ଶୀଘ୍ରମ୍ ଏଵ କରିଷ୍ଯାମି ଯଥାଯୁକ୍ତମ୍ ଅନନ୍ତରମ୍ ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ଦେଵୀଂ ସ ଵୀରକଃ ପ୍ରାହ ସାଂପ୍ରତମ୍
ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କାମ କରିଦେବି। 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ସେ ଛୁଆଁ ସେଇ ସମୟରେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମାତୁରାଜ୍ଞାମୃତାହ୍ଲାଦପ୍ଲାଵିତାଙ୍ଗୋ ଗତଜ୍ଵରଃ ଜଗାମ କକ୍ଷାଂ ସଂଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ମାତରମ୍
ମାଆଙ୍କର ଆଦେଶର ଆନନ୍ଦ ଅମୃତରେ ଭିଜି, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଲା। ସେ ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଉଦ୍ୟାନକୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ଦେଵୀଂ ସାପଶ୍ଯଦ୍ ଆଯାନ୍ତୀଂ ସଖୀଂ ମାତୁର୍ଵିଭୂଷିତାମ୍ କୁସୁମମୋଦିନୀଂ ନାମ ତସ୍ଯ ଶୈଲସ୍ଯ ଦେଵତାମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଦେବୀ ଆସୁଛନ୍ତି—ମାଆଙ୍କର ସହେଳୀ, ଭୂଷିତ, ନାମ କୁସୁମମୋଦିନୀ, ସେହି ପାହାଡ଼ର ଦେବତା।
ସାପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗିରିସୁତାଂ ସ୍ନେହଵିକ୍ଲଵମାନସା କ୍ଵ ପୁତ୍ରି ଗଚ୍ଛସୀତ୍ଯୁଚ୍ଚୈର୍ ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯୋଵାଚ ଦେଵତା
ସେଇ ଦେବୀ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସ୍ନେହରେ ଭରିଯାଇ, ବଡ଼ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ—'ପୁଅ, କେଉଁଠି ଯାଉଛ?'
ସା ଚାସ୍ଯୈ ସର୍ଵମାଚଖ୍ଯୌ ଶଂକରାତ୍କୋପକାରଣମ୍ ପୁନଶ୍ଚୋଵାଚ ଗିରିଜା ଦେଵତାଂ ମାତୃସଂମତାମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ—ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କାହିଁକି ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ପୁନି ଗିରିଜା ମାଆଙ୍କ ମନପସନ୍ଦ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନିତ୍ଯଂ ଶୈଲାଧିରାଜସ୍ଯ ଦେଵତା ତ୍ଵମନିନ୍ଦିତେ ସର୍ଵତଃ ସଂନିଧାନଂ ତେ ମମ ଚାତୀଵ ଵତ୍ସଲା
ଅପରାଧ ନଥିବା, ତୁମେ ସଦା ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କ ଦେବତା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।
ଅତସ୍ତୁତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଦ୍ଵିଧେଯଂ ତଦା ଧିଯା ଅନ୍ଯସ୍ତ୍ରୀସଂପ୍ରଵେଶସ୍ତୁ ତ୍ଵଯା ରକ୍ଷ୍ଯଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍, ତାହା ସାବଧାନରେ କହିବି। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀ ଭିତରକୁ ଆସିବା ନ ଦେବାକୁ ତୁମେ ଭଲଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବା।
ରହସ୍ଯତ୍ର ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଚେତସା ସତତଂ ଗିରୌ ପିନାକିନଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଯାଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ମେ ତ୍ଵଯାନଘେ
ମୁଁ ପାହାଡ଼ରେ ଗୁପ୍ତ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବାବେଳେ, ଯଦି କେହି ପିନାକଧାରୀଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ଅପରାଧ ନଥିବା, ତୁମେ ମୋତେ ସତ୍ୱରେ ଖବର ଦେବା।
ତତୋ ଽହଂ ସଂଵିଧାସ୍ଯାମି ଯତ୍କୃତ୍ଯଂ ତଦନନ୍ତରମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଜଗାମ ସ୍ଵଗିରିଂ ଶୁଭମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଯାହା ଦରକାର, ସେହି କାମ କରିଦେବି। ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ନିଜ ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଉମାପି ପିତୁରୁଦ୍ଯାନଂ ଜଗାମାଦ୍ରିସୁତା ଦ୍ରୁତମ୍ ଅନ୍ତରିକ୍ଷଂ ସମାଵିଶ୍ଯ ମେଘମାଲାମିଵ ପ୍ରଭା
ଉମା, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ତୁରନ୍ତ ନିଜ ବାପାଙ୍କର ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜ ମେଘମାଳା ପରି ଆକାଶକୁ ଭରିଦେଲା।
ତତୋ ଵିଭୂଷଣାନ୍ଯସ୍ଯ ଵୃକ୍ଷଵଲ୍କଲଧାରିଣୀ ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ପଞ୍ଚାଗ୍ନିସଂତପ୍ତା ଵର୍ଷାସୁ ଚ ଜଲୋଷିତା
ସେଠାରେ, ଗଛର ଛାଲ ପିନ୍ଧି, ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ପାଞ୍ଚ ଅଗ୍ନିର ତାପ ସହିଲେ, ବର୍ଷାକାଳରେ ଜଳରେ ବସିଲେ,
ଶୈଶିରାସୁ ଚ ରାତ୍ରୀଷୁ ଶୁଷ୍କସ୍ଥଣ୍ଡିଲଶାଯିନୀ ଏଵଂ ସାଧଯତୀ ତତ୍ର ତପସା ସଂଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
ଶୀତକାଳର ରାତିରେ ଶୁଖିଲା ମାଟି ଉପରେ ଶୋଇଲେ; ଏଭଳି ତିନିଉଁ ଋତୁରେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ତାଂ ଗିରିସୁତାଂ ଦୈତ୍ଯସ୍ତତ୍ରାନ୍ତରେ ଵଶୀ ଅନ୍ଧକସ୍ଯ ସୁତୋ ଦୃପ୍ତଃ ପିତୁର୍ଵଧମନୁସ୍ମରନ୍
ଏହି ସମୟରେ, ଅନ୍ଧକାଙ୍କ ପୁଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ, ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁକୁ ମନେପକାଇ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ବିଷୟରେ ଜାଣିଲେ।
ଦେଵାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵିଜିତ୍ଯାଜୌ ବକଭ୍ରାତା ରଣୋତ୍କଟଃ ଆଡିର୍ନାମାନ୍ତରପ୍ରେକ୍ଷୀ ସତତଂ ଚନ୍ଦ୍ରମୌଲିନଃ
ସେ ବକାଙ୍କ ଭାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ହରାଇ, ଆଡ଼ି ନାମକ ଦାନବ, ସଦା ଚନ୍ଦ୍ରଶିଖରୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ।
ଆଜଗାମାମରରିପୁଃ ପୁରଂ ତ୍ରିପୁରଘାତିନଃ ସ ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ଦଦୃଶେ ଵୀରକଂ ଦ୍ଵାର୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ତିନିଟି ପୁରୀ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିବାଙ୍କର ସହରକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ିଆ ଭୀରପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଵିଚିନ୍ତ୍ଯାସୀଦ୍ଵରଂ ଦତ୍ତଂ ସ ପୁରା ପଦ୍ମଜନ୍ମନା ହତେ ତଦାନ୍ଧକେ ଦୈତ୍ଯେ ଗିରିଶେନାମରଦ୍ଵିଷି
ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ— ପୂର୍ବେ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଯେତେବେଳେ ଗିରିଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାନବ ଅନ୍ଧକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ।
ଆଡିଶ୍ଚକାର ଵିପୁଲଂ ତପଃ ପରମଦାରୁଣମ୍ ତମାଗତ୍ଯାବ୍ରଵୀଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ତପସା ପରିତୋଷିତଃ
ସେ ବହୁତ କଠିନ ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମା ଆସି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
କିମାଡେ ଦାନଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସା ପ୍ରାପ୍ତୁମିଚ୍ଛସି ବ୍ରହ୍ମାଣମାହ ଦୈତ୍ଯସ୍ତୁ ନିର୍ମୃତ୍ଯୁତ୍ଵମହଂ ଵୃଣେ
“ହେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କଣ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ?” ବ୍ରହ୍ମା ପଚାରିଲେ। ଦାନବ କହିଲେ, “ମୁଁ ଅମରତ୍ୱ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହେଁ।”
ନ କଶ୍ଚିଚ୍ ଚ ଵିନା ମୃତ୍ଯୁଂ ନରୋ ଦାନଵ ଵିଦ୍ଯତେ ଯତସ୍ତତୋ ଽପି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ମୃତ୍ଯୁଃ ପ୍ରାପ୍ଯଃ ଶରୀରିଣା
“ମୃତ୍ୟୁ ବିନା କୌଣସି ମଣିଷ କିମ୍ବା ଦାନବ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ଦାନବମାନଙ୍କର ରାଜା, ସମସ୍ତ ଶରୀରଧାରୀଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ।”
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଦୈତ୍ଯସିଂହସ୍ତୁ ପ୍ରୋଵାଚାମ୍ବୁଜସଂଭଵମ୍ ରୂପସ୍ଯ ପରିଵର୍ତୋ ମେ ଯଦା ସ୍ଯାତ୍ପଦ୍ମସଂଭଵ
ଏଭଳି କହାଯିବା ପରେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସିଂହ କହିଲେ, “ହେ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ମୋ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ମାତ୍ର ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ।”
ତଦା ମୃତ୍ଯୁର୍ମମ ଭଵେଦ୍ ଅନ୍ଯଥା ତ୍ଵମରୋ ହ୍ଯହମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତୁ ତଦୋଵାଚ ତୁଷ୍ଟଃ କମଲସଂଭଵଃ
“ତେବେ ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ସେଇ ସମୟରେ ହେଉ, ନହେଲେ ମୁଁ ଅମର ରହିବି।” ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଯଦା ଦ୍ଵିତୀଯୋ ରୂପସ୍ଯ ଵିଵର୍ତସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି ତଦା ତେ ଭଵିତା ମୃତ୍ଯୁର୍ ଅନ୍ଯଥା ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
“ତୁମ ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯେତେବେଳେ ହେବ, ସେତେବେଳେ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ; ନହେଲେ ଏମିତି କିଛି ହେବ ନାହିଁ।”
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଽମରତାଂ ମେନେ ଦୈତ୍ଯସୂନୁର୍ ମହାବଲଃ ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ତୁ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ତଦ୍ଵଧୋପାଯମାତ୍ମନଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବସୁନ୍ଦର ନିଜକୁ ଅମର ଭାବିଲେ। ସେ ସମୟରେ, ନିଜ ନାଶର ଉପାୟ ମନେ ପକାଇଲେ।
ପରିହର୍ତୁଂ ଦୃଷ୍ଟିପଥଂ ଵୀରକସ୍ଯାଭଵତ୍ତଦା ଭୁଜଂଗରୂପୀ ରନ୍ଧ୍ରେଣ ପ୍ରଵିଵେଶ ଦୃଶଃ ପଥମ୍
ସେ ଭୀରପୁରୁଷଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୂରେ ରହିବାକୁ, ସର୍ପର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଏକ ଛିଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୃଷ୍ଟିର ପଥ ଛାଡ଼ି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପରିହୃତ୍ଯ ଗଣେଶସ୍ଯ ଦାନଵୋ ଽସୌ ସୁଦୁର୍ଜଯଃ ଅଲକ୍ଷିତୋ ଗଣେଶେନ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଽଥ ପୁରାନ୍ତକମ୍
ଗଣେଶଙ୍କୁ ଟାଳି, ସେ ଅତି ଦୁର୍ଜୟ ଦାନବ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ଗଣେଶଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲୁଚି, ସହର ଧ୍ୱଂସକାରୀଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଭୁଜଗରୂପଂ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ବଭୂଵାଥ ମହାସୁରଃ ଉମାରୂପୀ ଛଲଯିତୁଂ ଗିରିଶଂ ମୂଢଚେତନଃ
ସର୍ପର ରୂପ ଛାଡ଼ି, ସେ ମହାସୁର ଏବେ ଉମାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଗିରିଶଙ୍କୁ ଠକେଇବା ପାଇଁ, ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ।
କୃତ୍ଵା ମାଯାଂ ତତୋ ରୂପମ୍ ଅପ୍ରତର୍କ୍ଯମନୋହରମ୍ ସର୍ଵାଵଯଵସମ୍ପୂର୍ଣଂ ସର୍ଵାଭିଜ୍ଞାନସଂଵୃତମ୍
ତାପରେ, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅପୂର୍ବ, ଆକର୍ଷକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ତିଆରି କଲେ, ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ପରିଚୟ ଚିହ୍ନ ଲୁଚିଥିଲା।
କୃତ୍ଵା ମୁଖାନ୍ତରେ ଦନ୍ତାନ୍ ଦୈତ୍ଯୋ ଵଜ୍ରୋପମାନ୍ଦୃଢାନ୍ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରାନ୍ ବୁଦ୍ଧିମୋହେନ ଗିରିଶଂ ହନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ମୁଁହର ଭିତରେ ଦାନବ ହୀରାପରି କଠିନ ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ତିଆରି କଲେ, ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ଗିରିଶଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
କୃତ୍ଵୋମାରୂପସଂସ୍ଥାନଂ ଗତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ହରାନ୍ତିକମ୍ ପାପୋ ରମ୍ଯାକୃତିଶ୍ଚିତ୍ରଭୂଷଣାମ୍ବରଭୂଷିତଃ
ଉମାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ଦାନବ ଦୁଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୂପରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଅଦ୍ଭୁତ ଗହଣା ଓ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ହରଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗିରିଶସ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ ତଦାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ମହାସୁରମ୍ ମନ୍ଯମାନୋ ଗିରିସୁତାଂ ସର୍ଵୈରଵଯଵାନ୍ତରୈଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗିରିଶ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ମହାସୁରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଭାବି, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଚିହ୍ନ ସହିତ।