବେଳେ ଦ୍ୱାର ଦେଖୁଛି।'
ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ମଦ୍ଦ୍ଵାଃସ୍ଥୋ ଵର୍ଷପୂଗାନ୍ଯନେକଶଃ ଅତସ୍ତେ ଽତ୍ର ନ ଦାସ୍ଯାମି ପ୍ରଵେଶଂ ଗମ୍ଯତାଂ ଦ୍ରୁତମ୍
'ତୁମେ ଅନେକ ବର୍ଷ ମୋ ଦ୍ୱାରେ ରହିପାରିବ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରବେଶ ଦେବିନି—ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାଅ!'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗିରିସୁତା ମାତା ମେ ସ୍ନେହଵତ୍ସଲା ପ୍ରଵେଶଂ ଲଭତେ ନାନ୍ଯା ନାରୀ କମଲଲୋଚନେ
ଏପରି କହି, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା—ମୋ ମା, ସ୍ନେହମୟୀ—ମାତ୍ର ସେଇ ପ୍ରବେଶ କରିପାରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କୌଣସି କମଳନୟନା ନାରୀ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେନି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ତୁ ତଦା ଦେଵୀ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଚେତସା ନ ସା ନାରୀତି ଦୈତ୍ଯୋ ଽସୌ ଵାଯୁର୍ମେ ଯାମଭାଷତ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ ମନେ ଭାବିଲେ: 'ସେ ନାରୀ ନୁହେଁ; ସେଇ ଦାନବ, ଯେପରିକି ବାୟୁ ମୋତେ କହିଥିଲେ।'
ଵୃଥୈଵ ଵୀରକଃ ଶପ୍ତୋ ମଯା କ୍ରୋଧପରୀତଯା ଅକାର୍ଯଂ କ୍ରିଯତେ ମୂଢୈଃ ପ୍ରାଯଃ କ୍ରୋଧସମୀରିତୈଃ
'ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ବୀରକଙ୍କୁ ଅନାବଶ୍ୟକ ଶାପ ଦେଲି; ମୂଢ଼ମନେ ଲୋକେ କ୍ରୋଧରେ ପଡ଼ି ଅପକାର କରିଥାନ୍ତି।'
କ୍ରୋଧେନ ନଶ୍ଯତେ କୀର୍ତିଃ କ୍ରୋଧୋ ହନ୍ତି ସ୍ଥିରାଂ ଶ୍ରିଯମ୍ ଅପରିଚ୍ଛିନ୍ନତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥା ପୁତ୍ରଂ ଶାପିତଵତ୍ଯହମ୍ ଵିପରୀତାର୍ଥବୁଦ୍ଧୀନାଂ ସୁଲଭୋ ଵିପଦୋଦଯଃ
କ୍ରୋଧରେ ମାନ୍ୟତା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, କ୍ରୋଧ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରେ। ସତ୍ୟକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିନଥିବାରୁ, ମୁଁ ନିଜ ପୁଅକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲି। ଯେଉଁମାନେ ଅର୍ଥରେ ଭ୍ରମିତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ସହଜରେ ଆସିଥାଏ।
ସଂଚିନ୍ତ୍ଯୈଵମୁଵାଚେଦଂ ଵୀରକଂ ପ୍ରତି ଶୈଲଜା ଲଜ୍ଜାସଜ୍ଜଵିକାରେଣ ଵଦନେନାମ୍ବୁଜତ୍ଵିଷା
ଏପରି ଭାବି, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଲଜ୍ଜାରେ ରଙ୍ଗିନ ମୁହଁ ଓ ପଦ୍ମପ୍ରଭା ନେଇ ବୀରକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅହଂ ଵୀରକ ତେ ମାତା ମା ତେ ଽସ୍ତୁ ମନସୋ ଭ୍ରମଃ ଶଂକରସ୍ଯାସ୍ମି ଦଯିତା ସୁତା ତୁହିନଭୂଭୃତଃ
ବୀରକ, ମୁଁ ତୋର ମାଆ। ତୋର ମନରେ କୌଣସି ଭ୍ରମ ନ ରହୁ। ମୁଁ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଓ ହିମପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା।
ମମ ଗାତ୍ରଚ୍ଛଵିଭ୍ରାନ୍ତ୍ଯା ମା ଶଙ୍କାଂ ପୁତ୍ର ଭାଵଯ ତୁଷ୍ଟେନ ଗୌରତା ଦତ୍ତା ମମେଯଂ ପଦ୍ମଜନ୍ମନା
ମୋ ଶରୀରର ରଙ୍ଗ ବଦଳିଥିବାରେ, ପୁଅ, ତୁମେ ଶଙ୍କା କରନି। ଏହି ଧଳା ରୂପ ମୋତେ ପଦ୍ମରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଦୟାକରି ଦେଇଛନ୍ତି।
ମଯା ଶପ୍ତୋ ଽସ୍ଯଵିଦିତେ ଵୃତ୍ତାନ୍ତେ ଦୈତ୍ଯନିର୍ମିତେ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନାରୀପ୍ରଵେଶଂ ତୁ ଶଂକରେ ରହସି ସ୍ଥିତେ
ଦେତ୍ୟର ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ଅଜଣା ଥିଲାବେଳେ, ମୁଁ ଶିବଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତରେ ନାରୀ ରୂପରେ ଦେଖି ଶାପ ଦେଇଥିଲି।
ନ ନିଵର୍ତଯିତୁଂ ଶକ୍ଯଃ ଶାପଃ କିଂ ତୁ ବ୍ରଵୀମି ତେ ଶୀଘ୍ରମେଷ୍ଯସି ମାନୁଷ୍ଯାତ୍ ସ ତ୍ଵଂ କାମସମନ୍ଵିତଃ
ଏହି ଶାପ ପଛେ ଫେରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ କହୁଛି, ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ମାନବ ଜନ୍ମରୁ ଫେରି ଆସିବ, ଏବଂ ତୁମେ କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।
ଶିରସା ତୁ ତତୋ ଵନ୍ଦ୍ଯ ମାତରଂ ପୂର୍ଣମାନସଃ ଉଵାଚୋଦିତପୂର୍ଣେନ୍ଦୁଦ୍ଯୁତିଂ ଚ ହିମଶୈଲଜାମ୍
ତାପରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ସେ ମାଆଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଭା ଯେପରି ତାହା ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନତସୁରାସୁରମୌଲିମିଲନ୍ମଣିପ୍ରଚଯକାନ୍ତିକରାଲନଖାଙ୍କିତେ ନଗସୁତେ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲେ ତଵ ନତୋ ଽସ୍ମି ନତାର୍ତିଵିନାଶିନି
ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ଯାହାଙ୍କର ହାତ ନମିଥିବା ଦେବତା-ଦାନବଙ୍କ ମଣିର ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ଆଦର କରନ୍ତି, ନମିଥିବାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି—ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ତପନମଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତକଂଧରେ ପୃଥୁସୁଵର୍ଣସୁଵର୍ଣନଗଦ୍ଯୁତେ ଵିଷଭୁଜଂଗନିଷଙ୍ଗଵିଭୂଷିତେ ଗିରିସୁତେ ଭଵତୀମହମାଶ୍ରଯେ
ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ତୁମ ଗଳାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳର ଆଭା ଚକ୍ର, ଶରୀର ସୁନା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବାହୁ ନାଗ ଗହଣାରେ ଶୋଭିତ—ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ ନେଉଛି।
ଜଗତି କଃ ପ୍ରଣତାଭିମତଂ ଦଦୌ ଝଟିତି ସିଦ୍ଧନୁତେ ଭଵତୀ ଯଥା ଜଗତି କାଂ ଚ ନ ଵାଞ୍ଛତି ଶଂକରୋ ଭୁଵନଧୃତ୍ତନଯେ ଭଵତୀଂ ଯଥା
ଏହି ସଂସାରରେ ତୁମେ ଯେପରି ଶୀଘ୍ର ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର, ଅନ୍ୟ କିଏ କରିପାରିବ? ଏହି ଜଗତରେ ଶିବ ତୁମେଠାରେ କ'ଣ ଚାହିଁନଥିବେ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା?
ଵିମଲଯୋଗଵିନିର୍ମିତଦୁର୍ଜଯସ୍ଵତନୁତୁଲ୍ଯମହେଶ୍ଵରମଣ୍ଡଲେ ଵିଦଲିତାନ୍ଧକବାନ୍ଧଵସଂହତିଃ ସୁରଵରୈଃ ପ୍ରଥମଂ ତ୍ଵମଭିଷ୍ଟୁତା
ନିର୍ମଳ ଯୋଗରେ ତିଆରି ଅଜୟ ରୂପରେ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମଣ୍ଡଳରେ ତୁମେ ସମାନ। ଅନ୍ଧକର ବନ୍ଧୁମାନେ ଧ୍ୱଂସ ହେବା ପରେ, ଦେବମାନେ ପ୍ରଥମେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।
ସିତସଟାପଟଲୋଦ୍ଧତକଂଧରାଭରମହାମୃଗରାଜରଥସ୍ଥିତା ଵିମଲଶକ୍ତିମୁଖାନଲପିଙ୍ଗଲାଯତଭୁଜୌଘଵିପିଷ୍ଟମହାସୁରା
ଧଳା କେଶର ଗୁଛରେ ଗଳା ଶୋଭିତ, ମହାସିଂହ ରଥରେ ବସିଛ, ନିର୍ମଳ ଶକ୍ତିର ଅଗ୍ନିପ୍ରଭା ଓ ହଳଦିଆ ଲମ୍ବା ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଦେତ୍ୟମାନେ ଚୁର୍ମାର କରିଦେଉଛ।